dùng. Nếu thấy phiền toái, bạn có thể cấm tính năng menu tùy biến trong Outlook, Word, Excel hay
Access bằng cách chọn Tools.Customize, đánh dấu Always
show full menus rồi nhấn Close.
Có thể đôi khi bạn không muốn thấy toàn bộ menu. Một số ứng
dụng như IE và Outlook cho phép kéo và thả (hay thay đổi kích
thước) các thanh công cụ đến không gian tối thiểu. Các chương
trình khác như trình duyệt Mozilla cho phép bỏ những thành
phần ít dùng. Sau khi di chuyển hay thay đổi kích thước các
thanh công cụ của IE, chốt chúng lại ở vị trí hiện tại bằng cách
nhấn chuột phải lên thanh công cụ hay menu và chọn Lock the
Toolbars.
Tinh giảm hộp thư
Khi số lượng thư trong hộp thư lên đến hàng trăm hay hàng
ngàn, bạn sẽ dễ bỏ sót những thư quan trọng, ngoài ra việc tìm
một email nào đó cũng mất nhiều thời gian. Vấn đề này có thể
khắc phục.
Trước hết, dùng các công cụ lọc thư rác để loại bỏ những thư vớ vẩn có thể ẩn chứa virus (tham khảo
bài 'Chống spam cho hộp thư' - TGVT A 6/2004, tr.84). Có thể bạn cần lưu giữ một vài thư để tham
khảo sau này nhưng không nhất thiết để 'thường trú' trong Inbox. Hãy chuyển chúng sang các folder
con và dùng tính năng lưu trữ của trình email để chuyển các thư cũ trước thời gian nào đó (ví dụ trước
3 tháng) vào một tập tin lưu trữ.
TỐI ƯU PHẦN CỨNG
Về lý thuyết, bất kỳ phần cứng nào được lắp và làm việc trên PC đều yêu cầu nguồn (điện), bộ nhớ và
sự điều khiển của bộ xử lý. Loại bỏ những thiết bị không dùng đến có thể giúp cải thiện hiệu suất làm
việc của hệ thống. Một số phần cứng, như adapter nối mạng không dây, cũng có thể làm giảm thời
gian dùng pin (đối với MTXT) đáng kể, ngay cả khi bạn không nối mạng, ngoài việc tạo ra nguy cơ về
bảo mật.
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
cứng mà bạn muốn cấm trong danh sách Device Manager (có thể bạn cần mở danh sách này trước), và
chọn Disable (lưu ý: đừng cấm bất kỳ phần cứng nào được liệt kê bên dưới danh mục System
Devices).
Bạn cũng có thể tiết kiệm nguồn pin của MTXT bằng cách
tháo ra các phụ kiện như PC Card, thẻ nhớ Flash, các thiết bị
USB và FireWire. Để tránh xảy ra rắc rối mạng và tăng độ
bảo mật, mỗi lúc chỉ nên dùng một mạng - cấm kết nối mạng
không dây nếu đã nối mạng dùng dây. Hầu hết MTXT đời
mới tích hợp Wi-Fi đều có nút bật/tắt ở bên ngoài.
Một đề xuất quan trọng: không phải mọi PC đều cần kết nối
Internet. Nếu bạn có 2 hay 3 PC, hãy dành một máy để chơi
game và những công việc khác không đòi hỏi kết nối Internet
- chỉ việc tháo cáp điện thoại hay cáp mạng, hoặc cấm phần
cứng mạng trong Device Manager. Nếu PC không nối mạng,
nó sẽ ít bị virus tấn công.
Ngốn sạch không gian đĩa cứng sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất
làm việc của hệ thống và dĩ nhiên bạn không thể cài đặt thêm
phần mềm hay tạo thêm tài liệu mới. Bạn có thể giải phóng không gian đĩa đáng kể bằng cách xóa các
file rác do các ứng dụng hay trình duyệt web tạo ra. Mở My Computer, nhấn phải ổ đĩa cài đặt
Windows, chọn Properties rồi nhấn Disk Cleanup. Sau khi duyệt qua ổ đĩa, Windows sẽ hiện ra danh
sách các mục có dung lượng đôi khi lên đến hàng trăm MB. Chọn những mục mà bạn muốn xóa và
nhấn OK.
