1
Chuyên 

QUN LÝ NHÀ NC V KINH T
A. NHNG VN  LÝ LUN CHUNG V QUN LÝ NHÀ NC V
KINH T
1. NHNG C IM C BN CA NN KINH T TH TRNG
NH HNG XHCN VIT NAM
Nn kinh t nc ta là nn kinh t th trng nh hng XHCN. Nn kinh
t th trng nh hng XHCN là mt kiu t chc nn kinh t mà trong ó,
s vn hành ca nó va tuân theo nh ng nguyên t!c và quy lut ca b"n thân
h# th$ng kinh t th trng, l%i va b chi ph$i b&i nh ng nguyên t!c và
nh ng quy lut ph"n ánh b"n ch't xã hi hoá-xã hi ch ngh(a. Do ó, nn
kinh t th trng nh hng XHCN va mang tính ch't chung, ph bin ó
là “tính kinh t th trng” va mang tính )c thù ó là “tính nh hung
XHCN”.
1- Kinh t th trng:
1.1. c trng ca kinh t th trng
a- Khái nim kinh t th trng.
Kinh t th trng là nn kinh t vn hành theo c* ch th trng, & ó th
trng quyt nh v s"n xu't và phân ph$i.
Kinh t th trng là mt kiu t chc kinh t, mà trong ó, cá nhân ngi
tiêu dùng và các nhà s"n xu't-kinh doanh tác ng l+n nhau thông qua th
trng  xác nh nh ng v'n  c* b"n ca t chc kinh t: s"n xu't cái gì?
s"n xu't nh th nào? s"n xu't cho ai? Trong nn kinh t th trng, th
trng quyt nh phân ph$i tài nguyên cho nn s"n xu't xã hi.
b- c trng ca kinh t th trng.
- Mt là, quá trình lu thông nh ng s"n ph,m vt ch't và phi vt ch't t
s"n xu't n tiêu dùng ph"i -c thc hi#n ch yu b.ng ph*ng thc mua-
bán.
S& d( có s luân chuyn vt ch't trong nn kinh t là do có s phân công

Mt nn kinh t có -c nh ng )c trng c* b"n trên ây -c g1i là nn
kinh t th trng. Ngày nay, cùng vi s phát trin m%nh m6 ca sc s"n
xu't trong tng qu$c gia và s hi nhp kinh t mang tính toàn c/u ã t%o
iu ki#n và kh" n3ng vô cùng to ln  phát trin nn kinh t th trng )t
n trình  cao-kinh t th trng hi#n %i.
Kinh t th trng hi#n %i là nn kinh t có /y  các )c trng ca mt
nn kinh t th trng, 7ng thi nó còn có các )c trng sau ây:
- Mt là, có s th$ng nh't m4c tiêu kinh t vi các m4c tiêu chính tr-xã
hi.
- Hai là, có s qu"n lý ca Nhà nc, )c trng này mi hình thành & các
nn kinh t th trng trong vài thp k8 g/n ây, do nhu c/u không ch9 ca
Nhà nc-%i di#n cho l-i ích ca giai c'p c/m quyn, mà còn do nhu c/u ca
chính các thành viên, nh ng ngi tham gia kinh t th trng.
3
- Ba là, có s chi ph$i m%nh m6 ca phân công và h-p tác qu$c t, t%o ra
mt nn kinh t th trng mang tính qu$c t. v-t ra kh:i biên gii qu$c gia
ng và m&, tham gia vào quá trình hi nhp kinh t qu$c t. Quá trình hi
nhp kinh t qu$c t gi a các qu$c gia ang di2n ra vi quy mô ngày càng
ln, t$c  ngày càng t3ng làm cho nn kinh t th gii ngày càng tr& nên mt
chính th th$ng nh't, trong ó m;i qu$c gia là mt b phn g!n bó h u c* vi
các b phn khác.
1.2. Các loi kinh t th trng:
Tu< theo cách tip cn, ngi ta có th phân lo%i kinh t th trng theo
các tiêu chí khác nhau:
- Theo trình  phát trin, có:
+ Nn kinh t hàng hoá gi"n *n, kinh t th trng phát trin & trình 
th'p
+ Nn kinh t th trng hi#n %i
- Theo hình thc hàng hóa, có:
+ Nn kinh t th trng vi hàng hoá truyn th$ng: Th trng l*ng

