Tiểu luận Chính sách xóa đói
giảm nghèo

L i m đ uờ ở ầ
Ngày nay, nhân lo i đã b c sang th k 21 và đã đ t đ c nhi u thành t uạ ướ ế ỷ ạ ượ ề ự
v t b c trên nhi u lĩnh v c, đ c bi t là khoa công h c công ngh . Tuy nhiên n nượ ậ ề ự ặ ệ ọ ệ ạ
nghèo đói v n t n t i nh m t thách th c l n đ i v i s phát tri n c a m i qu cẫ ồ ạ ư ộ ứ ớ ố ớ ự ể ủ ỗ ố
gia nói riêng và đ i v i n n văn minh nhân lo i nói chung. Chính vì v y mà nghèoố ớ ề ạ ậ
đói và ch ng nghèo đói luôn là tr ng tâm hàng đ u c a các qu c gia. Vi t Nam,ố ọ ầ ủ ố Ở ệ
sau h n 80 năm đ u tranh ch ng gi c ngo i xâm chi n tranh đã làm cho c sơ ấ ố ặ ạ ế ơ ở
hi n t i c a n c ta b tàn phá n ng n , n n kinh t tr nên ki t qu , s n xu tệ ạ ủ ướ ị ặ ề ề ế ở ệ ệ ả ấ

nghi p, s ngày làm không nhi u, thu nh p th p.ệ ố ề ậ ấ
- Đ t canh tác ít : : Bình quân h nghèo ch có 2771m2 đ t nông nghi p.ấ ộ ỉ ấ ệ
Kho ng 61% h nghèo thi u đ t, khu v c có h p tác xã thì có nhi u h khôngả ộ ế ấ ở ự ợ ề ộ
có kh năng thanh toán n cho h p tác xã nên đ a ph ng rút b t ru ng đ t đãả ợ ợ ị ươ ớ ộ ấ
giao cho h , càng thi u ru ng. Ng c l i, m t s gia đình không có đ kh năngọ ế ộ ượ ạ ộ ố ủ ả
thâm canh nên không dám nh n đ ru ng đ c giao.ậ ủ ộ ượ
- Đông nhân kh u, ít ng i làm: Bình quân h nghèo có 5,8 nhân kh u, ch cóẩ ườ ộ ẩ ỉ
2,4 lao đ ng. Ít ng i làm, đông ng i ăn, d n đ n thu nh p th p và đ i s ngộ ườ ườ ẫ ế ậ ấ ờ ố
g p nhi u khó khăn.ặ ề
- .Trình đ h c v n ít: Không có c h i h c h i thêm ki n th c và khó ti pộ ọ ấ ơ ộ ọ ỏ ế ứ ế
c n thông tin, t l đ n tr ng th p vì g p kó khăn v tài chính và chi phí c h iậ ỷ ệ ế ườ ấ ặ ề ơ ộ
con em đ n tr ng cao, t l nghèo đói c a nh ng ng i ch a hoàn thành ch ngế ườ ỷ ệ ủ ữ ườ ư ươ
trình ti u h c còn cao.ể ọ
- C s h t ng nông thôn còn h n ch : ng i nghèo ch u thi t thòi do s ngơ ở ạ ầ ạ ế ườ ị ệ ố
nh ng vùng xa xôi h o lánh, giao thông không thu n ti n, đi n, đ ng, tr ngở ữ ẻ ậ ệ ệ ườ ườ
tr m th a và thi u, th y l i, ti u tiêu th p kém.ạ ư ế ủ ợ ế ấ
- Chính sách nhà n c th t b i : sau khi th ng nh t đ t n c vi c áp d ngướ ấ ạ ố ấ ấ ướ ệ ụ
chính sách t p th hóa nông nghi p, c i t o công th ng và chính sách giá l ngậ ể ệ ả ạ ươ ượ
ti n đã đem l i k t qu x u đ n n n kinh t v n đã m y u c a Vi t Nam.ề ạ ế ả ấ ế ề ế ố ố ế ủ ệ
. - Do s phân chia v đ a hình, đ a lý khác bi t gi a các vùng gây khó khănự ề ị ị ệ ữ
cho quá trình s n xu t, giao thông, trao đ i hàng hóa.ả ấ ổ
3. Khái ni m chính sách xóa đói gi m nghèoệ ả
Chính sách xóa đói gi m nghèo là t ng th các quan đi m, t t ng, gi iả ổ ể ể ư ưở ả
