SỰ TƯƠNG PHẢN VỀ TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KT-XH CỦA
CÁC NHÓM NƯỚC. CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Biết được sự tương phản về trình độ phát triển KT - XH của các nhóm
nước: phát triển và đang phát triển; các nước công nghiệp mới (NICs).
- Trình bày được đặc điểm nổi bật của cuộc cách mạng khoa học và
công nghệ hiện đại.
- Trình bày được tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ
hiện đại tới sự phát triển kinh tế: xuất hiện các ngành kinh tế mới, chuyển
dịch cơ cấu kinh tế, hình thành nền kinh tế tri thức.
2. Kĩ năng:
- Nhận xét được sự phân bố các nhóm nước trên Hình 1.
- Phân tích được bảng số liệu về KT - XH của từng nhóm nước.
3. Thái độ:
Xác định cho mình trách nhiệm học tập để thích ứng với cuộc cách
mạng khoa học và công nghệ hiện đại.
II. Thiết bị dạy học:
- Bản đồ các nước trên thế giới.
III. Trọng tâm bài:
- Sự tương phản về trình độ phát triển KT-XH của nhóm nước phát triển
và nhóm nước đang phát triển.
- Đặc trưng và tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ
hiện đại đến nền KT-XH thế giới.
IV. Tiến trình dạy học:
- Mở bài:
Trên thế giới hiện có trên 200 nước và vùng lãnh thổ khác nhau.
Trong quá trình phát triển, các nước này đã phân chia thành hai nhóm nước:
Đông Nam Á.
Chuyển ý: sự khác biệt về trình độ
phát triển KT-XH của các nhóm
- Thế giới có hơn 200 quốc gia và vùng
lãnh thổ, được chia thành 2 nhóm
nước:
+ Nhóm nước phát triển: qui mô
GDP lớn, GDP/người cao, đầu tư ra
nước ngoài (FDI) nhiều và chỉ số phát
triển con người (HDI) cao. (các nước
Tây Âu, Bắc Mỹ, Nhật, Úc, Newzealand
và một số nước khác).
+ Nhóm nước đang phát triển: qui
mô GDP nhỏ, GDP/người thấp, nợ
nước ngoài nhiều và HDI thấp.
Trong các nước đang phát triển,
một số nước đã vươn lên trở thành các
nước và vùng lãnh thổ công nghiệp
mới (NICs) như: Hàn Quốc, Singapore,
Đài Loan…
nước như thế nào ? Chúng ta sẽ
nghiên cứu sang mục II.
HĐ 2. Cả lớp
Đặc điểm của các nhóm nước
theo trình tự SGK.
? Dựa vào Bảng 1.1 em hãy nhận
triển đã bước sang giai đoạn hậu
công nghiệp, trong cơ cấu thành
phần kinh tế, khu vực dịch vị chiếm
tỉ trọng lớn và ngày càng cao.
- Các nước đang phát triển, trình độ
phát triển còn thấp, nông nghiệp còn
đóng vai trò đáng kể trong nền kinh
tế.
? Sự khác biệt của các chỉ số xã hội
của các nhóm nước thể hiện như thế
nào?
=> Phân tích ở bảng tuổi thọ và chỉ
số HDI.
HDI là một thước đo tổng quát về
phát triển con người theo ba chỉ
tiêu:
+ Sức khỏe: một cuộc sống lâu
dài và khỏe mạnh, đo bằng tuổi thọ
trung bình.
b. Các nước đang phát triển:
- Khu vực I chiếm tỉ lệ còn tương
đối lớn (25%)
- Khu vực III mới đạt 431% (dưới
50%)
a. Tuổi thọ trung bình:
76 so với 65 tuổi (2005) b. Chỉ số HDI:
0.855 với 0.694 (2003)
HĐ 3. Cả lớp
Tìm hiểu tác động và ảnh hưởng
III. Cuộc cách mạng khoa học và
của cuộc cách mạng khoa học và
công nghệ hiện đại
? Cuộc cách mạng khoa học và công
nghệ hiện đại diễn ra khi nào và có
đặc trưng nổi bật gì ?
- Đây là các công nghệ dựa vào
những thành tựu khoa học mới nhất
với hàm lượng tri thức cao nhất.
? Nêu một số thành tựu do 4 công
nghệ trụ cột tạo ra trong nền kinh tế
thế giới hiện nay ?
=> Xem phụ lục.
? Cuộc cách mạng khoa học và công
nghệ hiện đại có ảnh hưởng như thế
nào đến nền kinh tế thế giới?
IV. Đánh giá:
1. Trình bày những đặc điểm tương phản về trình độ phát triển KT-XH
của nhóm nước phát triển và đang phát triển.
V. Hoạt động nối tiếp:
Xem trước bài 2. Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về xu hướng toàn cầu
hóa, khu vực hóa kinh tế.
VI. Phụ lục:
1. Công nghệ sinh học: tạo ra những giống mới, tạo ra những bước tiến
quan trọng trong chuẩn đoán và điều trị bệnh. Nhân bản vô tính ở động vật
cao cấp gần giống như việc chiết cây trong trồng trọt.
- Ích lợi của nhân bản vô tính động vật cao cấp là rất to lớn. ngoài ý
nghĩa kinh tế, nó còn có ý nghĩa khoa học, môi trường trong việc khôi phục
lại các loài đã bị tuyệt chủng. Người ta hy vọng các tế bào còn sót lại của voi
Mamut, bò Bison, hổ Taxmania …có thể cho ra đời các cá thế, khôi phục lại
các loài này.
- Nhân bản vô tính cũng đặt con người trước nhiều thách thức. Người
ta lo rằng việc nhân bản vô tính mà được vận dụng cho con người sẽ gây ra
những đảo lộn về đạo đức truyền thống, các quan hệ xã hội và rất có thể bị
lợi dụng vào những mục tiêu đen tối làm tổn thương đến sự tồn vong của
loài người.
2. Công nghệ vật liệu:
Tạo ra những vật liệu chuyên dụng mới như: vật liệu composit, vật liệu