sai l/m trong kinh doanh di2n ra trong thi gian dài và trên các quy mô ln.
- T%o ng lc thúc ,y s phát trin nhanh chóng ca khoa h1c-công
ngh#-k= thut, nn kinh t n3ng ng và %t hi#u qu" cao.
b- Nhng khuyt tt:
- ng lc l-i nhun t%o ra môi trng thun l-i d+n n nguy c* vi ph%m
pháp lut, th*ng m%i hoá các giá tr %o c và i s$ng tinh th/n.
- S c%nh tranh không t chc d+n n m't cân $i v( mô, l%m phát, th't
nghi#p, s phát trin có tính chu k< ca nn kinh t.
- S c%nh tranh d+n n c quyn làm h%n ch nghiêm tr1ng các u im
ca kinh t th trng.
- T%o ra s b't bình >ng, phân hoá giàu nghèo
- L-i ích chung dài h%n ca xã hi không -c ch3m lo
- Mang theo các t# n%n nh buôn gian bán lu, tham nh0ng
- Tài nguyên thiên nhiên và môi trng b tàn phá mt cách có h# th$ng,
nghiêm tr1ng và lan rng.
- S"n sinh và d+n n các cuc chin tranh kinh t.
2- c trng ch yu ca kinh t th trng nh hng XHCN  Vit
Nam
Nn kinh t th trng nh hng XHCN & Vi#t Nam có các )cc trng
sau ây:
2.1- V h thng mc tiêu ca nn kinh t th trng nh hng
XHCN.
5
Tính nh hng XHCN trong phát trin kinh t-xã hi quy nh quá trình
phát trin kinh t th trng & nc ta là quá trình thc hi#n m4c tiêu phát
trin kinh t-xã hi tng quát “Dân giàu nc m%nh, xã hi công b.ng, dân
ch, v3n minh” c4 th là:
a-V mc tiêu kinh t-xã hi-vn hoá
- Làm cho dân giàu, mà ni dung c3n b"n ca dân giàu là mc bình quân
óng góp GDP//u ngi t3ng nhanh trong mt thi gian ng!n và kho"ng cách

phân b h-p lý các l-i ích và ngu7n lc, kích thích phát trin các tim n3ng kinh
6
doanh và các lc l-ng s"n xu't, t3ng hi#u qu" và t3ng n3ng su't lao ng xã
hi. 7ng thi, không th ph nhn vai trò ca Nhà nc XHCN-%i di#n l-i ích
chính áng ca nhân dân lao ng và xã hi thc hi#n vi#c qu"n lý v( mô $i vi
kinh t th trng trên c* s& h1c tp, vn d4ng kinh nghi#m có ch1n l1c cách
qu"n lý kinh t ca các nc t b"n ch ngh(a, iu ch9nh c* ch kinh t. giáo
d4c %o c kinh doanh phù h-p; th$ng nh't iu hành, iu tit và hng d+n
s vn hành nn kinh t c" nc theo úng m4c tiêu phát trin kinh t xã hi.
2.4. V hình thc phân phi.
Trong nn kinh t th trng nh hng XHCN có nhiu hình thc phân ph$i
an xen, va thc hi#n theo nguyên t'c phân ph$i ca kinh t th trng và
nguyên t!c phân ph$i ca CNXH. Trong ó, các u tiên phân ph$i theo lao ng,
theo v$n, theo tài n3ng và hi#u qu", 7ng thi b"o "m s phân ph$i công b.ng
và h%n ch b't bình >ng xã hi. iu này va khác vi phân ph$i theo t b"n
ca kinh t th trng thông thng, l%i va khác vi phân ph$i theo lao ng
mang tính bình quân trong CNXH c0.
2.5- V nguyên tc gii quyt các mt, các mi quan h ch yu:
Nn kinh t th trng nh hng XHCN ph"i kt h-p ngay t /u gi a lc
l-ng s"n xu't vi quan h# s"n xu't, b"o "m gi"i phóng lc l-ng s"n xu't, xây
dng lc l-ng s"n xu't mi kt h-p vi cng c$ và hoàn thi#n quan h# s"n xu't,
quan h# qu"n lý tiên tin ca nn kinh t th trng nh.m ph4c v4 cho phát trin
s"n xu't và công nghi#p hoá-hi#n %i hoá, 't nc; gi a phát trin s"n xu't vi
tng nc c"i thi#n và nâng cao i s$ng nhân dân, gi"i quyt vi các v'n  xã
hi và công b.ng xã hi, vi#c làm, nghèo ói, v'n  b"o "m y t và giáo d4c,
v'n  ng3n ch)n các t# n%n xã hi; óng góp gi"i quyt t$t các nhi#m v4 chính
tr, xã hi, môi trng t%o s phát trin bn v ng.
2.6. V tính cng ng, tính dân tc:
Kinh t th trng nh hng XHCN mang tính cng 7ng cao theo truyn
th$ng ca xã hi Vi#t Nam, phát trin có s tham gia ca cng 7ng và có l-i ích

