ÁP DỤNG NGUYÊN LÝ I NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
(2 tiết)

A. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Hiểu được nội năng của khí lý tưởng chỉ bao gồm tổng động năng chuyển
động nhiệt của các phân tử trong khí đó. Như vậy nội năng của khí lý tưởng
chỉ còn phụ thuộc vào nhiệt độ.
- Biết được công thức tính công của khí lý tưởng.
- Biết cách vận dụng nguyên lý I vào các quá trình của khí lý tưởng.
2. Kỹ năng
- Đoán biết công mà khí thực hiện trong một quá trình qua diện tích trên độ
thị (p,V) ứng với quá trình đó.
- Biết tính cộng mà khí thực hiện, tính nhiệt lượng trao đổi và tính độ biến
thiên nội năng trong một số quá trình của khí lý tưởng.

B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Bảng tổng hợp các hệ thức tính công, nhiệt lượng và biến thiên nội năng
trong một số quá trình của khí lý tưởng (SGV). Chú ý : Nhiệt dung riêng
của chất có giá trị khác nhau tùy theo quá trình đẳng tích hay đẳng áp.
- Một số bài tập sau bài và trong SBT.
2. Học sinh
- Ôn lại các công thức tính công và nhiệt lượng.

C. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1 (………phút) : KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nội năng là gì? Các cách làm biến đổi nội năng của hệ.
- Phát biểu nguyên lý I nhiệt động lực hoc.
- Giải một bài tập nhỏ.


1. Nội năng và công của khí lý
tưởng
a) Nội năng của khí lý tưởng
Nội năng của khí lý tưởng chỉ bao
gồm tổng động năng của chuyển động
hỗn loạn của các phân tử khí, nên nội
năng của khí lý tưởng chỉ phụ thuộc
vào nhiệt độ của khí : U = f(T)

b) Công thức tính công của khí lý
tưởng
Khi dãn nở đẳng áp, khí đã thực
hiện một công:
V
1
V
2

V
p
1

p
2

p
N
M
A’
O

đến p
2
(từ
M N) thì công do khí sinh ra được
biểu thị bằng diện tích hình thang
cong MNV
2
V
1
M.
A = S
MNV2V1MHoạt động 3 (……phút) : ÁP DỤNG NGUYÊN LÝ I NĐLH CHO CÁC
QUÁ TRÌNH.
Hoạt động của GV Hoạt động dự kiến của Nội dung chính của bài
HS
- yêu cầu HS đọc SGK
phần 2 và rút ra các kết
luận cho từng quá trình.

2
– V
1
)
V
1

V
p
1

p
2

p
O

(2)

(1)

V
1

V
p
1

p
O


- Quá trình đẳng nhiệt
T = const  U = 0
 Q = –A = A’
(V
2
> V
1
)
A’ : công mà khí
sinh ra
Q = U + A’

Trong quá trình đẳng áp, một
phần nhiệt lượng mà khí nhận được
dùng để làm tăng nội năng của khí,
phần còn lại chuyển thành công mà
khí sinh ra.

c) Quá trình đẳng nhiệt (T = const)
- Chu trình
U = 0
 Q = (–A) = A’
Trong quá trình đẳng nhiệt, toàn
bộ nhiệt lượng mà khí nhận được
chuyển hết sang công mà khí sinh
ra.

d) Chu trình
Chu trình là một quá trình mà trạng
thái cuối của nó trùng với trạng thái
đầu.

U = 0
 Q = (–A)
= A’


1
= 300K
p
1
, V
1
(2) : T
2
= 350K
p
1
= p
2
, V
2

Q = 1000J
(3) : T
3
= T
1

p
3
, V
3
= V
2

(4)  (1)

(3)
300K

300K

3
5
0K
- Hướng dẫn HS dựa vào
các kiến thức đã học :
phương trình trạng thái
khí lý tưởng, áp dụng
nguyên lý I NĐLH vào
các quá trình. b) Tính công khí thực
hiện trong qt p = const
c) Tính U trong mỗi
qt.
d) Tính Q trong qt đẳng

p
2
.V
2
= nRT
2

Suy ra A’ = nR(T
1
– T
2
)
= 1,4

8,31

(350 – 300)
= 581,7 (J)

c) Tính độ biến thiên nội năng của
mỗi quá trình.
- Quá trình đẳng áp (1)(2)
U = Q + A = Q – A’
U = 1000 – 581,7 = 418,3 (J)
- Quá trình đẳng tích (2)(3)
V
2
= V
3
 V = 0  A = 0