Tìm hiểu về dẫn động 4WD
4WD(4 Wheel Drive), nghĩa là 4 bánh xe dẫn động. Điều này có nghĩa là khác với
loại 2WD, cả 4 bánh xe đều được dẫn động và dẫn động thông qua hộp số phụ.
Các xe 4WD hiện nay được chia thành hai loại chính là 4WD thường xuyên và
4WD gián đoạn. Ngoài ra cũng có thể phân loại thành loại FF (động cơ ở phía
trước, dẫn động bánh trước) và FR (động cơ dẫn động ở phía trước, dẫn động bánh
sau). Nếu căn cứ vào phạm vi sử dụng thì có thể phân loại thành loại chạy trên địa
hình phức tạp và loại chạy trên đường bằng phẳng.
Ford Territoryloại 4WD thường xuyên
Toyota RAV4 loại 4WD thường xuyên
Jeep Liberty 4WD gián đoạn
Toyota Hilux loại 4WD gián đoạn
Khác với xe 2WD, điểm đặc trưng của xe 4WD là có các bộ vi sai phía trước và
phía sau. Mục đích là để triệt tiêu sự chệnh lệch của các bánh xe khi đi vào đường
vòng.
Đối với loại 4WD thường xuyên, ngưới ta bố trí thêm một bộ vi sai trung tâm ở
giữa bộ vi sai trước và bộ vi sai sau để triệt tiêu sự chênh lệch tốc độ quay của các
bánh xe trước và sau. Có 3 bộ vi sai khác nhau làm cho xe chạy được êm do đảm
bảo việc truyền công suất đều nhau đến cả bốn bánh xe, kể cả khi quay vòng. Đây
là ưu điểm chủ yếu của loại 4WD thường xuyên, nó có thể sử dụng trên đường xá
bình thường, đường gồ ghề hay đường có độ ma sát thấp. Tuy nhiên, để tránh cho
bánh giảm đi.
- Tính ổn định khi chạy trên đường thẳng vì lực bám của các lốp tăng lên nên
những thay đổi bên ngoài không ảnh hưởng gì đến xe.
- Khởi động và tăng tốc tốt hơn.
- Tăng tính năng leo dốc vì lực bám tăng gấp 2 lần so với xe 2WD.
- Chạy được trên các đường gồ ghề và đường có tuyết vì cả bốn bánh xe đều
truyền lực và các bánh trước và bánh sau hỗ trợ lẫn nhau giúp đạt tính cơ động
cao.
Nhược điểm của xe 4WD
c
Hiện tượng phanh góc hẹp
Do nối trực tiếp trục các đăng giữa cầu trước và cầu sau nên không thể triệt tiêu
được sự chênh lệch về tốc độ quay giữa các bán trục trước và bán trục sau. Đặc
biệt là trên các đường có hệ số ma sát cao.
Sở dĩ như vậy là vì khi đi trên đường có hệ số ma sát thấp, nếu có lốp xe nào bị
trượt quay thì sẽ triệt tiêu được sự chệnh lệch về tốc độ quay giữa các bán trục
trước và sau. Nhưng đối với đường có hệ số ma sát cao điều này khó xảy ra nên
làm cho hệ thống truyền lực phải chịu tải quá mức. Hiện tượng này gọi là “Phanh
góc hẹp” tương tự như khi ta đạp phanh.
Ngoài ra xe 4WD còn có những nhược điểm dễ nhận thấy là cấu tạo phức tạp vì
cần thêm hộp số phụ, trục các đăng, bộ vi sai, … làm tăng trọng lượng xe, tăng số
nguồn phát sinh rung động và tiếng ồn, tăng giá thành sản phẩm.
Đường truyền công suất Hệ thống truyền lực xe 4WD gián đoạn loại FR
Đối với các loại xe 4WD, đường truyền công suất từ động cơ đến các bánh xe
khác nhau giữa xe 4WD loại FF và 4WD loại FR.
- Loại khoá cơ khí: thực hiện việc chuyển từ trạng thái tự do sang trạng thái
“khoá” bằng tay.
Loại khoá cơ khí
- Loại cảm nhận mômen quay: Nó sinh ra một mômen hạn chế vi sai tỷ lệ với
mômen dẫn động, và làm thay đổi tức thời sự phân phối mômen đến bánh trước và
sau để hạn chế sự trượt của các bánh trước và sau.
Loại cảm nhận mômen
- Loại khớp thuỷ lực: sự chênh lệch về tốc độ quay giữa bánh trước và bánh sau đã
hạn chế hoạt động của bộ vi sai.
Loại khớp thuỷ lực
- Loại nhiều đĩa thuỷ lực: hạn chế hoạt động của bộ vi sai bằng áp suất thuỷ lực tác
động lên các đĩa thuỷ lực.
Loại nhiều đĩa thuỷ lực