trong quá trình vn hành kinh t, s qu"n lý nhà nc $i vi kinh t th trng
theo nh hng xã hi ch ngh(a là c/n thit  kh!c ph4c nh ng h%n ch, b
sung ch; hng ca s iu tit ca trh trng, "m b"o m4c tiêu phát trin kinh
t xã hi. ó c0ng là thc hi#n nhi#m v4 hàng /u ca quàn lý nhà nc v kinh
t.
Th hai: B.ng quyn lc, chính sách và sc m%nh kinh t ca mình. Nhà
nc ph"i gi"i quyt nh ng mâu thu+n l-i ích kinh t ph$ bin, thng xuyên và
c* b"n trong nn kinh t qu$c dân.
Trong quá trình ho%t ng kinh t, con ngi có m$i quan h# vi nhau. L-i
ích kinh t là biu hi#n c4 th ca m$i quan h# ó. M1i th mà con ngi ph'n
'u n liên quan n l-i ích ca mình. Trong nn kinh t th trng, m1i $i tác
u hng ti l-i ích kinh t riêng ca mình. Nhng, kh$i l-ng kinh t thì có
h%n và không th chia u cho m1i ngi, nu x,y ra s tranh giành v l-i ích
và t ó phát sinh ra nh ng mâu thu+n v l-i ích. Trong nn kinh t th trng có
nh ng lo%i mâu thu+n c* b"n sau ây:
- Mâu thu+n gi a các doanh nghi#p vi nhau trên th*ng trng.
- Mâu thu+n gi a ch và th- trong các doanh nghi#p
- Mâu thu+n gi a ngi s"n xu't kinh doanh vi toàn th cng 7ng trong
vi#c s5 d4ng tài nguyên và môi trng, không tính n l-i ích chung trong vi#c
h1 cung ng nh ng hàng hoá và dch v4 kém ch't l-ng, e do% sc kho@ cng
8
7ng: trong vi#c xâm h%i trt t, an toàn xã hi, e do% an ninh qu$c gia vì ho%t
ng s"n xu't kinh doanh ca mình.
- Ngoài ra, còn nhiu mâu thu+n khác n a nh mâu thu+n v l-i ích kinh t
gi a cá nhân; công dân vi Nhà nc, gi a các a ph*ng vi nhau, gi a các
ngành, các c'p vi nhau trong quá trình ho%t ng kinh t ca 't nc.
- Nh ng mâu thu+n này có tính ph bin, thng xuyên và có tính c3n b"n vì
liên quan n quyn l-i “v s$ng-cht ca con ngi”. n s n nh kinh t-xã
hi. Ch9 có nhà nc mi có th gi"i quyt -c các mâu thuãn ó, iu hoà l-i
ích ca các bên.

1.1 Khái nim:
nh hng s phát trin kinh t là xác nh con ng và hng s vn
ng ca nn kinh t nh.m %t n mt ích nh't nh (g1i là m4c tiêu) c3n c
vào )c im kinh t, xã hi ca 't nc trong tng thi k< nh't nh (cách i,
bc i c4 th, trình t thi gian cho tng bc i  %t -c m4c tiêu)
1.2- S cn thit khách quan ca chc nng nh hng phát trin nn
kinh t.
S vn hành ca nn kinh t th trng mang tính t phát v tính không xác
nh r't ln. Do ó Nhà nc ph"i thc hi#n chc n3ng, nh hng phát trin
nn kinh t ca mình. iu này không ch9 c/n thit $i vi s phát trin kinh t
chung mà còn c/n thit cho vi#c s"n xu't kinh doanh ca các doanh nghi#p. iu
này s6 t%o cho các c* s& s"n xu't kinh doanh d oán -c s bin i ca th
trng, t ó n!m l'y c* hi trong s"n xu't kinh doanh c0ng nh lng trc
nh ng b't l-i có th x,y ra, h%n ch nh ng b't l-i có th x,y ra trong c* ch th
trng, kh!c ph4c nh ng ngành phát trin t phát không phù h-p vi l-i ích xã
hi, ,y m%nh nh ng ngành m0i nh1n.
1.3. Phm vi nh hng phát trin nn kinh t bao gm:
- Toàn b nn kinh t
- Các ngành kinh t
- Các vùng kinh t
- Các thành ph/n kinh t
Nhà nc không có chc n3ng nh hng phát trin cho tng doanh nghi#p
ngoài nhà nc mà c3n c vào nh hng phát trin ca nn kinh t, các doanh
nghi#p t xác nh hng phát trin ca mình.
1.4. Ni dung nh hng phát trin nn kinh t
Chc n3ng nh hng có th khái quát thành nh ng ni dung ch yu sau
ây:
- Xác nh m4c tiêu chung dài h%n. M4c tiêu này là cái ích trong mt t*ng
lai xa, có th vài ch4c n3m ho)c xa h*n.
- Xác nh m4c tiêu trong tng thi k< (có th là 10, 15, 20 n3m) -c xác

