z
 Tiểu luận

Đề tài: “Qua lịch sử phát triển của
3 phương thức sản xuất trước CNTB,
chứng minh quy luật QHSX phải phù
hợp với tính chất và trình độ phát
triển của LLSX"
L
ỜI

NÓI
Đ
ẦU Nh
ì
n v
ào l
ị
ch s
ử
x
ã
h
ộ
i lo
ài ng
ư
ờ
i, ai c
ũ
ng th
ấ
y x
ã
h

ố
n hi
ể
u ngu
ồ
n
g
ố
c phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i th
ì
chúng ta ph
ả
i t
ì
m
đế
n căn nguyên kinh t
ế
c
ủ
a nó; ngh
ĩ

ra sao?
Để
bi
ế
t
đượ
c đi
ề
u đó chúng ta h
ã
y nghiên c
ứ
u sơ qua quan đi
ể
m
c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a Mác- Anghen mà
ở
đây chúng ta s
ẽ
đi sâu t
ì
m hi
ể
u v

ấ
t
đó là: Nguyên thu
ỷ
; chi
ế
m h
ữ
u n
ô l
ệ
; x
ã
h
ộ
i phong ki
ế
n; tu b
ả
n
ch
ủ
ngh
ĩ
a; x
ã
h
ộ
i ch
ủ

ệ
n hơn, t
ừ
đó kéo theo s
ự

thay
đổ
i phát tri
ể
n LLSX c
ũ
ng như cơ s
ở
s
ả
n xu
ấ
t. T
ừ
s
ả
n xu
ấ
t b
ằ
ng săn b
ắ
t hái
l

n hơn th
ế
n
ữ
a. V
ớ
i s
ự
phân tích c
ủ
a Mac-Anghen chúng
ta th
ấ
y đươc s
ự
phát tri
ể
n
ấ
y chính là do nh
ữ
ng tác
độ
ng qua l
ạ
i bi
ệ
n ch
ứ
ng gi

ĩ
a duy v
ậ
t; ch
ủ
ngh
ĩ
a duy t
âm; và
tr
ư
ờ
ng ph
ái nh
ị
nguy
ên luân tuy có nh
ữ
ng quan
đi
ể
m kh
ác nhau nhưng h
ọ

đ
ề
u th
ố
ng

ấ
t gi
ữ
a hai m
ặ
t
đố
i l
ậ
p t
ạ
o nên ch
ỉ
nh th
ể
c
ủ
a n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i. Không
ch
ỉ

ườ
i có
ý
th
ứ
c d
ượ
c hay không
th
ì
nh
ậ
n th
ứ
c c
ủ
a Mac-Anghen v
ề
quy lu
ậ
t v
ẫ
n xuyên su
ố
t l
ị
ch s
ử
phát tri
ể

c nh
ậ
n th
ứ
c nh
ấ
t
đ
ị
nh v
ề
x
ã
h
ộ
i,
đ
ồ
ng th
ờ
i m
ở
2
mang nhi
ề
u v
ề

ỡ
ng
ỡ
c
ủ
a l
ầ
n
đầ
u tiên vi
ế
t ti
ể
u lu
ậ
n nhưng em c
ũ
ng m
ạ
nh d
ạ
n đưa ra nh
ậ
n
th
ứ
c c
ủ
a m
ì

ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
phát
tri
ể
n c
ủ
a LLSX"
1. L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là g
ì
?
Là toàn b
ộ
nh
ữ
ng tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t(TLSX) do x
ã
h
ộ
i t
ạ
o ra, tr
ướ
c h

ng TLSX đó
để
t
ạ
o ra c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t cho x
ã
h
ộ
i
Tr
ư
ớ
c th
ự
c tr
ạ
ng
đó C. Mác
đ
ã

đưa ra lí lu

ể
m y
ế
u t
ố
c
ấ
u th
ành LLSX c
ủ
a x
ã
h
ộ
i trong
đó
bao g
ồ
m s
ứ
c lao
độ
ng và TLSX trong đó công c
ụ
lao
độ
ng là y
ế
u t
ố