Từ bỏ trình dồn đĩa
Và đây là thủ thuật cuối cùng: Đừng mất thời gian dồn phân mảnh đĩa cứng. Trước đây, việc dồn liên
tục các sector của file có thể giúp tăng tốc truy xuất đĩa. Việc dồn phân mãnh sẽ tăng không gian trống
liên tục (cho phép bạn cài đặt các chương trình lớn) nhưng không giúp cải thiện tốc độ đáng kể đối với
Hình 6: Hardware Profile cho phép c
ấm phần
cứng không cần
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
mdùng công cụ System Restore, công cụ này sẽ lưu lại cấu hình hệ thống và cho phép bạn khắc phục việc
chỉnh sửa Windows sai chỉ với vài nhấn chuột. Việc tạo điểm khôi phục với công cụ này rất dễ dàng:
động, hãy làm theo các hướng dẫn được đề cập trong bài “5 phút - thế là xong” - TGVT A tháng 01/2005,
t.84).
Tinh giảm các ứng dụng tự khởi động
Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết số lượng các chương trình được nạp tự động khi Windows khởi động và hoạt
động “ẩn” trong suốt quá trình hệ điều hành làm việc. Người dùng rất khó nhận biết được sự hiện diện này
vì hầu hết biểu tượng của các chương trình này không hề xuất hiện trên khay hệ thống. Tất cả chương trình
này đều chiếm bộ nhớ và những tài nguyên khác của máy, thậm chí có thể gây xung đột với một số chương
trình khác.
Để liệt kê danh sách các chương trình khởi động cùng với Windows, bạn vào Start.Run, gõ vào msconfig
và nhấn OK để mở cửa sổ System Configuration Utility. Do trong Windows 2000 không có tính năng này
nên bạn cần dùng đến tiện ích bổ sung Startup Control Panel miễn phí của hãng Mike Lin
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
(www.pcworld.com.vn, Download, ID: 46260). Trong giao diện System Configuration Utility, chọn nhãn
Startup (hình 1), bỏ chọn chương trình mà bạn không muốn nạp trong quá trình khởi động.
Trường hợp không tìm thấy tùy chọn này, hãy thử kiểm tra thêm thông tin tại trang web của nhà sản xuất
hoặc liên hệ bộ phận hỗ trợ kỹ thuật. Nếu vẫn tiếp tục không có giải pháp để tắt tính năng này cũng như
không có nhiều lý do để bạn sử dụng chương trình đó nữa, hãy gỡ bỏ chúng khỏi hệ thống.
Loại bỏ những ứng dụng không cần thiết
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Những ứng dụng không dùng đến có thể làm
xáo trộn và giảm hiệu suất của Windows. Hãy
gỡ cài đặt (uninstall) các chương trình đó ra
khỏi hệ thống càng sớm càng tốt, dù việc này
không phải đơn giản.
Đa số các chương trình đều có sẵn thủ tục gỡ
cài đặt nhưng không thể gỡ bỏ hoàn toàn mọi
thứ đã cài vào hệ thống. Các nhà phát triển
phần mềm đều muốn phần mềm của họ được
Windows hoạt động một cách khác thường.
Thực tế, không có một phần mềm nào thật sự hiệu quả vì thế bạn nên kết hợp sử dụng nhiều chương trình
với nhau. Trong số những phần mềm miễn phí thì Ad-Aware (www.pcworld.com.vn, Download, ID:
42748) và Spybot Search & Destroy (www.pcworld.com.vn, Download, ID: 42746) được đánh giá có khả
năng phát hiện và quét phần mềm gián điệp tốt nhất. Bạn nên tải về các bản cập nhật mới nhất trước khi
tiến hành kiểm tra toàn bộ hệ thống.
