sáng kiến kinh nghiệm y học đại học – Ung thư và điều trị theo YHHĐ

Ung thư và điều trị theo YHHĐ

1. Đại cương theo YHHĐ.
1.1. Ung thư :
Là một nhóm tế bào phản loạn phát triển vô tổ chức trở thành vật ngoại lai, ức chế
và phá hủy tế bào bình thường của cơ thể. Ngày nay, nhờ những thành tựu nghiên
cứu của miễn dịch học , của sinh học phân tử và kỹ nghệ sinh học, người ta hy
vọng sẽ điều trị ung thư bằng miễn dịch trị liệu.

- Sự phát sinh, phát triển ung thư thường đi đôi với suy giảm và thiếu hụt miễn
dịch. Khả năng miễn dịch của cơ thể suy sụp còn có thể do dùng các thuốc ức chế
quá lâu, hoặc do phản ứng qúa mẫn muộn. Số lượng tế bào tăng sinh nhưng chức
năng của tế bào B và T đều bị rối loạn ( chủ yếu là tế bào T).
1.2. Kháng nguyên gây ung thư:
+ Kháng nguyên ghép: (Ludwig – Gross, 1943).
+ Kháng nguyên bào thai: do các tế bào ác tính trưởng thành sản xuất ra (bản chất
là protein do tế bào bào thai tiết ra).
– AFP (a – feto – protein) do gan bào thai sản xuất. Trong K gan nguyên phát,
lượng AFP rất cao (50mg/l ). Hiện nay, AFP được nhiều nước (Trung Quốc – Mỹ
– Việt Nam) dùng để chẩn đoán đánh giá giai đoạn và tiên lượng của ung thư gan.
+ Kháng nguyên vi rút.
Ngoài ra, gần đây người ta phát hiện 1 số kháng nguyên do gen qui định, kháng
nguyên tự phát, kháng nguyên là glycolipid gặp ở u melanoma, carcinoma bàng
quang và một số kháng nguyên là nhóm máu bị biến chất.

1.3. Kháng thể:
- Tương ứng với kháng nguyên có các kháng thể đặc hiệu do limphoT gây độc và
limphoB tiết ra.
- Các chất không đặc hiệu do limphoK (Killer: diệt) tiết ra như tế bào NK (Natural

- Interferon là protein do đáp ứng miễn dịch vi rút tiết ra, có Interferon tự nhiên và
tái tổ hợp 3 loại a, b và g nhưng Interferon a được áp dụng nhiều hơn.
- Interleukin 2 là loại limphokin do limpho bào T tiết ra, là yếu tố tăng trưởng tế
bào T (T – cell growth factor), loại kháng thể này có vai trò quan trọng là:
. Công kích tế bào đích.
. Kích thích limpho B.
. Kích thích tế bào NK, tế bào diệt tự nhiên. Cả hai loại Interleukin2 tự nhiên và tái
tổ hợp đều đã được dùng trong điều trị AIDS nhưng chưa thấy hiệu qủa.

2. THEO QUAN NIỆM YHCT:
Y học cổ truyền thường mô tả ung thư trong các phạm trù “ nham chứng, nhú
thạch , thạch thư”. Người xưa cho rằng nguyên nhân gây ra bệnh lý “nham chứng”
là do sự uất kết – tích tụ của 4 yếu tố : khí , huyết, đàm và thực. Trong đó , khí
huyết uất kết là nguyên nhân chủ yếu .
Bốn yếu tố trên có thể phối hợp có thể xen kẽ hoặc riêng lẻ. Ví dụ : tử cung nham
chủ yếu là liên quan đến nguyên nhân huyết ứ; phế nham chủ yếu là liên quan đến
khí trệ; hạch nham chủ yếu liên quan đến “đàm” ; phúc nham chủ yếu liên quan
đến thực tích – huyết ứ .
Vì vậy trên lâm sàng điều trị nham chứng thường tập trung điều trị bản chất của
bệnh : huyết ứ thì hoạt huyết tiêu ứ, khí trệ thì hành khí kiện tỳ , đàm uất thì trừ
đàm giải uất , thực tích thì tiêu thực đạo trệ. Nếu có bội nhiễm là nhiệt độc thì phải
thêm thuốc thanh nhiệt giải độc .
Tuy nhiên , vấn đề căn bản là nâng cao chính khí tức là tăng cường sức đề kháng
của cơ thể . Ngoài ra tuỳ thuộc vào trạng thái cơ thể của người bệnh mà kết hợp
các thuốc nhuyễn kiên – tán kết. Gần đây các nhà YHCT Trung Quốc đều cho
rằng điều trị nham chứng cần phải kết hợp giữa Đông y vơí Tây y theo nguyên tắc
chung như sau:
- Phải điều trị sớm và tích cực .
– Phải kết hợp hoá học trị liệu hoặc phóng xạ trị liệu hoặc phẫu thuật trị liệu.
– Tuỳ theo tạng phủ bị bệnh và thời gian mắc bệnh dài hay ngắn mà quyết định