CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỈ XVIII

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần:
1.Kiến thức
Hiểu rằng, cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII là một cuộc
cách mạng tư sản điển hình nhất thời kì lịch sử thế giới cận đại. Nó
đã lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB phát triển ở Pháp,
góp phần vào thắng lợi của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới.
2. Tư tưởng, tình cảm
Quần chúng nhân dân, động lực chủ yếu thúc đẩy sự nghiệp
cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao là nền chuyên chính Gia-cô-banh,
họ xứng đáng là người sáng tạo ra lịch sử
3.

Kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng sử dụng đồ dùng trực quan, kĩ năng phân tích,
khái quát , tổng hợp, đánh giá sự kiện
II. THIẾT BỊ ĐỒ DÙNG VÀ TÀI LIỆU DẠY HỌC
Bản đồ phong trào nhân dân Pháp, tranh “ Tình cảnh nông dân
Pháp”, “ Tấn công phá ngục Ba-xti” ( Giáo viên có thể lựa chọn tài
liệu trực quan trong Encarta )
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY – HỌC
1.Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Vì sao nói cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là cuộc cách mạng tư sản?
Câu hỏi 2: Phân tíc ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập
ở Bắc Mĩ?
Sau khi học sinh trả lời, Giáo viên nhấn mạnh ảnh hưởng của cách
mạng Mĩ đối với châu Mĩ và châu Âu, đặc biệt là đối với nước Pháp
đang trong tình trạng “đêm trước của cách mạng”.

nông dân Pháp trước mạng ( SGK)

-

GV miêu tả công xưởng luyện thép ở
Pháp ( Nguồn: Encarta)

I.Nước Pháp trước cách
mạng
1.

Tình hình kinh tế xã
hội
A/ Kinh tế
- Cuối thế kỉ XVIII, Pháp
vẫn là nước nông nghiệp
+ Công cụ, kĩ thuật canh
tác lạc hậu, năng suất
thấp.
+ Lãnh chúa, Giáo hội
bóc lột nông dân nặng nề
Hoạt động 1: Nhóm
GV hướng dần HS thảo luận vấn đề:
-

Những tư tưởng tiến bộ ở nước Pháp
trước cách mạng được dựa trên cơ sở
nào?
Sau đó GV giới thiệu trào lưu “Triết
học ánh sáng” thông qua những quan
điểm tiêu biều của Mông – te – xki- ơ,
Vôn – te, Rút – xô. HS cần nhận thức rõ
những tư tưởng đó không dừng ở việc
phê phán chế độ phong kiến thối nát,
giáo lí nhà thờ hủ lậu, mà quan trọng
hơn là đặt cơ sở nền móng lí thuyết về
việc xây dựng một chế độ xã hội mới.
Nó thực sự là tư tưởng dọn đường cho
cách mạng, là ngọn đuốc sáng cho nước
pháp Pháp khi vẫn còn trong đêm tối.
-

Xã hội chia thành 3
đẳng cấp
+ Tăng lữ Nắm đặc
quyền
+ Quý tộc kinh tế,
chính trị,
giáo hội.
Hoạt động 1: GV/ HS
Giáo viên hướng dãn HS thảo luận vấn
đề:
-

Nhà vua triệu tập hội nghị 3 đẳng cấp
để làm gì ?
-

Nhà vua có đạt được mục đích của
mình không? Vì sao vậy?

Giáo viên tường thuật trận tấn công phá
ngục Ba-xti ( Có thể sử dụng đoạn trích
trong bài thơ 14-7 của Tố Hữu)

- GV sử dụng bản đồ phong trào nhân
dân Pháp (sgk), Bức trnh biếm hoạ Nông
dân chặt vòi bạch tuộc ( Chính sách tô,
thuế của Phong kiến, Giáo hội ăn bám),
Nông dân đốt các lãnh địa phong kiến
v.v - GV hướng dần HS tìm hiểu những tư

thành thị và nông thôn),
chính quyền của tư sản tài
chính được thiết lập(
Quốc hội lập hiến)

+ Thông qua Tuyên
ngôn nhân quyền và
dân quyền.
+ Ban hành chính sách
khuyến khích công
thương nghiệp phát
triển.
+ 9-1791 thông qua
hiến pháp, xác lập nền
chuyên chính tư sản (
quân chủ lập hiến)

- Vua Pháp tìm cách
-

Trước hành động phản quốc của nhà
vua, cách mạng Pháp cần phải làm
gì?
Những biện pháp mà Quốc hội lập hiến
và nhân dân pháp tiến hành có bảo vệ
được nước Pháp ?
Giai đoạn sau của cách mạng nước
Pháp sẽ giúp ta trả lời câu hỏi này.
bên ngoài)
- 4-1792 Chiến tranh giữa
Pháp với liên minh phong
kiến áo – Phổ bùng nổ
- 11-7-1792 Quốc hội
tuyên bố Tổ quốc lâm
nguy, quần chúng đã nhất
loạt tự vũ trang bảo vệ đất
nước.
2.

