triển nền kinh tế đất nớc. Khu vực kinh tế Nhà nớc nên giữ vai trò chi phối
nh đầu t vào cơ sở hạ tầng, đầu t vào các ngành công nghệ mũi nhọn, an
ning, quốc phòng làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế trong nớc.
3. Xây dựng cơ chế mối quan hệ của kinh tế t bản t nhân với
nớc ngoài
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hoá, chúng ta cũng
phải mở cửa để tiếp thu những thành tựu khoa học kỹ thuật, đồng thời phát
huy tiềm lực sẵn có cho công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Vì
thế, nên mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại đã và đang ngày càng
trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lợc phát triển của Đảng và Nhà
nớc. Với tình hình nh vậy, nhu cầu mở rộng các quan hệ kinh tế quốc tế của
chủ doanh nghiệp t nhân là xu thế khách quan hợp với xu hớng chung của
thời đại và có thể đem lại những điều kiện mới, những nguồn lực mới để phát
triển nền kinh tế trong nớc.
4. Phơng hớng giải pháp về chính trị xã hội
Bớc vào công cuộc xây dựng đất nớc từng bớc đi lên chủ nghĩa xã
hội, lợi ích của dân tộc và lợi ích của chủ doanh nghiệp vừa có tính thống nhất
vừa có mặt đối lập. Chính công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nớc trong điều kiện kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa với sự
đa dạng về hình thức sở hữu, loại hình doanh nghiệp đã mở ra địa bàn rộng lớn
cho kinh tế t bản t nhân và tầng lớp chủ doanh nghiệp mở rộng hoạt động
kinh doanh, dịch vụ trên mọi lĩnh vực để làm giàu chính đáng và góp phần xây
dựng đất nớc. Nhng nó cũng đòi hỏi các chủ doanh nghiệp phải biết kết hợp
lợi ích riêng của mình với lợi ích chung của dân tộc mà biểu hiện chung nhất
là theo mục tiêu "dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh",
phải tuân thủ luật pháp và sự quản lý của các cơ quan Nhà nớc. Không chỉ
xét về mặt tích cực, vì mục tiêu lợi nhuận nhiều chủ doanh nghiệp t nhân đã
có các hành vi vi phạm pháp luật; cho nên đòi hỏi phải có những chính sách
phù hợp từ phía Nhà nớc để điều tiết.
Trên đây chỉ là những định hớng cơ bản để khuyến khích phát triển
kinh tế t bản t nhân , chúng ta cần có những giải pháp cụ thể để tập trung
chống độc quyền nhằm bảo đảm quyền lợi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ,
cũng nh ban hành luật Bảo vệ bản quyền phát minh sáng chế, bảo vệ các cơ
sở làm ăn chân chính, chống lại việc làm hàng giả. Quan điểm phát triển kinh
tế t bản t nhân phải đợc thể hiện trong phơng thức làm việc thống nhất,
trong nhận thức của các cơ quan quản lý Nhà nớc tại địa phơng. Ví dụ nh
tiếp tục cải cách hành chính trong công tác đăng ký kinh doanh, công khai hoá
thủ tục hành chính đối với thành phần kinh tế t bản t nhân , tuyên truyền
các chính sách u đãi của Nhà nớc một cách rộng rãi để mọi ngời đều biết.