pháp và công c mà nhà n c s d ng đ tác đ ng đ n các ch th kinh t xãụ ướ ử ụ ể ộ ế ủ ể ế
h i nh m gi i quy t v n đ nghèo đói th c hi n m c tiêu xóa đói gi m nghèo, tộ ằ ả ế ấ ề ự ệ ụ ả ừ
đó xây d ng m t xã h i t t đ p.ự ộ ộ ố ẹ
4.M c tiêu ụ
4.1 M c tiêu t ng quát.ụ ổ
- Cho các đ i t ng thu c di n nghèo đói n c ta, gi m b t kho ngố ượ ộ ệ ở ướ ả ớ ả
cách nghèo đói trong xã h i t ng b c nâng cao đ i s ng v t ch t và tinh th nộ ừ ướ ờ ố ậ ấ ầ

dân cùng làm. Vi c phát tri n giao thông và th y l i s t o đà cho s hòa nh pệ ể ủ ợ ẽ ạ ự ậ
gi a mi n ng c và mi n xuôi, thúc đ y kinh t mi n núi phát tri n, tăng năngữ ề ượ ề ẩ ế ề ể
su t lao đ ng góp ph n bình n l ng th c trong vùng.ấ ộ ầ ổ ươ ự
Ch ng trình đ nh canh đ nh cươ ị ị ư
Đây là m t ch ng trình đ c bi t có ý nghĩa trong vi c phát tri nộ ươ ặ ệ ệ ể
kinh t mi n núi theo h ng chuy n d ch c c u gi ng cây tr ng m i và s n xu tế ề ướ ể ị ơ ấ ố ồ ớ ả ấ
hàng hóa t p trung. Nó đ c hi u là m t ch ng trình bao g m nhi u công vi c,ậ ượ ể ộ ươ ồ ề ệ
d án tri n khai trên di n r ng, ch y u t p trung vào các khâu khuy n nông,ự ể ệ ộ ủ ế ậ ế
khuy n lâm, khoa h c k thu t v t t s n xu t tín d ng nông thôn.ế ọ ỹ ậ ậ ư ả ấ ụ
Ch ng trình gi i quy t vi c làmươ ả ế ệ
Trên c s ngh quy t s 120/HĐBT ngày 11- 4-1992 m t ch ng trình cóơ ở ị ế ố ộ ươ
t m quan tr ng tác đ ng t i vi c xóa đói gi m nghèo đó là ch ng trình xúc ti nầ ọ ộ ớ ệ ả ươ ế
vi c làm, ch ng trình ra đ i nh m gi i quy t gánh n ng nhân l c trong quá trìnhệ ươ ờ ằ ả ế ặ ự
t ch c, s p x p l i doanh nghi p nhà n c theo yêu c u đ i m i, cung c p tínổ ứ ắ ế ạ ệ ướ ầ ổ ớ ấ
d ng, b i th ng, tr c p cho ng i ra kh i biên ch nhà n c đ t t o vi cụ ồ ườ ọ ấ ườ ỏ ế ướ ể ự ạ ệ
làm, buôn bán nh và các ho t đ ng kinh t phù h p v i kinh t th tr ng.ỏ ạ ộ ế ợ ớ ế ị ườ
Ch ng trình tín d ngươ ụ
Nhà n c ra có ch tr ng th c hi n các kho n tín d ng cho vay m r ngướ ủ ươ ự ệ ả ụ ở ộ
t i h nông dân, và theo quy t đ nh s 525/TTg ngày 31- 8- 1995 c a Th T ngớ ộ ế ị ố ủ ủ ướ
Chính Ph cho phép thành l p ngân hàng phuc v ng i nghèo đ giúp ng iủ ậ ụ ườ ể ườ
nghèo vay v n phát tri n s n xu t, gi i quy t đ i s ng, góp ph n th c hi n m cố ể ả ấ ả ế ờ ố ầ ự ệ ụ
tiêu xóa đói gi m nghèo. Ngân hàng ph c v ng i nghèo có ch c năng khai thácả ụ ụ ườ ứ
các ngu n v n c a các t ch c và cá nhân trong và ngoài n c, ti p nh n cáồ ố ủ ổ ứ ướ ế ậ
ngu n v n c a Nhà n c đ i v i ng i nghèo và các ngu n v n khác Nhà n cồ ố ủ ướ ố ớ ườ ồ ố ướ