nên khung c"nh t7n t%i và phát trin ca nn kinh t. nói cách khác, là tng th
các yu t$ và iu ki#n khách quan, ch quan; bên ngoài, bên trong; có m$i liên
h# mt thit vi nhau, "nh h&ng trc tip hay gián tip n vi#c phát trin kinh
t và quyt nh n hi#u qu" kinh t.
Mt môi trng thun l-i -c coi là b# phóng, là im ta v ng ch!c cho s
phát trin ca nn kinh t nói chung và cho ho%t ng s"n xu't-kinh doanh ca
các doanh nghi#p nói riêng; ng-c l%i, môi trng kinh doanh không thun l-i
không nh ng s6 kìm hãm, c"n tr& mà còn làm cho nn kinh t lâm vào tình tr%ng
khng ho"ng, trì tr# và các doanh nghi#p r*i vào tình tr%ng phá s"n hàng lo%t.
11
Vì vy, vi#c t%o lp môi trng cho s phát trin kinh t chung ca 't nc
và cho s phát trin s"n xu't-kinh doanh ca doanh nghi#p là mt chc n3ng
qu"n lý kinh t ca Nhà nc.
2.2. Các loi môi trng cn thit cho s phát trin ca nn kinh t.
a- Môi trng kinh t
Môi trng kinh t là mt b phn ca môi trng v( mô. Môi trng kinh t
-c hiu là mt h# th$ng hoàn c"nh kinh t -c c'u t%o nên b&i mt lo%t nhân
t$ kinh t. Các nhân t$ thuc v c/u nh sc mua ca xã hi và các nhân t$ thuc
v cung nh sc cung c'p ca nn s"n xu't xã hi có ý ngh(a quyt nh $i vi
s phát trin kinh t.
- $i vi sc mua ca xã hi. Nhà nc ph"i có:
+ Chính sách nâng cao thu nhp dân c
+ Chính sách giá c" h-p lý
+ Chính sách tit ki#m và tín d4ng c/n thit
+ Chính sách tin t# n nh, tránh l%m phát
- $i vi sc cung ca xã hi, Nhà nc c/n ph"i có:
+ Chính sách h'p d+n $i vi /u t ca các doanh nhân trong nc và nc
ngoài  phát trin s"n xu't kinh doanh
+ Chính sách /u t xây dng c* s& h% t/ng k= thut ph4c v4 cho xu't kinh
doanh, giao lu hàng hoá.

t chc, chính tr và xã hi, ng h doanh nhân làm giàu chính áng và b"o v#
quyn l-i chính áng ca ngi lao ng.
d- Môi trng vn hoá-xã hi.
Môi trng v3n hoá-xã hi có "nh h&ng r't ln n vi#c phát trin ca nn
kinh t nói chung, n s s"n xu't kinh doanh ca các doanh nghi#p nói riêng.
Môi trng v3n hoá là không gian v3n hoá -c t%o nên b&i các quan ni#m v
giá tr, np s$ng, cách ng x5, tín ngAng, hng thú, ph*ng thc h1at ng,
phong t4c tp quán và thói quen.
Môi trng xã hi là tng th các m$i quan h# gi a ngi vi ngi do lut
l#, các th ch, các cam kt, các quy nh ca c'p trên ca các t chc, ca các
cuc h1p c'p qu$c t và qu$c gia, ca các c* quan, làng xã, các t chc tôn
giáov.v…
Môi trng v3n hoá-xã hi "nh h&ng n tâm lý, n thái , n hành vi và
n s ham nu$n ca con ngi.
Trong quá trình phát trin kinh t và phát trin s"n xu't kinh doanh luôn ph"i
tính n môi trng v3n hoá-xã hi. Nhà nc ph"i t%o ra môi trng v3n hoá-xã
hi a d%ng; m à b"n s!c dân tc ca c" dân tc Vi#t Nam và ca riêng tng
dân tc s$ng trên lãnh th Vi#t Nam, quý tr1ng, gi gìn, phát huy v3n hoá truyn
th$ng t$t ?p và tip thu nn v3n hoá hi#n %i mt cách phù h-p, tôn tr1ng và
tip thu tinh hoa ca nn v3n hoá th gii, xây dng nn v3n hoá mi thích ng
vi s phát trin kinh t và s"n xu't kinh doanh.
e- Môi trng sinh thái.
13
Môi trng sinh thái hiu mt cách thông thng, là mt không gian bao g7m
các yu t$, trc ht là các yu t$ t nhiên, g!n kt vi nhau và t%o iu ki#n cho
s s$ng ca con ngi và sinh vt. Chúng là nh ng iu ki#n /u tiên c/n ph"i
có  con ngi và sinh vt s$ng và da vào chúng, con ngi mi tin hành lao
ng s"n xu't  t7n t%i và phát trin nh không khí  th&; nc  u$ng; 't 
xây dng, tr7ng tr1t và ch3n nuôi; tài nguyên khoáng s"n làm nguyên li#u, ho)c
nh ng th vt li#u  ph4c v4 cuc s$ng hàng ngày, c"nh quan thiên nhiên 