Kinh tế t bản t nhân phát triển trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá cũng sẽ làm nảy sinh các quan hệ kinh tế phức tạp, cạnh
tranh diễn ra với cờng độ cao, thủ đoạn tinh vi hơn. Vậy tiếp tục nâng cao vai
trò điều tiết vĩ mô của Nhà nớc đối với kinh tế t bản t nhân là yêu cầu
khách quan, nó vừa là yêu cầu chung của nền kinh tế vừa tác động trực tiếp
đối với kinh tế t bản t nhân nhằm hớng nó vào con đờng kinh doanh lành
mạnh và hữu ích cho xã hội. Chính quản lý vĩ mô của Nhà nớc đối với sự
phát triển và hoạt động của kinh tế t bản t nhân một mặt thực hiện chức
năng định hớng dẫn dắt và ủng hộ những nỗ lực phát triển của t nhân, mặt
khác nó cũng đảm bảo cho các doanh nghiệp t nhân hoạt động đúng pháp
luật, tuân thủ chế độ quản lý của Nhà nớc, đấu tranh chống những hiện tợng
tiêu cực, khắc phục hậu quả xấu. Một vấn đề nóng bỏng đang đặt ra đối với cả
hai phía:nhà nớc và doanh nghiệp là thực thi pháp luật. Chính đây là băn
khoăn lớn của doanh nghiệp và là mối lo lớn trong quản lý vĩ mô của Nhà
nớc đối với kinh tế t bản t nhân . Muốn pháp luật đợc thực hiện nghiêm
chỉnh thì từ cả hai phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần chấn chỉnh, đổi
mới bộ máy quản lý về kinh tế t bản t nhân, cá thể, tiểu chủ không phân biệt
chia cắt nh hiện nay tạo sự bình đẳng giữa các thành phần, khu vực kinh tế.
Điều quan trọng là phải chú ý coi trọng đào tạo đội ngũ quản lý có trình độ
am hiểu, có năng lực chuyên môn, có phẩm chất đạo đức không để các lợi ích
vật chất làm tha hoá. Đồng thời thực hiện nghiêm chế độ thanh tra, kiểm tra,
xử lý nghiêm minh đối với những hiện tợng vi phạm hay cố tình làm trái
kiểm toán, thực hiện công khai tài chính doanh nghiệp hàng năm. Khi thực
hiện chính sách tài chính tín dụng cần bảo đảm cho kinh tế t bản t nhân
đợc hởng u đãi. Nhà nớc hỗ trợ về cơ sở hạ tầng (giao thông, điện,
nớc) tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế t bản t nhân phát triển. Nghiên
cứu ban hành chính sách bảo hiểm rủi ro cho hoạt động của kinh tế t bản t
nhân trong kinh tế thị trờng khuyến khích thành lập và tham gia qũy bảo
hiểm, quỹ hỗ trợ doanh nghiệp có sự hỗ trợ của Nhà nớc.
- Về chính sách tài trợ của Nhà nớc đối với kinh tế t bản t nhân
Tài trợ của Nhà nớc đợc thể hiện dới nhiều dạng nh: miễn giảm
thuế, tín dụng u đãi, trợ giá bao tiêu. Trong điều kiện kinh tế thị trờng, Nhà
nớc cần có biện pháp giúp đỡ kinh tế t bản t nhân khi nó gặp khó khăn
tạm thời nhng có hớng phát triển lâu dài. Trong trờng hợp này, để ổn định
và phát triển, Nhà nớc có áp dụng chính sách bao tiêu sản phẩm với giá có
lợi cho doanh nghiệp t nhân. Ngoài ra, Nhà nớc còn có chính sách đào tạo
nguồn nhân lực phục vụ cho sự phát triển của khu vực kinh tế t bản t nhân .
- Chính sách khuyến khích việc sử dụng đất ở: Tiếp tục nghiên cứu ban
hành chính sách khuyến khích việc sử dụng đất ở những vùng còn nhiều đất
cha đựơc sử dụng, đất trống, đồi núi trọc. Tăng cờng công tác chỉ đạo để
đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho nhân dân
,giải quyết tốt việc cho thuê đất để các doanh nghiệp phấn khởi đầu t hình
thành các cụm công nghiệp ở các huyện, cụm làng nghề và các làng nghề
trong tỉnh. Kiên quyết xử lý những hiện tợng tiêu cực trong việc giao đất, cho
thuê đất.