cho phép đ c l p qu cho ng i nghèo vay th c hi n ch ng trình c a Chínhượ ậ ỹ ườ ự ệ ươ ủ
Ph đ i v i ng i nghèo. Ho t đ ng c a ngân hàng ng i nghèo vì m c tiêu xóaủ ố ớ ườ ạ ộ ủ ườ ụ
đói gi m nghèo, không vì m c đích l i nhu n, th c hi n b o t n v n ban đ u,ả ụ ợ ậ ự ệ ả ồ ố ầ
phát tri n v n, bù đ p chi phí. Ngân hàng ph c v ng i nghèo th c hi n vi cể ố ắ ụ ụ ườ ự ệ ệ
cho vay v n tr c ti p s n xu t, không ph i th ch p tài s n, có hoàn tr v n, vàố ự ế ả ấ ả ế ấ ả ả ố
theo lãi su t quy đ nh. Ngân hàng ph c v ng i nghèo đ c xét mi n thu doanhấ ị ụ ụ ườ ượ ễ ế

trình này đ c tri n khai nh m m c tiêu phòng và ki m soát ma túy mang ý nghĩaượ ể ằ ụ ể
chính tr xã h i và qu c t r ng l n. Song quá trình th c hi n nó l i có ý nghĩa r tị ộ ố ế ộ ớ ự ệ ạ ấ
l n đ i v i đ ng bào dân t c thi u s , v n đ ng đ ng bào dân t c t b tr ngớ ố ớ ồ ộ ể ố ậ ộ ồ ộ ừ ỏ ồ
cây thu c phi n và thay thé cây tr ng v t nuôi, đ bù đ p s h t h ng t vi cố ệ ồ ậ ể ắ ự ụ ẫ ừ ệ
m t ngu n thu t cây thu c phi n.ấ ồ ừ ố ệ
Ch ng trình b o v môi tr ngươ ả ệ ườ
Ch ng trình b o v m i tr ng mà n c ta tri n khai nh m m c tiêuươ ả ệ ộ ườ ướ ể ằ ụ
nâng cao ki n th c, t p hu n k thu t cho đ ng bào mi n núi. Nh ng yêu c u,ế ứ ậ ấ ỹ ậ ồ ề ữ ầ
bi n pháp b o v môi tr ng d hi u, thi t th c đ i v i h . Đ ng th i có cácệ ả ệ ườ ễ ể ế ự ố ớ ọ ồ ờ
ch ng trình chuy n giao khoa h c k thu t đ h có th thâm canh tăng năngươ ể ọ ỹ ậ ể ọ ể
su t lao đ ng trên đ t nông nghi p hi n có và quan tr ng h n là không m r ngấ ộ ấ ệ ệ ọ ơ ở ộ
di n tích canh tác khi dân s tăng ho c do thi u đ t b ng cách chuy n đ t r ngệ ố ặ ế ấ ằ ể ấ ừ
làm n ng r y. Tuy tr ng tâm c a nh ng ch ng trình đ c tri n khai là t pươ ẫ ọ ủ ữ ươ ượ ể ậ
trung vào vi c xóa đói gi m nghèo gi i quy t nh ng b c xúc c a ng i nghèoệ ả ả ế ữ ứ ủ ườ
nh ng không cho phép xâm h i phá v tính n đ nh c a t nhiên. Nói cách khácư ạ ỡ ổ ị ủ ự
xóa đói gi m nghèo và b o v môi tr ng là hai m t c a m t quá trình c i thi nả ả ệ ườ ặ ủ ộ ả ệ
tính b n v ng c a môi tr ng s ng, có giá tr b n v i đ ng bào các dân t c thi uề ữ ủ ườ ố ị ề ớ ồ ộ ể
s .ố
2. Các y u t tác đ ng t i chính sách xóa đói gi m nghèoế ố ộ ớ ả
a.Các y u t tích c cế ố ự
- V nh n th c, trong quá trình th c hi n chính sách s nh n th c đúng đ n c aề ậ ứ ự ệ ự ậ ứ ắ ủ
các c p y đ ng, chính quy n t trung ng đ n c s . các t ch c đoàn thấ ủ ả ề ừ ươ ế ơ ở ổ ứ ể
nhân dân đã có chính sách, c ch phù h p, có k ho ch ch đ o c th t o nên sơ ế ợ ế ạ ỉ ạ ụ ể ạ ự
thành công cho chính sách.