Nhà nc ph"i t%o ra mt môi trng dân s$ h-p lý cho phát trin kinh t bao
g7m các yu t$ s$ l-ng và ch't l-ng dân s$, c* c'u dân s$. Nhà nc ph"i có
chính sách iu tit s gia t3ng dân s$ vi t8 l# h-p lý, thích h-p vi t$c  t3ng
tr&ng kinh t; nâng cao ch't l-ng dân s$ trên c* s& nâng cao ch9 s$ H.D.I
(Human development index) b$ trí dân c h-p lý gi a các vùng, )c bi#t gi a ô
th và nông thôn, phù h-p vi quá trình công ngh#ip hoá và hi#n %i hoá.
h- Môi trng quc t.
Môi trng qu$c t là không gian kinh t có tính toàn c/u, bao g7m các yu
t$ có liên quan n các ho%t ng qu$c t, trong ó có ho%t ng kinh t qu$c t.
Môi trng qu$c t là iu ki#n bên ngoài ca s phát trin ca nn kinh t
't nc. Nó có th tác ng tích cc ho)c tiêu cc n s phát trin ca nn
kinh t, n s s"n xu't kinh doanh ca các doanh nghi#p. iu ó tu< thuc và
tính ch't ca môi trng qu$c t thun l-i hay không thuân l-i cho s phát trin.
Môi trng qu$c t c/n -c Nhà nc t%o ra là môi trng hoà bình và quan
h# qu$c t thun l-i cho s phát trin kinh t. Vi tính toán “Gi v ng môi
trng hoà bình, phát trin quan h# trên tinh th/n sBn sàng là b%n và là $i tác tin
cy ca t't c" các nc trong cng 7ng th gii, ph'n 'u vì hoà bình, c lp
h-p tác và phát trin “( trích “Nâng cao n3ng lc lãnh %o và sc chin 'u ca
"ng, phát huy sc m%nh toàn dân tc, ,y m%nh s nghi#p i mi mt cách
toàn di#n và 7ng b”. Phát trin ca Tng Bí th Nông c m%nh, b m%c Hi
ngh l/n th 11 Ban ch'p hành TW khoá IX, Hà Ni mi 26/2005, s$ 12916).
Nhà nc ch ng t%o môi trng hoà bình, tip t4c m& rng và t3ng cng
quan h# h u ngh và h-p tác cùng có l-i, thc hi#n có hi#u qu" quan h# h-p tác
kinh t qu$c t, t%o iu ki#n qu$c t thun l-i h*n n a  ,y m%nh phát trin
kinh t xã hi, gi v ng c lp, ch quyn, toàn v?n lãnh th, b"o v# v ng ch!c
T qu$c, 7ng thi góp ph/n tích cc vào cuc 'u tranh chung ca nhân dân th
gii vì hoà bình, c lp dân tc, dân ch và tin b xã hi. C4 th trc m!t,
Nhà nc ph"i thc hi#n /y  các cam kt qu$c t trong ó có nh ng cam kt
kinh t, thc hi#n AFTA, tham gia t chc WT0, m& rng th trng xu't nhp
kh,u vi các nc EU, B!c M=, Nam M=, Châu Phi và các nc Châu á, Trung

hai m)t ca mt quá trình phát trin kinh t. Nhng iu ch9nh không gi$ng vi
iu tit, iu ch9nh là s5a i l%i, s!p xp l%i cho úng, nh iu ch9nh t$c 
phát trin quá nóng ca nn kinh t; iu ch9nh l%i s b$ trí không h-p lý ca các
nhà máy ng, iu ch9nh th l# 'u th/u, iu ch9nh c* c'u /u t, iu ch9nh
thang bc l*ng v.v…
3 2. S cn thit khách quan phi iu tit s hot ng ca nn kinh t.
Nn kinh t nc ta vn hành theo c* ch th trng, có s qu"n lý v( mô ca
Nhà nc. iu ó có ngh(a là nn kinh t ca chúng ta va chu s iu tit ca
th trng, va chu s iu tit ca nhà nc. M)c dù nn kinh t th trng có
kh" n3ng t iu tit các hành vi kinh t, các ho%t ng kinh t theo các quy lut
khách quan ca nó. Tuy vy, trên thc t, có nh ng hành vi kinh t, có nh ng
ho%t ng kinh t n.m ngoài s iu tit ca b"n thân th trng. Ch>ng h%n nh
gian ln th*ng m%i, tr$n thu, h; tr- ngi nghèo, các vùng khó kh3n, vùng
sâu, vùng xa, cung c'p hàng hoá công (an ninh, qu$c phòng…)
H*n n a, quá trình phát trin ca nn kinh t do chu s tác ng ca nhiu
nhân t$ và các nhân t$ này l%i không n nh do nhiu nguyên nhân nh h# th$ng
pháp lut không hoàn thi#n, h# th$ng thôn tin kihim khuyt, s ln xn ca
16
nhân t$ c quyn s"n xu't trên th trng, s không n nh ca xã hi, di2n
bin và tai ho% b't ng ca thiên nhiên, s sai l/m và b"o th ca các *n v kinh
t trong vi#c tính toán cung c/u, trc m!t, d oán thiu chính xác và xác nh
sai l/m…d+n n hàng lo%t ho%t ng kinh t không bình thng. Nhà nc c/n
ph"i iu tit và có kh" n3ng iu tit s ho%t ng ca kinh t và nhà nc có
quyn lc.
3.3. Nhng ni dung iu tit s hot ng kinh t ca Nhà nc.
Câu h:i )t ra là Nhà nc iu tit s ho%t ng ca kinh t trên nh ng l(nh
vc nào? Nhìn chung, Nhà nc iu tit s ho%t ng ca kinh t thng -c
biu hi#n & s iu tit các m$i quan h# kinh t, n*i di2n ra nhiu hi#n t-ng
phc t%p, mâu thu+n v yêu c/u, m4c tiêu phát trin, v l-i ích kinh t v.v
Chúng ta th'y Nhà nc thng iu tit quan h# cung c/u, iu tit quan h#

