Vật lí lớp 12 - Tiết: 26 CÔNG SUẤT ĐIỆN
TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
1. Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Phát biểu được định nghĩa và thiết lập
được công thức của công suất trung bình tiêu thụ
trong một mạch điện xoay chiều.
- Phát biểu được định nghĩa của hệ số công
suất.
- Nêu được vai trò của hệ số công suất trong
mạch điện xoay chiều.
b) Về kỹ năng:
- Viết được công thức của hệ số công suất
đối với mạch RLC nối tiếp.
c) Về thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc, chăm chỉ học tập.

2. Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV:
- Một số bài tập đơn giản.
b) Chuẩn bị của HS:
- Ôn lại các kiến thức về mạch RLC nối tiếp.

3. Tiến trình bài dạy:
* Ổn định lớp: (1 phút)
a) Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
Câu hỏi:
- Viết biểu thức định luật ôm cho mạch RLC nt,
công thức định nghĩa tổng trở, giải thích các đại
lượng trong công thức.

xoay chiều như
hình vẽ.
2
2
U
P RI UI
R
   p = ui
cos cos cos
cos
1
. [ ( )
2
( )]
   
 
 
 

I. Công suất
của mạch
điện xoay
chiều
1. Biểu thức
của công suất
- Tại một thời điểm
t, i trong mạch chạy - Vì cos
không đổi nên
cos cos
 

- Chu kì
2
2 2
T




(
2
T


 )


cos(2t + ) luôn
có những giá trị
bằng nhau về trị
tuyệt đối, nhưng
trái dấu tại thời
điểm t, t + T/4
cos cos
cos cos
2
2 ( ) (2 )
4 4
(2 ) (2 )
T T
t t
t t

   
    
   
    
   
   
    

 Vậy cos(2
) 0
t
 
 


W = P.t (2)
Hoạt động 3 (18 phút): Tìm hiểu về hệ số công
suất
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Hệ số công
suất có giá trị
trong khoảng
nào?
- Y/c HS hoàn
thành C2.
- Vì || không
vượt quá 90
0
nên
0  cos  1.
- Chỉ có L: cos
= 0
- Gồm R nt L:
II. Hệ số công
suất
1. Biểu thức của
hệ số công suất
- Từ công thức
(1), cos được


I
UI



cos
2
2
2 2
1
hp
P
P rI r
U

 
- Nếu cos nhỏ
 P
hp
sẽ lớn, ảnh
hưởng đến sản
xuất kinh doanh
của công ti điện
lực.
gọi là hệ số
công suất.


- Nhà nước quy
định: cos 
0,85 2 2
1
( )
U U
I
Z
R L
C


 
 

1
tan
L

sẽ lớn,
ảnh hưởng đến
sản xuất kinh
doanh của công
ti điện lực.
3. Tính hệ số
công suất của
mạch điện R, L,
C nối tiếp
cos
R
Z



hay
cos
2 2
1
( )
R
R L
C




 

- Công suất

R RI
Z

 
 
 
 
 - Từ đây ta có
thể rút ra biểu
thức cos? - Có nhận xét gì
về công suất
trung bình tiêu
thụ trong mạch?

c) Củng cố, luyện tập: (3 phút)
- GV nhắc lại kiến thức trọng tâm.
d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (2 phút)
- Trả lời câu hỏi trong sgk.
- Làm bài tập trong sgk.
* RÚT KINH NGHIỆM