37
Khảo sát thành phần hóa học lá cây vọng cách
Premna serratifolia
L.

4. THỰC NGHIỆM

4.1. HÓA CHẤT VÀ THIẾT BỊ

4.1.1. Hóa chất
¾ Dung môi dùng trong sắc ký cột và sắc ký điều chế, sắc ký lớp mỏng gồm:
eter dầu hỏa (60
o
C - 90
o
C), benzen, cloroform, etyl acetat, aceton, metanol
và etanol đều là hóa chất Trung Quốc.
¾ Thuốc thử: để hiện hình các vết hữu cơ bằng sắc ký lớp mỏng, dung dịch
acid sulfuric đậm đặc hiện hình bằng cách nung nóng, soi đèn UV hoặc dùng
hơi iod.
¾ Silica gel 60G F
254
(0.040 – 0.063mm) loại dùng cho sắc ký lớp mỏng,
Merck.
4.1.2. Thiết bị
¾ Các thiết bị dùng để ly trích (lọ thủy tinh, becher, ống đong, pipetman).
¾ Máy cô quay chân không, kèm bếp cách thủy.
¾ Cột sắc ký: cột cổ điển.
¾ Sắc ký lớp mỏng pha thường 25DC – Alufolien 20 x 20 cm Kieselgel F
254
,

C
đến khối lượng không đổi, vò nhuyễn được 2 kg mẫu khô. Mẫu khô được trích nóng
với metanol bằng phương pháp đun hoàn lưu, lọc, cô quay thu hồi dung môi được
cao thô metanol. Hòa tan cao metanol vào nước, lần lượt chiết với các dung môi
eter dầu, cloroform, butanol, cô quay dịch trích ở áp suất kém thu được các loại cao
tương ứng. Quy trình trích cao được tóm tắt trong sơ đồ 1. HVCH: Phạm Thị Bích Vân CBHD: TS. Trần Lê Quan
39
Khảo sát thành phần hóa học lá cây vọng cách
Premna serratifolia
L.

Sơ đồ 1: Sơ đồ điều chế cao

(2kg)
-
Đun hoàn lưu trong metanol trong 3 giờ (3 lần).
- Lọc, cô quay, thu hồi dung môi
Cao metanol
- Hòa vào nước.
- Trích với eter dầu
- Thu hồi dung môi
Dịch nước
Cao eter dầu
(60g)
- Trích với cloroform
- Thu hồi dung môi
Cao cloroform
(12 g)
Dịch nước
-Trích với butanol
-Thu hồi dung môi
Cao butanol
(80g)
Cao nước
(50 g)
HVCH: Phạm Thị Bích Vân CBHD: TS. Trần Lê Quan
40
Khảo sát thành phần hóa học lá cây vọng cách
Premna serratifolia
L.

4.2.2. Khảo sát cao eter dầu
Sắc ký cột hấp phụ trên silica gel pha thường cao eter dầu hỏa (60 g) với các hệ

độ phân cực tăng dần, thu được chín phân đoạn (E2.1 – E.2.9). Ở các phân đoạn thứ
E2.7 thấy có kết tủa màu trắng tách ra khỏi dung dịch. Lọc kết tủa, tiến hành sắc ký
cột và sắc ký điều chế phần kết tủa nhiều lần với hệ dung ly eter dầu:etyl acetat
(9:1) thu được 8mg VCE1. Quy trình được tóm tắt ở sơ đồ 3
E3

E5

VCE1
(8 mg)
VCE3
(10 mg)

VCE4
(2 mg)
VCE2
(10 mg)
E2

E1 E4 E6 E
7
E8 E9 E10
HVCH: Phạm Thị Bích Vân CBHD: TS. Trần Lê Quan
41
Khảo sát thành phần hóa học lá cây vọng cách
Premna serratifolia
L.

Sơ đồ 3: Sơ đồ cô lập hợp chất VCE1 từ phân đoạn E2



4.2.2.2. Khảo sát phân đoạn E3
Sắc ký cột silica gel phân đoạn E3 với các hệ dung ly có độ phân cực tăng
dần. Hệ dung ly được sử dụng ở đây là eter dầu : etyl acetat 99:1→ 98:2→ 95:5→
9:1→ 85:15→8:2
Quá trình sắc ký cột kết hợp với việ
c triển khai trên bản mỏng thu được 15
phân đoạn (E3.1-E3.15). Tiếp tục sắc ký cột phân đoạn E3.6 trên silica gel với hệ
dung ly eter dầu:etyl acetat, thu được 12 phân đoạn (E3.6.1-E3.6.12). Ở phân đoạn
E3.6.7 thấy xuất hiện kết tủa màu cam, tinh chế kết tủa thu được 10 mg hợp chất
VCE3. Quy trình được tóm tắt ở sơ đồ 4. HVCH: Phạm Thị Bích Vân CBHD: TS. Trần Lê Quan
42
Khảo sát thành phần hóa học lá cây vọng cách
Premna serratifolia
L.

Sơ đồ 4: Sơ đồ cô lập hợp chất VCE3
Phân đoạn E3
(500 mg)
- SKC trên silica gel
- Hệ dung ly eter dầu : etyl acetat

E3.6.1 – E3.6.6
Phân đoạn
E3.6.8 – E3.6.12
Phân đoạn E3.6.7
(30mg) - Lọc kết tủa VCE3
(10 mg) 4.2.2.3. Khảo sát phân đoạn E5
Sắc ký cột phân đoạn E5 trên silica gel pha thường với hệ dung ly eter
dầu:etyl acetat có độ phân cực tăng dần, dựa vào sắc kí bản mỏng gom thành sáu
phân đoạn (E5.1–E5.6). Sắc ký cột silica gel pha thường phân đoạn E5.3 với hệ
dung ly eter dầu : etylacetat có độ phân cực tă
ng dần (100 : 0 → 95 : 5→ 90 : 10
→80 : 20→ 70 : 30→ 60 : 40) thu được năm phân đoạn (E5.3.1-E5.3.5). Tinh chế
HVCH: Phạm Thị Bích Vân CBHD: TS. Trần Lê Quan