ệ
u lao
độ
ng. Tuy nhiên y
ế
u t
ố
quan tr
ọ
ng nh
ấ
t trong LLSX chính là con ng
ườ
i, cho dù
nh
ữ
ng tư li
ệ
u lao
độ
ng t
ạ
o ra có hi
ệ
n
đạ
i,
đố
i t
ượ

ờ
i
không ch
ỉ
đơn thu
ầ
n là phát tri
ể
n lo
ạ
i TLSX nào, công c
ụ
g
ì
và
đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng
nào là chính. L
ị
ch s
ử
lu
ôn có tính đan xen c
ủ
a tr
ì

Là m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i v
ớ
i ng
ườ
i trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t ra c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t chát
c
ủ
a x
ã
h

u đó nói lên r
ằ
ng vi
ệ
c ph
ả
i thi
ế
t lâp các m
ố
i quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
t
ự
nó
đã
là v
ấ
n
đề
có tính quy lu
ậ
t r
ồ
i. Quan h
4
- Ch
ế

đ
ộ
t
ổ
ch
ứ
c v
à qu
ả
n l
í s
ả
n xu
ấ
t kinh doanh.

-
Ch
ế

độ
phân phát s
ả
n xu

h
ộ
i nào
đề
u mang m
ộ
t
m
ụ
c đích kinh t
ế
nh
ằ
m
đả
m b
ả
o cho LLSX có đi
ề
u ki
ệ
n ti
ế
p t
ụ
c phát tri
ể
n và
đờ
i s

ố
i các QHSX khác, ít nhi
ề
u c
ả
i bi
ế
n chúng
để
ch
ẳ
ng nh
ữ
ng chúng không
đố
i l
ậ
p
mà c
ò
n ph
ụ
c v
ụ

đắ
c l
ự
c cho s
ự

ộ
c chuy
ể
n bi
ế
n n
ào t
ừ
h
ì
nh th
ái kinh t
ế
-
x
ã
h
ộ
i
này sang h
ì
nh th
ứ
c kinh t
ế
-
x
ã
h
ộ

ề
u ki
ệ
n t
ồ
n t
ạ
i v
ậ
t ch
ấ
t
c
ủ
a nh
ữ
ng quan h
ệ
đó chưa chín mu
ồ
i”. Ph
ả
i có m
ộ
t th
ờ
i k
ì
l
ị

phát tri
ể
n c
ủ
a LLSX. L
ị
ch
s
ử
ba ph
ương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t tr
ư
ớ
c CNTB:

1. Phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t c
ông x
ã

i nhau. Ngay t
ừ
bu
ổ
i s
ơ khai c
ủ
a lo
ài ng
ư
ờ
i, quy lu
ậ
t
ấ
y
đ
ã

đư
ợ
c t
ồ
n t
ạ
i c
ùng l
ị
ch s
ử

ỗ
, ch
ủ
y
ế
u là hai l
ượ
m và săn b
ắ
t
để
s
ố
ng. V
ớ
i tr
ì
nh
độ
phát
tri
ể
n th
ấ
p kém như v
ậ
y c
ủ
a LLSX th
ì

t thô sơ v
ì
v
ậ
y
t
ừ
ng cá nhân riêng l
ẻ
th
ì
không th
ể
s
ố
ng n
ổ
i.
Để
s
ố
ng
đượ
c h
ọ

đã
bi
ế
t lao

ậ
p th
ể
th
ì

đ
ò
i h
ỏ
i ch
ế

đ
ộ
c
ông h
ữ
u v
ề
t
ư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t, vi v
ạ
y m

2.
Phương thưc s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a ch
ế

độ
chi
ế
m h
ữ
u nô l
ệ

Khi con ng
ườ
i bi
ế
t ch
ế
t
ạ
o ra công c
ụ
lao
độ

ề
th
ủ
công tách ra kh
ỏ
i ngh
ề
nông. Năng xu
ấ
t lao
độ
ng tăng lên, b
ắ
t
đầ
u xu
ấ
t
hi
ệ
n s
ả
n ph
ẩ
m dư th
ừ
a. Trong đi
ề
u ki
ệ

ử
d
ụ
ng s
ả
n ph
ẩ
m
dư th
ừ
a nu
ôi s
ố
ng t
ù binh, b
ắ
t t
ù binh làm nô l
ệ
s
ả
n xu
ấ
t ra c
ủ
a c
ả
i ph
ụ
c v