- S nâng cao nh n th c v m c đích, ý nghĩa, t m quan tr ng cũng nhự ậ ứ ề ụ ầ ọ ư
ph ng pháp ti p c n gi i quy t v n đ đói nghèo cho các c p, các ngành và m iươ ế ậ ả ế ấ ề ấ ọ
ng i dân đ c bi t là ng i nghèo và xã nghèo. Xóa đói gi m nghèo không ch làườ ặ ệ ườ ả ỉ
v n đ c a Nhà n c mà tr c h t thu c v các cá nhân và t ch c c ng đ ng –ấ ề ủ ướ ướ ế ộ ề ổ ứ ộ ồ
đây là m u ch t th c hi n thành công ch ng trình.ấ ố ự ệ ươ
Xã h i hóa v ngu n l c, nhân l c, v t l c đ c đ y m nh. Chính s h p l cộ ề ồ ự ự ậ ự ượ ẩ ạ ự ợ ự

mình nên vi c đánh giá và xem xét nhìn nh n v n đ nghèo đói ch a đ c kháchệ ậ ấ ề ư ượ
quan d n đ n nhi u sai l ch trong quá trình th c thi chính sách.ẫ ế ề ệ ự
3. K t qu đ t đ c ế ả ạ ượ
a. Thành t uự
Trong g n 20 năm đ i m i, nh th c hi n c ch , chính sách phù h p v iầ ổ ớ ờ ự ệ ơ ế ợ ớ
th c ti n n c ta, công cu c xóa đói gi m nghèo đã đ t đ c nh ng thành t uự ễ ướ ộ ả ạ ượ ữ ự
đang k . ể
T l h nghèo gi m nhanh trong kho ng th i gian 5 năm t 17,2% năm 2001 v iỷ ệ ộ ả ả ờ ừ ớ
2,8 tri u h , xu ng còn 8,3 % năm 2004 v i 1,44 tri u h , bình quân m i nămệ ộ ố ớ ệ ộ ỗ
gi m 34 v n h , đ n cu i năm 2005 còn kho ng d i 7% v i 1,1 tri u h . “ả ạ ộ ế ố ả ướ ớ ệ ộ
Nh ng thành t u gi m nghèo c a Vi t Nam là m t trong nh ng câu chuy n thànhữ ự ả ủ ệ ộ ữ ệ
công nh t trong phát tri n kinh t ”. Đó là đánh giá trong “Báo cáo phát tri n Vi tấ ể ế ể ệ
Nam năm 2004” c a Ngân hàng th gi i.ủ ế ớ
Ng i nghèo ngày càng đ c ti p c n v i các d ch v s n xu t và đ i s ng dânườ ượ ế ậ ớ ị ụ ả ấ ờ ố
sinh, đ c vay v n tín d ng, chuy n giao k thu t chăn nuôi và tr ng tr t, xâyượ ố ụ ể ỹ ậ ồ ọ
d ng c s h t ng, h tr đ t và đ c h ng các d ch v xã h i c b n nh yự ơ ở ạ ầ ỗ ợ ấ ượ ưở ị ụ ộ ơ ả ư
t chăm sóc s c kh e, giáo d c và n c sinh ho t. ế ứ ỏ ụ ướ ạ
Bên c nh đó, ng i nghèo đ c h ng th các ch ng trình văn hóa, phát thanh,ạ ườ ượ ưở ụ ươ
truy n hình, t đó ng i dân đã ti p thu đ c nh ng v n đ v k ho ch hóa giaề ừ ườ ế ượ ữ ấ ề ề ế ạ
đình. Nhi u h ch sinh t 1 đ n 2 con. Đ ng th i t ng ngu n l c và huy đ ngề ộ ỉ ừ ế ồ ờ ổ ồ ự ộ
cho ch ng trình xóa đói gi m nghèo là ch ng trình 143 xóa đói gi m nghèo,ươ ả ươ ả
vi c làm, ch ng trình 135 là ch ng trình phát tri n kinh t xã h i các xã đ cệ ươ ươ ể ế ộ ặ
bi t khó khăn các d án qu c t trong 5 năm kho ng 40.956 t đ ng. Riêng ngu nệ ự ố ế ả ỷ ồ ồ
l c đ u t cho ch ng trình m c tiêu xóa đói gi m nghèo kho ng 21.000 t đ ng.ự ầ ư ươ ụ ả ả ỷ ồ
Đ n nay n n kinh t đã n đ nh và phát tri n, k t c u h t ng kinh t - xã h i,ế ề ế ổ ị ể ế ấ ạ ầ ế ộ
