DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
CƠ KHÍ ĐẠI CƢƠNG
Next >>End Show << Contents >>
Chƣơng II
VẬT LIỆU DÙNG TRONG CÔNG NGHIỆP
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
KHÁI NIỆM CHUNG
Kính chắn
Mặt đèn hậu -
Nhựa
Dây tóc bóng
đèn - Vonfram
Ống xả - Thép
không gỉ
Lốp xe – Cao su
Dầm xe - ThépVành xe – Thép
hoặc Hợp kim
Nhôm
Chắn nƣớc -
Nhựa
Dây điện -
Đồng
Chụp Bugi -
Gốm
Vỏ động cơ –
Gang hoặc
Hợp kim
Nhôm

chính của môn học CKĐC !
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
Ứng xử và các Tính chất của vật liệu
Cấu trúc
của vật liệu
Cơ tính Hoá – Lý tính Tính công nghệ
Dạng liên kết
Cấu tạo mạng tinh thể
Tổ chức
Thành phần pha
v.v
Độ bền
Độ dẻo
Độ đàn hồi
Độ cứng
Độ bền mỏi
Độ giãn dài tƣơng đối
Độ dai va chạm
v.v
Khối lƣợng riêng
Nhiệt độ nóng chảy
Tính giãn nở
Tính dẫn nhiệt
Tính dẫn điện
Từ tính
Tính chịu ăn mòn
Tính chịu nhiệt
Tính chịu axit

l
0
Phá
huỷ
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
2.1.1. Cơ tính
B. Độ cứng
- Khả năng của vật liệu chống lại
biến dạng dẻo cục bộ khi có
ngoại lực tác dụng thông qua vật
nén.
P
- Các phƣơng pháp đo
+ Độ cứng Brinen (HB)
+ Độ cứng Rốcoen
(HRB, HRC, HRA)
+ Độ cứng Vicke (HV)
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
2.1.1. Cơ tính
C. Độ giãn dài tƣơng đối [%]
- Là tỷ lệ tính theo phần trăm giữa lượng giãn
dài sau khi kéo và chiều dài ban đầu.
%100

V
P


b. Nhiệt độ nóng chảy
- Là nhiệt độ nung nóng mà tại đó sẽ làm cho kim
loại chuyển từ thể rắn sang thể lỏng
c. Tính giãn nở
- Là khả năng giãn nở của kim loại khi nung nóng.
d. Tính dẫn nhiệt
- Là khả năng dẫn nhiệt của kim loại.
e. Tính dẫn điện
- Là khả năng truyền dòng điện của kim loại.
f. Từ tính
- Là khả năng dẫn từ của kim loại.
Sắt nguyên chất: 1535
o
C
Gang: 1130 – 1350
o
C
Sắt nguyên chất: 0,0000118/1mm
Thép: 0,0000120/1mm
Bạc: 1  Đồng: 0,9 Nhôm: 0,5 Sắt: 0,15
Bạc  Đồng Nhôm …Hợp kim
Sắt, Niken, Coban và hợp kim của chúng  Kim loại từ tính
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.1. KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
2.1.3. Hoá tính

).
Gang không có tính rèn.
Đồng, Chì rèn tốt ở nhiệt độ bình thƣờng.
Gia công nguội (Cold working) : T/T
m
< 0,3
Gia công trung gian (Warm working) : T/T
m
= 0,3 đến 0,5
Gia công nóng (Hot working) : T/Tm > 0,6
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.2. CẤU TẠO VÀ SỰ KẾT TINH CỦA KIM LOẠI
2.2.1. Cấu tạo của kim loại nguyên chất
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
Mét sè chi tiÕt m¸y b»ng
kim lo¹i
CÊu tróc cña kim lo¹i
CÊu tróc KL nhìn qua kÝnh
hiÓn vi ®iÖn tö
Liªn kÕt kim lo¹i nhê ®¸m m©y
®iÖn tö
2.2. CẤU TẠO VÀ SỰ KẾT TINH CỦA KIM LOẠI
2.2.1. Cấu tạo của kim loại nguyên chất
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
Sơ đồ mạng tinh thể của KL
Ghi nhớ:
- Các nguyên tử KL phân bố theo một quy luật nhất định

): 1A
o
= 10
-8
cm
*. Sự biển đổi mạng tinh thể của kim loại :
Khi điều kiện ngoài thay đổi (áp suất, nhiệt độ, v.v ) tổ chức kim loại sẽ thay đổi theo
Dạng ô cơ bản thay đổi
Thông số mạng có giá trị thay đổi

Sự biển đổi mạng tinh thể
- Mạng lập ph-ơng: chỉ có một thông số mạng la a
- Mạng lục giác: có 2 thông số mạng là a và c
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi – Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
2.2. CẤU TẠO VÀ SỰ KẾT TINH CỦA KIM LOẠI
2.2.2. Sự kết tinh của kim loại
- Kim loại chuyển trạng thái từ Lỏng sang Rắn

Kết tinh
T
t
Thời gian (s)
Nhiệt độ,
o
C
Lỏng
Bắt đầu kết tinh Kết thúc kết tinh
Rắn
Nhiệt độ kết tinh

n
Tèc ®é nguéi
0
T
1
T
2
C
R
= tg

Đèi víi mçi kim lo¹i nguyªn chÊt, b»ng thÝ
nghiÖm ng-êi ta x¸c ®Þnh ®-îc mét ®-êng nguéi
nhÊt ®Þnh
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
Trung tâm kết tinh tâm mầm
Quá trỡnh kết tinh phát triển
Kết thúc quá trỡnh kết tinh
Kim loại kết tinh theo một quá trỡnh gồm nhiều giai đoạn
Tâm mầm:
- có thể là các phân tử tạp chất không nóng chy nh- bụi t-ờng lò
- chất sơn khuôn v.v
- tâm mầm t sinh hình thành ở nhng nhóm nguyên tử có trật tự đạt đến kích th-ớc đủ lớn

Tuỳ theo vận tốc nguội khác nhau mà l-ợng tâm hầm xuất hiện nhiều hay ít, sự kết tinh sẽ tạo ra số
l-ợng đơn tinh thể (hay hạt) nhất định
t
o
C

A
A
A
A
A
B
B
B
B
B
B
DWE Department of Welding and Metal Technology / Phong Van Vo , MSc.
Add: 306C1 - Dai Co Viet Str. No.1 - Hanoi Vietnam / E-Mail: Tel.: +84. (04). 8692204
1. Dung dịch đặc:
Hai hoặc nhiều nguyên tố có khả nng hoà tan vào nhau ở trạng thái đặc gọi là dung dịch đặc
Có hai loại dung dịch đặc:
- dung dịch đặc thay thế
- dung dịch đặc xen kẽ
2.3. KHI NIM C BN V HP KIM
2.3.3. CC T CHC CA HP KIM
Dung dch c thay th
Dung dch xen k
- Thay th cỏc nguyờn t nỳt mng.
- Cú th ho tan vụ hn
- Xen k vo cỏc cỏc l trng gia cỏc nỳt mng.
- Ho tan cú hn
B