- Chính sách thuế và hải quan: Thuế nói chung không những là nguồn
thu chủ yếu của ngân sách mà còn là công cụ quan trọng trong điều hành vĩ
mô nền kinh tế quốc dân. Đặc biệt chính sách thuế và chính sách hải quan còn
thể hiện tính u việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, thể hiện chính sách hội nhập
kinh tế thế giới và khu vực. Tuy nhiên vẫn còn một số tồn tại nh khung thuế
suất cao, chính sách thuế nặng về tận thu, nặng về chế tài áp dụng đối với các
đối tợng nộp thuế, cha thể hiện quyền dân chủ công bằng và bình đẳng
Để phát huy tính tích cực của chủ doanh nghiệp t nhân cần thờng xuyên
giáo dục đờng lối của Đảng để củng cố lòng tin cho họ về con đờng phát
triển đất nớc; đồng thời tiếp nhận những nguyện vọng chính đáng của họ để
điều chỉnh, hoàn thiện các chính sách và cơ chế kinh tế cho phù hợp với hoạt
động thực tiễn của kinh tế t bản t nhân trong cơ cấu kinh tế nhiều thành
phần. Mở rộng tính công khai dân chủ đối với chủ doanh nghiệp t nhân về
chính sách và cơ chế quản lý có liên quan nhằm bảo vệ tính nhất quán giữa
chính sách và cơ chế đó với việc thực thi chúng.
Sau nữa là việc nâng cao hiệu quả sử dụng các công cụ kinh tế (tài
chính, tín dụng, ngân hàng) để quản lý và điều tiết các hoạt động của kinh tế
t bản t nhân . Kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện sản xuất kinh doanh theo
mục tiêu đăng ký, thực hiện nghiêm túc các chế độ tài chính và kinh doanh
theo quy định của Nhà nớc, phát huy vai trò của ngân hàng trong chức năng
trung tâm thanh toán. Và tăng cờng công tác thanh tra tài chính của Nhà
nớc để giúp đỡ các doanh nghiệp t nhân tránh đợc sai lầm rủi ro trong kinh
doanh, phát hiện và xử lý các hiện tợng tiêu cực phát sinh trong kinh doanh.
Xây dựng các tổ chức chính trị trong các doanh nghiệp t nhân để đóng
góp vào việc hớng dẫn chủ doanh nghiệp hoạt động đúng hớng, đấu tranh
chống hiện tợng tiêu cực. Việc thành lập các tổ chức chính trị trong các
doanh nghiệp t nhân không có nhiều khó khăn nh đối với các doanh nghiệp
nớc ngoài nhng vấn đề chính là nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ
chức đó trong thực tiễn. ở đây vấn đề cần giải quyết là nghiên cứu và xác định
một cơ chế hoạt động phù hợp với tính chất của doanh nghiệp và phơng thức
lãnh đạo của Đảng, không thể áp dụng cơ chế lãnh đạo trực tiếp nh trong
doanh nghiệp Nhà nớc mà các tổ chức chính trị phải thực hiện chức nang
lãnh đạo bằng thuyết phục. Đặc biệt các tổ chức quần chúng hoạt động trong
doanh nghiệp t nhân cũng cần xây dựng phơng thức hoạt động thích hợp để
xác lập địa vị làm chủ của ngời lao động trong điều kiện của doanh nghiệp t
nhân vừa tôn trọng quyền của chủ doanh nghiệp theo luật định vừa đòi hỏi chủ
doanh nghiệp chấp hành đầy đủ luật pháp, tôn trọng quyền lợi hợp pháp của
Võ Thị Thu Lý
Tài liệu tham khảo
1. Nguyễn Anh Dũng
Phát triển khu vực kinh tế t nhân - Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp.
Tạp chí Nghiên cứu kinh tế số 319 - Tháng 12/2004
2. Đảng Cộng sản Việt Nam - Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 9
Nhà Xuất bản chính trị quốc gia - Hà Nội - 2000
3. Hoàng Văn Hoa
Một số ýkiến về phát triển kinh tế t nhân ở Việt Nam năm 2004
Tạp chí kinh tế và phát triển - 3/2005.
4. Đỗ Thị Nga Ngọc
Tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách để thúc đẩy sự phát triển của kinh tế
t nhân .
5. Hà Huy Thành (Chủ biên)
Thành phần kinh tế cá thể, tiểu chủ và t bản t nhân - lý luận và chính sách.
Nhà xuất bản chính trị quốc gia - Hà Nội - 2002
6. Lê Khắc Triết
Đổi mới và phát triển kinh tế t nhân Việt Nam - Thực trạng và giải pháp
Nhà xuất bản lao động - Hà Nội - 2005
7. Phạm Quý Thọ