ộ
t v
à b
ị

b
óc l
ộ
t.
Tr
ướ
c kia tr
ồ
ng tr
ọ
t b
ằ
ng cây g
ậ
y nh
ọ
n thi c
ầ
n hàng ch
ụ
c ng
ườ
i m
ớ
i làm

t
ự
c
ầ
y c
ấ
y trên m
ả
nh
đấ
t c
ủ
a m
ì
nh . Lao
độ
ng chung không c
ò
n c
ầ
n
thi
ế
t n
ữ
a , th
ế
là ch
ế


th
ấ
y QHSX c
ông x
ã
nguy
ên thu
ỷ
d
ầ
n d
ầ
n tan r
ã
v
ì
n
ó không c
ò
n
phù h
ợ
p v
ớ
i tr
ì
nh
đ
ộ
ph

i . Ch
ế

độ
tư h
ữ
u thay th
ế
ch
ế

độ
công h
ữ
u , x
ã
h
ộ
i có giai c
ấ
p thay th
ế

công x
ã
th
ị
t
ộ
c và cu

u nô l
ệ
là : Ch
ủ
nô không nh
ữ
ng chi
ế
m
h
ữ
u TLSX mà c
ò
n có quy
ề
n s
ở
h
ữ
u v
ớ
i c
ả
nô l
ệ
như quy
ề
n bán ho
ặ
c gi

ế
u chính là nh
ữ
ng tù binh chi
ế
n tranh . Nh
ữ
ng n
ướ
c chi
ế
n th
ắ
ng
không nh
ữ
ng b
ắ
t t
ù binh v
ề
l
àm nô l
ệ
m
à c
ò
n b
ắ
t c

đ
ộ

đó dân cư phân hoá thành
d
ân cư t
ự
do và nô l
ệ
. Dân cư t
ự
do
đượ
c h
ưở
ng m
ộ
t s
ố
quy
ề
n công dân c
ò
n nô l
ệ

không có m
ộ
t chút quy
ề

ủ
n
ô
đ
ã
ra
đ
ờ
i . Nh
à n
ư
ớ
c ch
ủ
n
ô ra
đ
ờ
i
đ
ã
c
ủ
ng c
ố
ph
át tri
ể
n QHSX
chgi

n hi
ệ
n l
ị
ch s
ử
, nó t
ạ
o ra kh
ả
năng l
ớ
n hơn cho s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a
LLSX.
So v
ớ
i ch
ế

độ
i công x
ã
nguyên thu
ỷ

ỏ
và thay th
ế

nhưng s
ự
thay
đổ
i đó có tính k
ế
th
ừ
a và đó là m
ộ
t QHSX m
ớ
i phù h
ợ
p hơn.
Trong giai đo
ạ
n nh
ấ
t
đ
ị
nh n
ào đó c
ủ
a l

át tri
ể
n c
ủ
a ch
ế

ấ
y l
à nh
ữ
ng m
âu thu
ẫ
n ch
ứ
a ch
ấ
t b
ên
trong n
ó ngày càng tr
ở
nên sâu s
ắ
c hơn . C
ũ
ng gi
ố
ng như trong phép bi

c
t
ạ
o nên s
ự
phát tri
ể
n .L
ị
ch s
ử
và nhuèng tư t
ưở
ng ti
ế
n b
ộ

đã
ch
ứ
ng minh
đượ
c r
ằ
ng :
ch
ỉ
có th
ể

a LLSX và QHSX . Ch
ừ
ng nào ta th
ừ
a nh
ậ
n
tính v
ĩ
nh vi
ễ
n không phù h
ợ
p gi
ữ
a chúng chính v
ì
th
ế
khi mâu thu
ẫ
n x
ã
h
ộ
i tr
ở
nên
sâu s
ắ

lao
đ
ộ
ng c
àng b
ị
coi l
à hèn h
ạ
ch
ỉ

đá
ng dành riêng cho nô l
ệ
, không x
ứ
ng đáng là vi
ệ
c c
ủ
a ng
ườ
i dân t
ự
do , Chính như
v
ậ
y ch
ế

