NĂNG LƯỢNG TRONG DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

I / MỤC TIÊU :
 Biết cách tính toán và tìm ra biểu thức của động năng, thế năng và cơ
năng của con lắc lò xo.
 Có kĩ năng giải bài tập có liên quan, ví dụ tính động năng, thế năng,
cơ năng của con lắc đơn.
 Củng cố kiến thức về bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động dưới
tác dụng của lực thế (học ở lớp 10).
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Kiến thức lượng giác
2 / Học sinh :
HS ôn lại khái niệm động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn
cơ năng của vật chịu tác dụng lực thế.
IV / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Trọng lực và lực đàn hồi !

GV : Con lắc lò xo chịu tác dụng

HS : Lực thế !

HS : Bảo toàn

Hoạt động 2 :
HS : x = Acos ( t +  )

HS : W

theo thời gian
của những lực gì ?
GV : Các lực này còn được gọi một
tên chung là lực gì ?
GV : Cơ năng của một vật chuyển
động trong trương lực thế như thế
nào ?

GV : Phương trình ly độ của vật
nặng trong con lắc lò xo ?
GV : Dưới tác dụng của lực đàn hồi
thế năng của vật được xác định như
thế nào ?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát
sự biến đổi thế năng theo thời gian
? GV : Phương trình vận tốc của vật
nặng trong con lắc lò xo ?
GV : Khi vật chuyển động, động

Hoạt động 4 :
HS : Cơ năng của vật bằng tổng động
năng và thế năng.
HS : W = W
t
+ W
đ


năng của vật được xác định như thế
nào ?
GV : Hướng dẫn học sinh khảo sát
sự biến đổi động năng theo thời
gian ?

GV : Cơ năng là gì ?
GV : Hướng dẫn học sinh biến đổi
để dẫn tới công thức xác định cơ
năng của con lắc lò xo ?
GV : Cơ năng của con lắc lò xo có
phụ thuộc vào thời gian không ?
GV : Cơ năng tỉ lệ như thế nào với
biên độ dao động ?
Ví dụ : từ công thức (14.5) có thể
tính cơ năng theo biên độ A hoặc
ngược lại. Gợi ý HS viết công thức
liên hệ giữa cơ năng W và vận tốc
cực đại v
max
của vật nặng. IV / NỘI DUNG :
1. Sự bảo toàn cơ năng
Cơ năng của vật dao động được bảo toàn.
2. Biểu thức của thế năng
Xét vật nặng trong con lắc lò xo :
x = Acos(t + )
Thế năng :

3. Biểu thức động năng
Ta có : v = Asin(t + )
=> Động năng
W
t
=
2 2
1 1
2 2
mv m

 A
2
sin
2
(t + )
4. Biểu thức cơ năng
W = W
t
+ W
đ

=> W =
1
2
m
2
A
2
[cos

 Khi vật ở tại vị trí cân bằng x = 0, v
max
, thế năng bằng không, động
năng cực đại.
 Khi vật rời xa vị trí cân bằng : x tăng, v giảm, thế năng tăng, động
năng giảm.
Vậy :
Trong quá trình dao động điều hòa, khi thế năng giảm thì động năng
tăng và ngược lại.
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4, 5 và các bài tập 1,2,3.
Xem bài 15.