thông qua c'p th,m quyn Qu$c hi, Chính ph phê duy#t các d án kinh t ln,
các d án không có trong quy ho%ch không -c /u t v.v…
- S la ch1n quy m xí nghi#p, la ch1n ngu7n tài nguyên, các hành vi s5
d4ng môi trng, các hành vi la ch1n thit b, công ngh#, các hành vi "m b"o
ch't l-ng s"n ph,m và dch v4 nh.m a các hành vi ó vào chu,n mc có l-i
cho chính doanh nhân và cho cng 7ng, ng3n nga các hành vi gây b't l-i cho
các doanh nhân và cho cng 7ng xã hi.
b- iu chnh các quan h phân chia li ích và quan h phân phi thu
nhp
Các quan h# l-i ích trong l(nh vc kinh t sau ây -c Nhà nc iu tit:
- Quan h# trao i hàng hoá: Nhà nc iu tit quan h# cung c/u s"n xu't
hàng hoá  trao i và tiêu dùng trên th trng bình thng, ch$ng gian ln
th*ng m%i, la l1c v giá c", m+u mã, kiu dáng, ch't l-ng s"n ph,m
v.v…nh.m b"o v# l-i ích chính áng ca các bên tham gia quan h#.
- Quan h# phân chia l-i tc trong các công ty: Quan h# tin công-tin l*ng:
Nhà nc iu tit quan h# này sao cho -c công b.ng, v3n minh, quan h# ch-
th- t$t ?p.
Phân chia thu nhp qu$c dân (v+n) h-p lý, h-p tình, b"o v# quyn l-i chính
áng cho gii th- và gii ch theo úng c*ng l(nh chính tr ca "ng c/m
quyn, úng pháp lut ca Nhà nc.
- Quan h# $i vi công qu= qu$c gia (quan h# gi a doanh nhân, doanh nghi#p
và Nhà nc). Các doanh nhân có trách nhi#m, ngh(a v4 óng góp tích lu= cho
ngân sách và các kho"n ph"i np khác do h1 s5 d4ng tài nguyên, công s"n và do
gây ô nhi6m môi trng.
- Quan h# gi a các t/ng lp dân c, gi a nh ng ngi có thu nhp cao (ngi
giàu) và có thu nhp th'p (ngòi nghèo), gi các vùng phát trin và kém phát
trin.
Nhà nc iu tit thu nhp ca nh ng ngi có thu nhp cao, nh ng
vùng có thu nhp cao vào ngân sách và phân ph$i l%i, h; tr- nh ng ngi có thu
nhp th'p (ngi nghèo)nh ng vùng nghèo, vùng sâu, gi"m bt kho"ng cách

- Nh ng ngành, l(nh vc mà t nhân không mu$n làm.
c) H tr công dân lp nghip kinh t
C4 th nhà nc c/n thc hi#n t$t các bi#n pháp h; tr- sau:
- Xây dng các ngân hàng /u t u ãi cho nh ng doanh nhân tham gia
thc hi?n các ch*ng trình kinh t tr1ng im ca nhà nc, kinh doanh nh ng
ngành mà nhà nc khuyn khích.
- Xây dng và thc hi#n ch  b"o him s"n xu't kinh doanh cho nh ng
ngi thc hi#n các nhi#m v4 s"n xu't kinh doanh theo nh hng ca nhà
nc, nh ng doanh nghi#p mi kh&i s,ho)c áp d4ng khoa h1c công ngh# mi
vào s"n xu't trong giai o%n /u.
19
- Cung c'p nh ng thông tin : kinh t - chính tr - xã hi có liên quan n
ho%t ng s"n xu't kinh doanh ca các doanh nghi#p .
- Th4c hi#n ch*ng trình b7i dAng kin thc chuyên môn thông qua vi#c
xây dng các Trung tâm dây ngh và xúc tin vi#c làm.
- M& ra các trung tâm gii thi#u s"n ph,m; trin lãm thanh tu kinh t k=
thut  t%o iu ki#n cjo các doanh nghiêp giao tip và b!t m$i s"n xu't – king
doanh vi nhau .
- Thc hi#n h; tr- pháp lý, )c bi#t là h; tr- t pháp qu$c t $i vi các
doanh nghi#p kinh doanh không ch9 trên th trng trong nc mà c" trên th
trng qu$c t.
- Xây dng c* s& h% t/ng, c* s& vt ch't k= thut c/n thit .
4. Kim tra, giám sát hot ng kinh t
4.1. Khái nim
Kim tra, giám sát ho%t ng kinh t là Nhà nc xem xét, ánh giá tình
tr%ng t$t x'u ca các ho%t ng kinh t, và theo dõi, xét xem s ho%t ng kinh t
*c thc thi úng ho)c sai $i vi các quy nh ca pháp lut.
Kim tra, giám sát ho%t ng kinh t là mt chc n3ng qu"n lý ca Nhà
nc. Công tác này ph"i -c thc thi th*ng xuyên và nghiêm túc.
4.2. S cn thit phi kim tra, giám sát hot ng