Bạn cũng có thể tham khảo website SpywareGuide (www.spywareguide.com, hình 3), nơi cung cấp nhiều
thông tin hữu ích với cơ sở dữ liệu hơn 800 phần mềm gián điệp hoặc đọc thêm các hướng dẫn để phát hiện
và phòng chống phần mềm gián điệp tại find.pcworld.com/46320.
Hình 2: Gỡ cài đặt những chương trình không còn sử dụng.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
nhật, bạn phải chắc chắn rằng nó tương thích với phiên bản Windows đang sử dụng. Tải trình điều khiển đó
về máy và kích hoạt nó. Hình 4. Chọn Update Driver trong hộp thoại
Properties để cập nhật trình điều khiển thiết bị.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Cũng có thể việc cập nhật một trình điều khiển mới làm mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên với Windows
XP, bằng cách chọn Roll Back Driver từ nhãn Driver của hộp thoại Properties sẽ giúp bạn khôi phục lại
trình điều khiển cũ. Trong trường hợp đang sử dụng Windows 98, Me và 2000, do không có tùy chọn trên
nên bạn phải thay thế bằng trình điều khiển cơ bản cho đến khi nhà sản xuất cung cấp bản sửa lỗi mới.
Dọn dẹp Registry
Registry Editor. Ngoài ra bạn cũng có thể tham khảo bài “Chăm sóc và bảo dưỡng Windows Registry” -
TGVT A tháng 5/2002, t.90.
Làm mới Windows
Đôi lúc bạn không thể phục hồi “phong độ” cũ cho Windows có quá nhiều trục trặc. Hãy mạnh dạn cài mới
lại Windows. Việc này có thể giúp bạn “giũ sạch” những trục trặc cũ và tạo ra một hệ thống mới hoàn toàn
“khỏe mạnh”.
Các bước chuẩn bị
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Nếu mọi việc tiến hành suôn sẻ, bạn có thể hoàn tất
việc cài đặt chỉ trong vài giờ, tuy nhiên bạn cũng
cần tính đến một số trục trặc có thể xảy ra. Do vậy,
sao lưu dữ liệu là một bước hết sức cần thiết. Hãy
sao lưu tất cả dữ liệu vào thiết bị lưu trữ hoặc ghi
đĩa CD. Một giải pháp tốt là sử dụng chương trình
hệ thống, tin tức trực tuyến và thậm chí slide show các hình ảnh sẵn có của
bạn.
Cũng tương tự thanh tác vụ c
ủa Windows, Sidebar có khả năng tự động hiển
thị hoặc ẩn theo ý bạn. Giao diện như Windows Longhorn.
Actual Transparent Window: Bạn không muốn cửa sổ hiện hành che khuất các cửa sổ khác kể cả hình nền tuyệt đẹp của mình. Trong
HĐH Longhorn, bạn có thể làm trong suốt mọi cửa sổ theo ý thích và dĩ nhiên bạn phải tiếp tục chờ cho đến khi HĐH đư
ợc chính thức
phát hành. Actual Transparent Window (phần mềm chia sẻ, giá 20USD) sẽ giúp bạn thực hiện yêu cầu này. Tiện ích sẽ bổ sung vào
thanh tiêu đề của mỗi cửa sổ một biểu tượng để chuyển đổi giữa chế độ hiển thị hoàn toàn (mặc định) và 20% trong suốt. Bạn có thể
tùy biến linh hoạt tính trong suốt của từng cửa sổ hoặc áp dụng cho tất cả các cửa sổ bằng công cụ đi kèm.
Spaces: Bạn cần thêm không gian để làm việc? Tiện ích Spaces (20USD) của Spatial Research sẽ thay thế không gian phẳng màn hình
Windows bằng một không gian làm việc ba chiều. Các chương trình, ứng dụng khi thu nhỏ sẽ được xếp vào một lưới định vị. Bạn có
thể di chuyển, sắp xếp hoặc phóng to, thu nhỏ một cách dễ dàng. Spaces yêu cầu hệ thống phải hỗ trợ .Net Framework được tải về
miễn phí tại www.windowsupdate.microsoft.com.
