Vật lí lớp 12 - Tiết: 0 CẤU TẠO VŨ TRỤ

1. Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Trình bày được sơ lược về cấu trúc của hệ Mặt Trời.
- Trình bày được sơ lược về các thành phần cấu tạo
của một thiên hà.
- Mô tả được hình dạng của Thiên Hà của chúng ta
(Ngân Hà).
b) Về kỹ năng:
c) Về thái độ:
2. Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV:
- Hình vẽ hệ Mặt Trời trên giấy khổ lớn.
- Ảnh màu chụp Kim tinh, Hoả tinh, Mộc tinh, Thổ
tinh và Trái Đất (chụp từ vệ tinh) in trên giấy khổ
lớn.
- Ảnh chụp một số thiên hà.
- Hình vẽ Ngân Hà nhìn nghiêng và nhìn từ trên
xuống.
b) Chuẩn bị của HS:
3. Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản

Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về hệ Mặt Trời

Trời.

- HS trao đổi
những hiểu biết
về Mặt Trời.
Trời
- Gồm Mặt
Trời, các hành
tinh và các vệ
tinh.
1. Mặt Trời
- Là thiên thể
trung tâm của
hệ Mặt Trời.
R
Mặt Trời
>
109 R
Trái Đất

m
Mặt Trời
=
333000 m

Thổ tinh, Thiên
Vương Tinh,
Hải Vương
Tinh. - HS ghi nhận
kết quả sắp xếp
75%H và
23%He.
- Là một ngôi
sao màu vàng,
nhiệt độ bề
mặt 6000K.
- Nguồn gốc
năng lượng:
phản ứng tổng
hợp hạt nhân
hiđrô thành
Heli.
2. Các hành
tinh
- Có 8 hành
tinh.
- Các hành
bán kính và số vệ
tinh.

- HS ghi nhận
các thông tin
về sao chổi.

tinh chuyển
động quanh
Mặt Trời theo
cùng một
chiều.
- Xung quanh
hành tinh có
các vệ tinh.
- Các hành
tinh chia
thành 2 nhóm:
“nhóm Trái
Đất” và
“nhóm Mộc
Tinh”.
3. Các hành
tinh nhỏ
- Các hành
chổi.
- Thông báo về sao
chổi (cấu tạo, quỹ
đạo…).
- Điểm gần nhất
của quỹ đạo sao
chổi có thể giáp với
Thuỷ tinh, điểm xa

những khối
khí đóng băng
lẫn với đá, có
đường kính
thạch vào sao Mộc. vài km,
chuyển động
xung quanh
Mặt Trời theo
những quỹ
đạo hình elip
rất dẹt mà
Mặt Trời là
một tiêu điểm.2. Thiên thạch
là những tảng
đá chuyển
động quanh
Mặt Trời.
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu về các sao và thiên hà
Hoạt động của GV

Hoạt động của Kiến thức cơ
HS bản

- Khi nhìn lên bầu
trời về đêm, ta thấy
có vô số ngôi sao
 sao là gì?

a. Là một khối
khí nóng sáng
như Mặt Trời.

b. Nhiệt độ ở
trong lòng các
sao lên đến
hàng chục
triệu độ trong
đó xảy ra các
phản ứng hạt
nhân.

đến 3.000K  màu
đỏ. Mặt Trời
(6.000K)  màu
vàng.
- Những sao có
nhiệt độ bề mặt cao
nhất có bán kính
chỉ bằng một phần
trăm hay 1 phần
nghìn bán kính Mặt
Trời  sao chắc.
Ngược lại, những
sao có nhiệt độ bề
mặt thấp nhất lại có
bán kính lớn gấp
hàng nghìn lần bán
kính Mặt Trời 

trong khoảng
rất rộng.
d. Có những
cặp sao có
khối lượng
tương đương
nhau, quay
- Với những sao đôi
 độ sáng của
chúng tăng giảm
một cách tuần hoàn
theo thời gian, vì
trong khi chuyển
động, có lúc chúng
che khuất lẫn nhau.
- Punxa là sao phát
ra sóng vô tuyến rất
mạnh, có cấu tạo
toàn bằng nơtrôn,
chúng có từ trường
rất mạnh và quay
rất nhanh.
- Lỗ đen: không
bức xạ một loại
sóng điện từ nào,
- HS ghi nhận
về những sao
biến đổi, punxa
và lỗ đen.


được liên kết chặt
tạo ra một loại chất
có khối lượng riêng
rất lớn.
- Cho HS xem ảnh
chụp của một vài
tinh vân. - Cho HS quan sát
ảnh chụp thiên hà
nhìn từ trên xuống
và nhìn nghiêng.
- Cho HS quan sát
ảnh chụp thiên hà
Tiên Nữ.
hà, hình dạng
các thiên hà.


- HS quan sát hình
ảnh mô phỏng
Ngân Hà của chúng
ta.

thiên hà của
chúng ta. - HS ghi nhận
vị trí của hệ
Mặt Trời.
năm ánh
sáng).
c. Đa số thiên
hà có dạng
xoắn ốc, một
số có dạng
elipxôit và
một số ít có


- HS ghi nhận
các thông tin về
các đám thiên
hà. - HS ghi nhận
các thông tin về
a. Hệ Mặt
Trời là thành
viên của một
thiên hà mà ta
gọi là Ngân
Hà.
b. Ngân Hà có
dạng đĩa, phần
giữa phình to,
ngoài mép
dẹt.
- Đường kính
của Ngân Hà
vào khoảng
100.000 năm
ánh sáng, bề
dày chỗ
phồng to nhất

bán kính của
nó.
d. Ngân Hà có
cấu trúc dạng
xoắn ốc.
4. Các đám
thiên hà
ra một loạt cấu trúc
mới, nằm ngoài các
thiên hà, phát xạ
mạnh một cách bất
thường các sóng vô
tuyến và tia X 
đặt tên là quaza.
- Các thiên hà
có xu hướng
tập hợp với
nhau thành
đám.
5. Các quaza
(quasar)
- Là những
cấu trúc nằm
ngoài các
thiên hà, phát
xạ mạnh một
cách bất


- Yêu cầu: HS
chuẩn bị bài sau.
- Ghi những
chuẩn bị cho
bài sau.
IV. RÚT KINH NGHIỆM