kinh t các c'p $i vi các ho%t ng kinh t.
- Nâng cao tinh th/n trách nhi#m và chu trách nhi#m ca nh ng ngi
lãnh %o nhà nc (Ch tch nc, Ch tch qu$c hi, Th tng Chính ph) và
Ch tch Hi 7ng nhân dân, Ch tch UBNN các c'p; Th tr&ng các ngành
kinh t và có l-i ích liên quan t Trung *ng n a ph*ng trong vi#c kim tra,
giám sát s ho%t ng kinh t trong c" nc, trong các a ph*ng, trong các
ngành ca mình.
- S5 d4ng các c* quan chuyên môn trong nc nh kim toán nhà nc,
các t chc t v'n kinh t v.v… và khi c/n thit có th s5 d4ng các t chc qu$c
t, các chuyên gia nc ngoài vào vi#c kim tra ho%t ng kinh t.
- Nâng cao vai trò kim tra, giám sát ca nhân dân,ca các t chc chính
tr xã hi, các c* quan ngôn lun, các c* quan thông tin %i chúng trong vi#c
kim tra ho%t ng kinh t.
- Cng c$ hoàn thi#n h# th$ng c* quan kim tra, giám sát ca Nhà nc và
xây dng các c* quan mi c/n thit, thc hi#n vi#c phân công và phân c'p rõ
ràng, nâng cao n3ng lc chuyên môn và %o c ca công chc trong b máy
kim tra và giám sát các ho%t ng kinh t.
IV. NHNG NI DUNG CH YU CA QUN LÝ NHÀ NC
V KINH T
Vi#c qu"n lý nhà nc (QLNN) v kinh t bao g7m các ni dung c* b"n sau
ây:
1. T chc b máy qun lý nhà nc v kinh t
Nh ng ni dung và ph*ng pháp c4 th ca vi#c t chc b máy qu"n lý nhà
nc nói chung, b máy QLNN v kinh t nói riêng, ã có các chuyên , môn
h1c khác trình bày.
21
2. Xây dng phng hng, mc tiêu, chin lc phát trin kinh t - xã
hi ca t nc
C4 th là:
- Xây dng chin l-c phát trin kinh t- xã hi ca 't nc.

22
- Cng c$ các DNNN hi#n còn c/n tip t4c duy trì nhng yu kém v m)t
này, m)t khác, nâng c'p  các DNNN này ngang t/m v trí -c giao.
4.2. Xúc tin các hot ng pháp lý và h! tr  các n v kinh t dân
doanh ra i
- Thc hi#n các m)t v pháp lut cho các ho%t ng ca doanh nhân trên
th*ng trng: xét duy#t, c'p phép /u t, kinh doanh,vv…
- Thc hi#n các ho%t ng h; tr- v t pháp, thông tin, ph*ng ti#n,vv…
5. Xây dng h th ng kt cu h t"ng cho m#i hot ng kinh t ca
t nc
- Xây dng quy ho%ch, thit k tng th, thc hi#n các d án phát trin h#
th$ng kt c'u h% t/ng ca nn kinh t.
- T chc vi#c xây dng
- Qu"n lý, khai thác, s5 d4ng
6. Kim tra, kim soát hot ng ca các n v kinh t
- Kim tra vi#c tuân th pháp lut kinh doanh.
- Kim tra vi#c tuân th pháp lut lao ng, tài nguyên, môi trng.
- Kim tra vi#c tuân th pháplut v tài chính, k toán, th$ng kê, vv…
- Kim tra ch't l-ng s"n ph,m.
7. Thc hin và bo v li ích ca xã hi , ca nhà nc và ca công
dân
7.1. Các loi li ích kinh t, li ích xã hi chu s nh hng ca hot
ng kinh t mà Nhà nc có nhim v thc hin và bo v
- Ph/n v$n ca Nhà nc trong toàn b nn kinh t qu$c dân.
- Các kho"n -c thu ca Nhà nc vào ngân sách nhà nc t các ho%t
ng kinh t ca công dân.
7.2. Ni dung bo v bao gm
- T chc b"o v# công s"n.
- Thc hi#n vi#c thu thu, phí, các kh:an l-i ích khác.
23