Copernic Desktop Search: Cơ chế tìm kiếm của Windows thật thảm hại. Longhorn cố gắng khắc phục điều này dựa vào việc thu thập
các thuộc tính tập tin, thư mục thành những thư viện. Tiện ích Copernic Desktop Search của Copernic Technologies dù không thể đáp
ứng các đòi hỏi trên nhưng có thể tìm kiếm nội dung các tập tin chỉ trong “nháy mắt”. Để làm được điều đó, Copernic lập chỉ mục các
tập tin tựa như các trình tìm kiếm trên web thực hiện. Tính năng tìm kiếm nâng cao cho phép người dùng thêm vào những các phép
toán luận lý AND-OR-NOT giữa các từ khóa. Hình 5. Dùng tiện ích True Image của Acronis để tạo bản sao đĩa
cứng.
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
đến nhấn phím C để chấp nhận cảnh báo về việc sử dụng phân vùng và chọn “Leave the current file system
intact (no change)”. Ngay sau đó, hộp thoại “To use the folder and delete the existing Windows installation
in it, press L” xuất hiện và bạn cần nhấn phím L để xác nhận việc xóa thư mục Windows cũ và tạo thư mục
mới trong quá trình cài đặt.
Vào cuối quá trình cài đặt, Windows sẽ yêu cầu tên người dùng người dùng (user name). Hãy nhập một tên
tạm nào đó – đừng dùng tên thật của bạn, ví dụ như Temp (bạn sẽ xoá sau khi hoàn tất).
Khôi phục dữ liệu
Ở màn hình đăng nhập Windows, nhập vào tên Temp. Dùng Windows Explorer mở thư mục
“C:\Documents and Settings”. Trong cửa sổ Tools.Folder Options.View, đánh dấu tùy chọn Show hidden
files and folders và bỏ tùy Hide protected operating system files (Recommended). Tiếp đến là chọn Yes và
OK để thoát ra ngoài.
Bây giờ, bạn sẽ thấy các thư mục như All Users, All Users.WINDOWS, Default User, Default
User.WINDOWS, Temp và cả thư mục của những người dùng trước. Mở thư mục “Default User”, tìm và
xóa những tập tin mang tên NTUSER (kể cả những tập tin khác phần mở rộng) và chuyển các tập tin còn
lại sang thư mục “Default User.WINDOWS”. Nếu có bất kỳ hộp thoại nào xuất hiện, luôn chọn Yes hoặc
Yes to All (hình 6). Khi đã hoàn tất, xóa thư mục rỗng “Default User” này. Cứ như thế lặp lại các bước trên
với thư mục “All Users”, sao chép tất cả trừ những tập tin NTUSER đã có vào thư mục “All
Users.WINDOWS”.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
Sau khi đăng nhập lại vào hệ thống bằng tài khoản tạm, mỗi tài khoản người dùng trong “Documents and
Settings” sẽ có hai thư mục “login name” và “login name.old”. Thực hiện xóa những tập tin NTUSER và
chuyển tất cả tập tin khác vào thư mục mới của từng người dùng giống như Default User mô tả ở trên
(nhưng ở đây là từ “login name.old” sang “login name”).
Sau khi hoàn tất, thoát khỏi tài khoản tạm, đăng nhập với tài khoản quản trị và xóa hẳn tài khoản này bằng
cách sử dụng tính năng User Accounts trong Control Panel.
Kết thúc công việc
Bước cuối cùng để hoàn tất là cài đặt các trình điều khiển cần thiết. Nếu đã chạy tập tin batch (đề cập ở
trên) trước khi thực hiện cài đặt lại, bạn chỉ việc mở Device Manager và tiến hành cập nhật (tham khảo mục
“Cập nhật trình điều khiển”). Các liệt kê được đánh dấu hỏi màu vàng là những thiết bị cần được nâng cấp
trình điều khiển (hình 7). Tuy nhiên vẫn có một số thiết bị đòi hỏi nâng cấp mặc dù vẫn hoạt động tốt.
Hình 6. Di chuyển các tập tin và thiết lập cũ sang thư mục mới sau khi
cài lại Windows XP/2000. Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.