BÀI 14 : NĂNG LƯỢNG TRONG DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

I / MỤC TIÊU :
 Biết cách tính toán và tìm ra biểu thức của động năng, thế năng và cơ năng
của con lắc lò xo.
 Có kĩ năng giải bài tập có liên quan, ví dụ tính động năng, thế năng, cơ
năng của con lắc đơn.
 Củng cố kiến thức về bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động dưới tác
dụng của lực thế (học ở lớp 10).
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Kiến thức lượng giác
2 / Học sinh :
HS ôn lại khái niệm động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn cơ
năng của vật chịu tác dụng lực thế.
IV / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Trọng lực và lực đàn hồi ! GV : Con lắc lò xo chịu tác dụng của
những lực gì ?
HS : Lực thế !

HS : Bảo toàn

Hoạt động 2 :
HS : x = Acos ( t +  )


HS : Khảo sát sự biến đổi động năng
theo thời gian

Hoạt động 4 :
HS : Cơ năng của vật bằng tổng động
năng và thế năng.
GV : Các lực này còn được gọi một
tên chung là lực gì ?
GV : Cơ năng của một vật chuyển
động trong trương lực thế như thế nào
?

GV : Phương trình ly độ của vật nặng
trong con lắc lò xo ?
GV : Dưới tác dụng của lực đàn hồi
thế năng của vật được xác định như
thế nào ?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát sự
biến đổi thế năng theo thời gian ? GV : Phương trình vận tốc của vật
nặng trong con lắc lò xo ?
GV : Khi vật chuyển động, động năng
của vật được xác định như thế nào ?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát sự
biến đổi động năng theo thời gian ?
HS : W = W
t
+ W

HS : Bình phương !

GV : Cơ năng là gì ?
GV : Hướng dẫn học sinh biến đổi để
dẫn tới công thức xác định cơ năng
của con lắc lò xo ?
GV : Cơ năng của con lắc lò xo có
phụ thuộc vào thời gian không ?
GV : Cơ năng tỉ lệ như thế nào với
biên độ dao động ?
Ví dụ : từ công thức (14.5) có thể tính
cơ năng theo biên độ A hoặc ngược
lại. Gợi ý HS viết công thức liên hệ
giữa cơ năng W và vận tốc cực đại
v
max
của vật nặng. IV / NỘI DUNG :
1. Sự bảo toàn cơ năng
Cơ năng của vật dao động được bảo toàn.
2. Biểu thức của thế năng
Xét vật nặng trong con lắc lò xo :
x = Acos(t + )
Thế năng :
W
t
=
2 2 2

t
=
2 2
1 1
2 2
mv m

 A
2
sin
2
(t + )
4. Biểu thức cơ năng
W = W
t
+ W
đ

=> W =
1
2
m
2
A
2
[cos
2
(t + ) + sin
2
(t + )

 Khi vật rời xa vị trí cân bằng : x tăng, v giảm, thế năng tăng, động năng
giảm.
Vậy :
Trong quá trình dao động điều hòa, khi thế năng giảm thì động năng tăng
và ngược lại.
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5 và các bài tập 1,2,3.
Xem bài 15.