khoa h1c và công ngh# tin trin,vv… theo kiu “d*ng ông kích tây”
2. C ch qun lý kinh t
2.1 C ch qun lý kinh t
Theo ngh(a h?p ca t c* ch, c* ch qu"n lý kinh t là s tong tác giã
các ph*ng thc, bi#n pháp qu"n lý kinh t khi chúng 7ng thi tác ng lên $i
t-ng qu"n lý. Nó c0ng có th -c hiu nh là s di2n bin ca quá trình qu"n
lý, trong ó có s tác ng ca tng bi#n pháp qu"n lý lên $i t-ng, nh ng kt
24
qu" tích cc và tiêu cc s6 x"y ra sau m;i bi#n pháp ó, s kh!c ph4c các m)t
tiêu cc mi phát sinh b.ng các bi#n pháp song hành nh th nào? Vi quan
ni#m h?p này, c* ch qu"n lý kinh t bao g7m các nguyên t!c, ph*ng pháp,
bi#n pháp qu"n lý, các công c4 -c s5 d4ng 7ng thi trong quá trình tác ng
lên $i t-ng qu"n lý.
Theo ngh(a rng, c* ch qu"n lý kinh t c0ng có th -c hiu 7ng ngh(a
vi ph*ng thc (cách thc) qu"n lý mà qua ó Nhà nc tác ng vào nn kinh
t.
2.2. Các b phn cu thành ca c ch qun lý kinh t
- C* ch ca $i t-ng qu"n lý, tc c* ch kinh t
- C* ch ca ch th qu"n lý, tc c* ch qu"n lý theo ngh(a h?p (nh ã
nêu & trên).
Thông qua cách nhìn toàn di#n này giúp ngi qu"n lý có th th'y -c
r.ng, hành vi qu"n lý ch9 là khâu kh&i /u, ph/n còn l%i chính là s t vn hành
ca $i t-ng theo c* ch ni t%i ca nó. C* ch qu"n lý bao g7m c" c* ch
khách quan và ch quan, khách th và ch th trong s t*ng tác l+n nhau.

VI. CÁC PH$NG PHÁP QUN LÝ NHÀ NC V KINH T
Ph*ng pháp qu"n lý kinh t ca nhà nc là tng th nh ng cách thc
tác ng có ch ích và có th ca Nhà nc lên h# th$ng kinh t nh.m thc
hi#n các m4c tiêu qu"n lý ca Nhà nc.
Trong thc t t chc và qu"n lý $i vi nn kinh t, Nhà nc có th và c/n

Ph*ng pháp hành chính oc dùng  iu ch9nh các hành vi mà hu qu"
ca nó có th gây ra thi#t h%i cho cng 7ng, cho Nhà nc. Trong trng h-p
nh ng hành vi này di2n ra khác vi ý mu$n ca Nhà nc, có th gây ra nh ng
nguy h%i nghiêm tr1ng cho xã hi thì Nhà nc ph"i s5 d4ng ph*ng pháp
cuAng ch  ngay lp tc a hành vi ó tuân theo mt chiu hng nh't nh,
trong khuôn kh chính sách, pháp lut v kinh t. Ch>ng h%n , nh ng *n v nào
s"n xu't hàng nhái, hàng gi" b Nhà nc phát hi#n s6 ph"i chu x5 ph%t hành
chính nh: ình ch9 s"n xu't kinh doanh, np ph%t, tch thu tài s"n…
2. Phng pháp kinh t
Khái nim
Ph*ng pháp kinh t là cách thc tác ng gián tip ca Nhà nc, da trên
nh ng l-i ích kinh t có tính hung d+n lên $i t-ng qu"n lý, nh.m làm cho $i
t-ng qu"n lý t giác, ch ng hoàn thành t$t nhi#m v4 -c giao.
2.2. c im
Ph*ng pháp kinh t là ph*ng pháp tác ng lên $i t-ng qu"n lí không
b.ng cAng ch hành chính mà b.ng l-i ích, tc là Nhà nc ch9  ra m4c tiêu,
nhi#m v4 ph"i %t, )t ra nh ng iu ki#n khuyn khích v kinh t, nh ng
ph*ng ti#n vt ch't c th s5 d4ng @ h1 t t chc vi#c thc hi#n nhi#m v4.
Có th th'y ây là ph*ng pháp qu"n lí t$t nh'  thc hành tit ki#m và nâng
cao hi#u qu" kinh t. Ph*ng pháp này m& rng quyn ho%t ng cho các ch th
kinh t, 7ng thi c0ng t3ng trách nhi#m kinh t ca h1.

Trích đoạn UN LÝ CÔNG SN I KHÁI UÁT V CÔNG S N Q UN LÝ TÀI SN TRONG CÁC C$ QUAN NHÀ NC

---