Tư sản công thương
cầm quyền. Nền cộng
hoà được thành lập
- 10-8-1792 quần chúng
Pa-ri nổi dậy, lập chính
quyền công xã cách
mạng,( phái Gi-rông -
đanh); bắt vua và hoàng
hậu.
- 21-9 Quốc hội tuyên
bốlập nền Cộng hoà thứ
nhất, xử tử nhà vua
- Đầu năm 1793, nước
Pháp đứng trước khó
khăn mới
+ Trong nước: Bọn phản
động nổi dậy; Đời sống
nhân dân khó khăn.
+ Bên ngoài: Liên minh

+ Trước đây đạo luật cấm công nhân
bãi công, hội họp, nay hiến pháp mới(
6-1793) ban bố quyền dân chủ rộng rãi,
mọi sự bất bình đẳng giai cấp bị xoá bỏ.

+ Việc ban hành luật giá tối đa đã khắc
phục tình trạng nạn đầu cơ tích trữ, huy
động lương thực thực phẩm cho mặt
- 31-5-1793 quần chúng
Pa-ri nổi dậy, lật đổ phái
Ghi-rông-đanh, giành
chính quyền về tay phái
Gia-cô-banh (2-6).

3.Nền chuyên chính Gia-
cô-banh - đỉnh cao của
cách mạng.
- Trước những khó khăn ,
thử thách nghiêm trọng
Chính quyền Gia –cô-
banh đã đưa ra những
biện pháp kịp thời, hiệu
quả.
+ Giải quyết ruộng đất

sai lầm của phái Gia-cô- banh ( đàn áp
các lực lực lượng chống đối ), dẫn đến
việc họ không còn chỗ dựa. Ngay cả
một bộ phận quần chúng cách mạng
trung thành với với Gia –cô- banh, đòi
hỏi Rô-be-xpi-e phải hành động cương
quyết trước hành động của kẻ thù thì
ông lại lừng chừng không quyết đoán.
Lực lượng tư sản cơ hội- kẻ mới giàu
lên trong chiến tranh đã làm cuộc đảo
chính bắt Rô-be-xpi-e và những cộng sự
của ông lên đoạn đầu đài . Lòng nhiệt
tình cách mạng của quần chúng Pa-ri
lúc này đã nguội lạnh, để lực lượng
phản động đẩy cách mạng vào giai đoạn
thoái trào. Về sự thất bại của Gia-cô-
banh, V.I.Lênin chỉ rõ: “ đưa ra những
dự định đại quy mô mà lại không có
- Phái Gia- cô-banh đã
hoàn thành nhiệm vụ
chống thù trong, giặc
ngoài, đưa cách mạng đến
đỉnh cao.
- Trong lúc cách mạng
đang lên, mâu thuẫn nội
bộ đã làm cho phái Gia-
cô-banh suy yếu. Cuộc

nhận thức được rằng, các cuộc đảo
chính liên tiếp kể từ sau thất bại của
nền chuyên chính Gia –cô-banh, là
quá trình đi xuống, thể hiện sự tụt lùi
của cách mạng Pháp ( Từ Cộng hoà
tư sản qua các bước trunggian trở về
quân chủ phong kiến). Có thể biểu
diễn sự thoái trào của cách mạng
Pháp qua sơ đồ sau:
Gia-cô-banh ( Cộng hoà: 6 - 1793) Đốc chính( 27-7-1794) Độc tài( Đế chế1:
11-1799) Quân ch
ủ
. (11
– 1815)

3.

Thời kì thoái trào
- Sau đảo chính, Uỷ ban
Đốc chính ra đời đã thủ
tiêu mọi thành quả của

III. ý nghĩa lịch sử của
Cách mạng Pháp cuối thế
kỉ XVIII
- Là cuộc cách mạng dân
những thành quả mà cách mạng Pháp đạt
được, đặc biệt nhấn mạnh những thành
quả đó đều do sức mạnh của quần chúng
cách mạng tạo tên. Chính vì lẽ đó cách
mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng
điển hình nhất, tiêu biểu nhất, nó hơn
hẳn bất cứ một cuộc cách mạng tư sản
nào nổ ra trước hoặc sau nó. Với ý nghĩa
to lớn đó nó xứng đáng được coi là cuộc
“ đại cách mạng”.
chủ tư sản điển hình.
+ Lật đổ chế độ phong
kiến cùng với những tàn
dư của nó.
+ Giải quyết được vấn đề
dân chủ ( ruộng đất cho
nông dân, quyền lợi của
công nhân)
+ Hình thành thị trường
dân tộc thống nhất mở
đường cho lực lượng
TBCN ở Pháp phát triển.
+ Giai cấp tư sản lãnh đạo
, nhưng quần chúng quyết
định tiến trình phát triển
của cách mạng.