năng l c s n xu t, kinh doanh đ c tăng c ng đáng k . Đ i s ng v t ch t vàự ả ấ ượ ườ ể ờ ố ậ ấ
đ i s ng tinh th n c a nhân dân ti p t c đ c tăng lên năm 2010 thu nh p bìnhờ ố ầ ủ ế ụ ượ ậ
quân theo đ u ng i là 1.200 USD, bình quân m i năm có 300.000 h thoát nghèo.ầ ườ ỗ ộ
Vi t Nam đ c đánh giá là 1 n c có b c ti n nh y v t trong công cu c xóa đóiệ ượ ướ ướ ế ả ọ ộ
gi m nghèo mà nhi u n c trên th gi i c n h c h i.ả ề ướ ế ớ ầ ọ ỏ

b ch a đ c đào t o b i d ng th ng xuyên. Th ng thì m t ng i s kiêmộ ư ượ ạ ồ ưỡ ườ ườ ộ ườ ẽ
nhi m nhi u vi c, h không th ng xuyên lui t i giám sát vi c làm ăn s d ngệ ề ệ ọ ườ ớ ệ ử ụ
ngu n v n vay c a ng i nghèo có đ t hi u qu không.ồ ố ủ ườ ạ ệ ả
Các báo cáo cu i năm th ng không trung th c ch ch y theo thành tích nên khóố ườ ự ỉ ạ
khăn cho vi c xác đ nh t l nghèo trong th c t .ệ ị ỷ ệ ự ế
4. Ki n ngh gi i phápế ị ả
- B t đ u n n kinh t tăng tr ng cao, b n v ng là đi u ki n tiênắ ầ ề ế ưở ề ữ ề ệ
quy t đ gi m nghèo.ế ể ả
- T p trung xây d ng k t c u h t ng, phát tri n các lo i hình d ch v ,ậ ự ế ấ ạ ầ ể ạ ị ụ
giáo d c, y t , văn hóa, b o v môi tr ng.ụ ế ả ệ ườ
- Xã h i hóa các ho t đ ng xóa đói gi m nghèo đ c bi t v ngu n l c.ộ ạ ộ ả ặ ệ ề ồ ự
Ngu n l c c a nhà n c có vai trò ch đ o : xây d ng và phát tri n các ch ngồ ự ủ ướ ủ ạ ự ể ươ
trình “ Nh ng t m lòng t thi n”, “ N i vòng tay l n”, “ Qu tình th ng” đã thuữ ấ ừ ệ ố ớ ỹ ươ
hút đông đ o cá nhân, t ch c tham gia. Ngoài ngu n l c trong n c, c n h trả ổ ứ ồ ự ướ ầ ỗ ợ
t ch c c a công đ ng qu c t ti p thu k t qu s giúp đ v k thu t c a b nổ ứ ủ ộ ố ế ế ế ả ự ỡ ề ỹ ậ ủ ạ
bè qu c t và nhân r ng nhi u bài h c kinh nghi m và mô hình t t v xóa đóiố ế ộ ề ọ ệ ố ề
gi m nghèo.ả
- Đ i m i công tác t ch c, b o đ m tính công khai, minh b ch và làm rõổ ớ ổ ứ ả ả ạ
trách nhi m trong vi c l p k ho ch, t o đi u ki n đ chính quy n đ a ph ngệ ệ ậ ế ạ ạ ề ệ ể ề ị ươ
ch đ ng, ng i dân bàn b c th o lu n t o ra s đ ng thu n h p tác quy t tâmủ ộ ườ ạ ả ậ ạ ự ồ ậ ợ ế
v t nghèo.ượ
- Đ y m nh c i cách hành chính, nâng cao năng l c qu n lý, năng l cẩ ạ ả ự ả ự
th c thi công v và tinh th n trách nhi m c a đ i ngũ cán b , công ch c.ự ụ ầ ệ ủ ộ ộ ứ
- Th c hi n t t chính sách đoàn k t dân t c, tăng c ng v ng ch c s cự ệ ố ế ộ ườ ữ ắ ứ
m nh c a dân t c.ạ ủ ộ
- Đ m b o n đ nh an ninh – tr t t xã h i, gi i quy t k p th i các v n đả ả ổ ị ậ ự ộ ả ế ị ờ ấ ề
xã h i b c xúc t o đi u ki n cho ng i dân phát tri n kinh t xã h i.ộ ứ ạ ề ệ ườ ể ế ộ K t lu nế ậ