CHƯƠNG 13
LUAÄT
TOÁTUÏNG HÌNH SÖÏ
Kháiniệm: Ngànhluậ tốtụnghình
sự làmộtngànhluậtđộclậptronghệ
thốngphápluậtViệtnam, làtổngthể
cácquyphạmphápluậtđiềuchỉnh
cácquanhệxãhộiphátsinhtrongquá
trìnhkhởitố, điềutra, truytố, xétxửvà
thihànhánhìnhsự.
Đốitượngđiềuchỉnh: lànhữngquan
hệxãhộiphátsinhtrongquátrìnhgiải
quyếtvụánhìnhsựgiữacơquantiến
hànhtốtụng, ngườitiếnhànhtốtụng,
ngườithamgiatốtụngvàcácchủthể
khácthamcóliênquan
CHỦTHỂCỦA QUAN HỆ
PHÁP LUẬT TỐTỤNG HÌNH SỰ
Cơquantiếnhànhtốtụng.
Cơquanđiềutra
Baogồmcơquanđiềutratrongcông
an nhândân, cơquanđiềutratrong
quânđộinhândânvàcơquanđiềutra
củaViệnkiểmsátnhândân. Ngoài
cáccơquannóitrên, mộtsốcơquan
khácđượcgiaothựchiệnmộtsốhoạt
độngđiềutraban đầunhưBộđộibiên
phòng, Hảiquan, Kiểmlâm, Lựclượng
cảnhsátbiển.
Trongquátrìnhđiềutra, cơquanđiềutracó
quyềnkhởitốvụán, khởitốbòcan, tiến

Thẩmphán, Hộithẩmnhândân,
ThưkýToàán
NGƯỜI THAM GIA TỐTỤNG
Ngườibòtạmgiữ
: Làngườibòbắttrong
trườnghợpkhẩncấp, phạmtộiquảtang,
ngườibòbắttheoquyếtđònhtruynãhoặc
ngườiphạmtộitựthú, đầuthúvàđốivới
họ đãcóquyếtđònhtạmgiữ.
Bòcan: Làngườiđãbòkhởitốvềhìnhsự
Bòcáo: LàngườiđãbòToàánhquyết
đònhđưaraxétxử
Ngườibòhại: Làngừơibòthiệthạivềthể
chất, tinhthần, tàisảndo tộiphạmgây
ra
Nguyênđơndânsự: Làcánhân, tổ
chứcbòthiệthạido tộiphạmgâyravà
cóđơnyêucầubồithườngthiệthại.
Ngườibảovệquyềnlợicủươngsự:
Làngườibảovệquyềnlợichongười
bòhại, nguyênđơndânsự, bòđơndân
sự, ngườicóquyềnlợinghóavụliên
quanđếnvụán.
Ngườigiámđònh: Làngườicókiếnthức
cầnthiếtvềlónhvựccầngiámđònh
đượccơquantiếnhànhtốtụngtrưng
cầutheoquònhcủaphápluật.
Ngườiphiêndòch: Thamgiatốtụng
theoyêucầucủacơquantiếnhành
tốtụngkhicóngườithamgiatốtụng

ngườibòbắt.
Giahạntạmgiữ: Trongtrườnghợpcần
thiết, ngườiraquyếtđònhtạmgiữcóthể
giahạntạmgiữnhưngkhôngquá3
ngày. Trongtrườnghợpđặcbiệt, ngườira
quyếtđònhtạmgiữcóthể giahạnlần
thứ2 nhưngkhôngquá3 ngày.
TẠM GIAM
Tạmgiamcóthểđượcápdụngđốivới
nhữngbòcan, bòcáotrongnhữngtrường
hợpsaây:
Bòcan, bòcáophạmtộiđặcbiệt
nghiêmtrọng, phạmtộirấtnghiêm
trọng
Bòcan, bòcáophạmtộinghiêmtrọng,
phạmtộiítnghiêmtrọngmàBộluật
hìnhsựquònhhìnhphạttùtrên2
nămvàcócăncứchorằngngườiđó
cóthểbỏtrốnhoặccảntrởviệcđiều
tra, truytố, xétxửhoặccóthểtiếptục
phạmtội.
Đốivớibòcan, bòcáolàphụnữcóthaihoặc
đangnuôicon dưới36 thángtuổi, làngườigià
yếu, ngườibòbệnhnặngmànơicưtrúrõràng
thìkhôngtạmgiammàápdụngbiệnpháp
ngănchặnkhác, trừtrườnghợpsaây:
Bòcan, bòcáobỏtrốnvàbòbắttheolệnhtruy
nã
Bòcan, bòcáượcápdụngbiệnphápngăn
chặnkhácnhưngtiếptụcphạmtộihoặccốý

