04/01/11 602003 Anken 1
Ch ng IV ANKENươ
Bao g m các phần sauồ
1) Đònh nghóa
2) Danh pháp
3) Điều chế
4) Tính chất vật lý
5) Tính chất hóa học
04/01/11 602003 Anken 2
ANKEN
Danh pháp
Theo IUPAC
Số thứ tự nhánh-tên nhánh-số thứ tự nối đôi-tên mạch chính
Đánh số:

Mạch chính là mạch dài nhất có chứa nối đôi

Mạch chính được đánh số sao cho nối đôi có số thứ tự nhỏ nhất và số
thứ tự của mạch nhánh càng nhỏ càng tốt
04/01/11 602003 Anken 3
CH
3
-CH-CH=CH-CH
3
CH
3
4-metyl-2-penten
2,4-dimetyl-3-hexen
3,5-dimetyl-3-hepten
CH
3

eten, etylen
CH
3
-CH=CH
2
propen, popylen
ANKEN
Danh pháp
04/01/11 602003 Anken 5
Teân goác ankenyl
CH
2
=CH-
CH
3
-CH=CH-
etenyl (vinyl)
1-propenyl
CH
2
=CH-CH
2
-
2-propenyl, (allyl)
ANKEN
Danh phaùp
04/01/11 602003 Anken 6
Phương pháp điều chế
1. Khử nước từ ancol
Xúc tác : axit (thường dùng H

04/01/11 602003 Anken 7
Đặc điểm phản ứng

Khả năng tách nước của ancol bậc 3 > ancol bậc 2 > ancol bậc 1
ANKEN
Khử nước từ ancol
CH
3
-C-OH
CH
3
CH
3
H
2
SO
4
80
o
C
CH
3
-CH
2
-CH-CH
3
OH
H
2
SO

H
2
O
CH
3
-CH=CH-CH
3
+
H
2
O
CH
3
-CH=CH-CH
3
+
H
2
O
04/01/11 602003 Anken 8

Tách nước tạo sản phẩm chính là anken bền hơn
CH
3
-CH
2
-C-CH
3
OH
CH

Đặc điểm phản ứng
Bài tập 5: Xác đònh sản phẩm chính của phản ứng
CH
3
-CH
2
-CH
2
-CH
2
OH→
04/01/11 602003 Anken 10
2. Khử HX của halogenua ankyl
- Xúc tác : Bazơ (thường là KOH) trong môi trường ancol
(thường là etanol)
- Cơ chế : theo cơ chế tách loại E
2
C C
X H
+
H
2
O
C C
+
X
OH-
ANKEN
Phương pháp điều chế
04/01/11 602003 Anken 11

04/01/11 602003 Anken 12
CH
3
-CH
2
-CH
2
-CH
2
Br CH
3
-CH
2
-CH=CH
2
KOH/etanol
T
o
C
Mot san pham � � �

Vì theo cơ chế E
2
nên không có sản phẩm chuyển vò
ANKEN
Khử HX
Đặc điểm phản ứng
Bài tập 5: Xác đònh sản phẩm chính của phản ứng
04/01/11 602003 Anken 13
Xét khả năng phản ứng

CH
3
-C C-CH
3
+
H
2
Ni, Pt, Pd
CH
3
-CH
2
-CH
2
-CH
3
CH
3
-C C-CH
3
+
H
2
Pd/PbCO
3
CH
3
-CH=CH-CH
3
4) Hidro hoùa ankin

X
X
ANKEN
Tính chất hóa học
04/01/11 602003 Anken 18
C C
+
X-y
Xt
Dung moi�
C C
X
Y
δ+
δ−
δ+
δ−
cham�
C C
X

+
cacbocation
C C
X
+
cation mach vong� �
C C
X
+

CH=CH
2
CH
3
-CH=CH
2
CH
2
=CH
2
04/01/11 602003 Anken 21
2. Cộng hidro halogenua
- Cơ chế : cộng ái điện tử A
E
(cộng trans)
- Quy tắc cộng :
H
+
(của HX) sẽ cộng hợp vào cacbon nào của nối đôi sao cho
tạo thành cacbocation bền hơn
ANKEN
Cộng hidro halogenua
04/01/11 602003 Anken 22
CH
3
-CH=CH
2
+
ClH
CH

3
-CH
2
-CH
2
-CH-CH
3
Cl
(3)
Cộng hidro halogenua
ANKEN
Bài tập 9: xác đònh các sản phẩmchính của các phản ứng
04/01/11 602003 Anken 23
Xét khả năng phản ứng:

Với cùng một anken thì cộng HI > HBr > HCl > HF

Với cùng một HX thì anken nào có mật độ điện tử ở liên kết
đôi càng lớn thì phản ứng càng dễ.
Bài tập 10 : so sánh khả năng phản ứng 3>1>2
Cộng hidro halogenua
ANKEN
04/01/11 602003 Anken 24
3. Cộng HBr khi có mặt của O
2
hay hợp chất peroxit (peroxit
benzoyl, H
2
O
2

2
-CH
2
Br
+
CH
3
-CH-CH
3
Br
san pham ch nh� � �
peroxit
HBr
CH
3
-CH=CH
2
CH
3
-CH
2
-CH
2
Br
CH
3
-CH-CH
3
Br
+

ROH
+
Br

Giai oan truyen
- Cụ cheỏ : coọng goỏc tửù do A
R