ự
quá b
ấ
t công làm cho nô l
ệ
n
ổ
i d
ậ
y có nh
ữ
ng
cu
ộ
kh
ở
i ngh
ĩ
a lôi cu
ố
n hàng ch
ụ
c v
ạ
n nô l
ệ
. Kh
ở
i ngh
ĩ

ạ
i n
ặ
ng n
ề
. Nô l
ệ
kh
ở
i ngh
ĩ
a
đã
nói lên
QHSX không phù h
ợ
p v
ớ
i LLSX n
ữ
a và m
ộ
t l
ầ
n n
ữ
a l
ị
ch s
ử

c
ủ
a x
ã
h
ộ
i , c
ủ
a h
ì
nh
t
ư
ợ
ng s
ả
n xu
ấ
t . Quy lu
ậ
t QHSX nh
ấ
t
đ
ị
nh ph
ả
i ph
ù h
ợ

ủ
a
h
ọ
.Và yêu c
ầ
u c
ủ
a quy lu
ậ
t này
đã

đượ
c th
ự
c hi
ệ
n m
ộ
t cách t
ự
phát : B
ọ
n ch
ủ
nô chia 7

ị
ph
ụ
thu
ộ
c vào ch
ủ
nô b
ở
i
đị
a tô và ph
ụ
thu
ộ
c thân th
ể
. M
ặ
c dù
v
ậ
y nhưng h
ọ
v
ẫ
n h
ứ
ng thú hơn v
ì

đự
oc h
ì
nh thành và
đế
n khi mâu thu
ẫ
n tr
ở
nên qúa l
ớ
n nó s
ẽ
bùng phát và
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i gi
ả
i quy
ế
t sao cho
QHSX ph
ả
i phù h
ợ
p v
ớ

ể
n
ói th
ự
c ch
ấ
t c
ủ
a quy lu
ậ
t v
ề
m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a LLSX v
à QHSX là quy
lu
ậ
t m
âu thu
ẫ
n . S
ự
ph
ù h
ợ

có khái ni
ệ
m mâu thu
ẫ
n m
ớ
i
đủ
kh
ả
năng v
ạ
ch ra
độ
ng l
ự
c c
ủ
a s
ự
phát
tri
ể
n m
ớ
i có th
ể
cho ta hi
ể
u


LUẬN Chúng ta c
ầ
n ph
ả
i hi
ể
u v
à v
ậ
n d
ụ
ng m
ộ
t c
ách t
ố
t nh
ấ
t quy lu
ậ
t QHSX ph
ả
i ph
ù
h
ợ

ệ
t
đố
i chúng luôn mâu thu
ẫ
n
để
thúc
đẩ
y thúc
đẩ
y s
ự

phát tri
ể
n chính v
ì
v
ậ
y tu
ỳ
theo t
ì
nh h
ì
nh th
ự
c t
ế

đặ
t ra
ở
đây là làm th
ế
nào
đế
s
ử
d
ụ
ng m
ố
i quan h
ệ

ấ
y cho phù
h
ợ
p. N
ế
u làm
đượ
c đi
ề
u này đúng v
ớ
i quy lu
ậ9
L
ỜI

CAM ĐOAN Ti
ể
u lu
ậ
n
đượ
c hoàn thành v
ớ
i chính s
ự
hi
ể
u bi
ế
t và sưu t
ầ
m tài li
ệ
u c

ế
u xót, r
ấ
t mong
đự
oc s
ự
đóng góp
ý
ki
ế
n c
ủ
a th
ầ
y cô trong khoa
để
ti
ể
u
lu
ậ
n cu
ả
em
đ
ự
oc ho
ành ch
ỉ

1. Gi
áo tr
ì
nh kinh t
ế
chính tr
ị
- Khoa Kinh t
ế
Tr
ườ
ng ĐHQLKD
2. Giáo tr
ì
nh kinh t
ế
cơ b
ả
n - NXB Khoa h
ọ
c 11

M
ỤC

LỤC


ng s
ả
n xu
ấ
t là g
ì
3
2. Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
đượ
c hi
ể
u ra sao 4
II. Quy lu
ậ
t quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t phù h
ợ
p v
ớ

ấ
t tr
ư
ớ
c CNTB
4
1. Ph
ương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t công x
ã
nguyên thu
ỷ
4
2. Phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t c
ủ
a ch
ế

độ