hay khôngkhởitốvụánhìnhsự. Giai
đoạnnàybắtđầukhicáccơquancó
thẩmquyềnnhậnđượctin báohoặctố
giácvềtộiphạmvàkếtthúckhira
Quyếtđònhkhởitốvụánhìnhsự.
Điềutravụánhìnhsự
Tronggiaiđoạnnày, cáccơquanđiềutra
ápdụngmọibiệnphápdo phápluậtquy
đònhđểxácđònhtộiphạmvàngườiphạm
tội. Cácbiệnphápđượcthựchiệntrong
quátrìnhđiềutrabaogồm: hỏicungbò
can, lấylờikhaingườilàmchứng, ngừơibò
hại , khámxétchỗở, khámxétngười, đối
chất, trưngcầugiámđònh vv. Khikếtthúc
điềutra, cơquanđiềutrara Bảnkếtluận
điềutra vàđềnghòViệnkiểmsáttruytố.
Nếucócăncứ, Việnkiểmsátsẽtruytố
bằngviệcra Bảncáotrạng.
Xétxửsơthẩm
Toàánnhândâncấphuyệntheoquy
đònhcủaBộluậtTốtụnghìnhsựnăm2003
cóhiệulựctừngày1/7/2004 cóquyền
xétxửsơthẩmnhữngvụánhìnhsựvề
nhữngtộiphạmítnghiêmtrọng, nghiêm
trọngvàrấtnghiêmtrọng, trừnhữngtội
phạmsaây:
Cáctộixâmphạman ninhquốcgia
Cáctộipháhoạihoàbình, chốngloài
ngườivàtộiphạmchiếntranh
vi phạmcácquònhvềhàngkhôngcủa

phápluật
Giámđốcthẩm
Làxétlạibảnán, quyếtđònhđãcóhiệulực
phápluậtnhưngbòkhángnghòvìpháthiệncó
vi phạmphápluậtnghiêmtrọngtrongviệcxử
lývụán.
Căn cứđểkhángnghòtheothủtục
giámđốcthẩm:
Việcđiềutra, xéthỏitạiphiêntoàphiến
diệnhoặckhôngđầủ
Kếtluậntrongbảnán, quyếtđònhkhông
phùhợpvớinhữngtìnhtiếtkháchquan
củavụán
Cósựvi phạmnghiêmtrọngthủtục
trongkhiđiềutra, truytố, hoặcxétxử
CónhữngsailầmtrongviệcápdụngBộ
luậthìnhsự
Táithẩm
Thủtụctáithẩmđượcápdụngđốivới
bảnán, quyếtđònhđãcóhiệulực
phápluậtnhưngbòkhángnghòvìcó
nhữngtìnhtiếtmớiđượcpháthiệncó
thểlàmthaổicơbảnnộidung của
bảnán, quyếtđònhmàToàánkhông
biếtđượckhirabảnán, quyếtđònhđó.
Căn cứđểkhángnghòtheothủtục
táithẩm
Lờikhaicủangườilàmchứng, kếtluận
giámđònh, lờidòchcủangườiphiêndòch
cónhữngđiểmquantrọngđượcphát