




 !
""


Nhiều thập kỷ qua, thuốc hóa học bảo vệ thực vật
(BVTV) đã phát huy được tác dụng tích cực trong
việc phòng trừ sâu bệnh, bảo vệ cây trồng, tuy nhiên
nó cũng gây ra những tác dụng không mong muốn
như ảnh hưởng xấu đến môi trường sống, ô nhiễm
lương thực, thực phẩm, gây ngộ độc chết người Do
vậy, việc sử dụng các tác nhân sinh học như virut, vi
khuẩn, vi nấm hay các hợp chất tự nhiên có hoạt
tính sinh học mạnh để phòng trừ sâu bệnh cho cây
trồng là rất hữu ích và cần thiết, trong đó thuốc trừ
sâu vi sinh đã và đang được lựa chọn.

Thuốc trừ sâu vi sinh chủ yếu được sản
xuất ra từ các chủng vi sinh vật (VSV) như
virus, vi khuẩn, vi nấm được nuôi cấy trên
môi trường dinh dưỡng khác nhau theo
phương pháp thủ công, bán thủ công hoặc
lên men công nghiệp nhằm tạo ra những
chế phẩm có chất lượng cao, có khả năng
phòng trừ được các loài sâu bệnh hại cây
trồng nông, lâm nghiệp.
Các vi sinh vật được sử dụng để sản xuất

sphaericus còn gặp tinh thể độc (parasoral body) hình quả trám, có
bản chất protein và chứa những độc tố có thể giết hại trên 100 loài
sâu hại (tinh thể độc chỉ giải phóng độc tố trong môi trường kiềm do
đó các vi khuẩn này hoàn toàn vô hại với người, gia súc, gia cầm,
thuỷ hải sản- có hại đối với tằm).
Bacillus sphaericus

Bacillus thuringiensis

8
Tinh thể protein tiền độc tố nằm trong bào tử Bt

BT sinh ra 4 loại độc tố:
◦
Ngoại độc tố α (α-exotoxin)
◦
Ngoại độc tố β (β-exotoxin)
◦
Ngoại độc tố γ (γ-exotoxin)
◦
Nội độc tố δ (δ-endotoxin)

Trong 4 loại này nội độc tố được chú ý nhất và nó
quyết định hoạt tính diệt côn trùng của vi khuẩn.
Quy trình sản xuất chế phẩm Bt
Giống Gốc
Sản xuất giống
cấp I
Chuẩn bị môi trường
Khử trùng môi trường

gen BTBông
Bông
vải
vảiCác
Các
loại rau
loại rauThuốc
Thuốc
lá
láBắp
Bắp Chế phẩm BT
Chế phẩm BT
THUỐC TRỪ SÂU Vi-BT
32000WP


ty Valent BioSciences –
Hoa Kỳ)
- Hoạt chất của thuốc là vi
khuẩn Bacillus thuringiensis,
subsp. aizaiwai
- Thuốc an toàn đối với người sử
dụng, môi trường và quần thể
thiên địch, không độc với cá và
ong, độc với tằm.
- Thời gian cách ly: 5 ngày
- Thuốc có tính chọn lọc cao,
diệt trừ rất hữu hiệu hơn 60 loài
sâu hại thuộc bộ cánh phấn
(Lepidoptera) như sâu tơ, sâu
xanh da láng, sâu ăn tạp, sâu
đo, sâu loang, sâu hồng, sâu
đục bông, sâu đục trái…, trên
rau cải, cà chua, dưa leo, đậu,
hành tỏi, thuốc lá, bông vải, nho
.
- Liều lương sử dụng: pha 15-20
g/bình 8 lít. Phun cho thuốc phủ
đều trên bề mặt của các bộ
phận của cây rau cần được bảo
vệ.
- Phun thuốc sớm khi sâu còn ở
tuổi nhỏ. Nên phun vào chiều
mát khi sâu hoạt động mạnh.
- Không pha chung với thuốc có
tính kiềm, thuốc có gốc đồng,

Kích thước
thể vùi (µm)
Baculoviridae Hình que NPV 40-60 x 200-400
GV 30-60 x 260-360
0,3-15
Reoviridae (CPV) Đa diện đối xứng 55-59 0,3-0,5
Entromopoxviridae
(EPV)
Hình trứng 165-300 x 150-470 0,2-10
Iridoviridae (IV) Đối xứng 125-300 1-24
Ascoviridae Hình que 130 x 400 -
Birnaviridae Đối xứng 60 -
Caliciviridae Hình cốc 38 -
Nodaviridae Đối xứng 29 -
Parviviridae Cân đối 18-26 -
Picornaviridae Cầu 22-39 -
Polydnaviridae tròn 150 x 350 -
Rhapdoviridae Đạn hoặc que 50-59 x 130-380 -
Tetraviridae Đối xứng 35-39 -

Trong các nhóm thì Baculovirus và CPV là 2 nhóm
có khả năng diệt sâu rất cao. Vì vậy nhiều nước
trên thế giới đã tập trung nghiên cứu để sản xuất
ra thuốc trừ sâu virus. Một đặc điểm quan trọng
của virus là tác nhân gây bệnh mang tính chuyên
tính có phổ kí chủ riêng ví dụ virus sâu xanh chỉ có
thể lây bệnh cho sâu xanh, virus sâu tơ chỉ lây bệnh
cho sâu tơ, do đó tên virus gắn liền với tên kí chủ.