LI GII THIU

H thng thông tin đa lý (GIS) đc phát trin trong nhng nm 1960 và phát
trin mnh m cho đn nay. GIS có th giúp chúng ta qun lý tài nguyên thiên
nhiên, qun lý th trng, đánh giá các kh nng xy ra ca thiên nhiên, d báo
bin đng đt đai, din bin tài nguyên rng, ô nhim môi trng. Vi nhng tính
nng u vit, k thut GIS ngày nay đang đc ng dng trong nhiu lãnh vc
nghiên cu và qun lý, đc bit trong qun lý và quy hoch s dng-khai thác các
ngun tài nguyên mt cách bn vng và hp lý.
H thng thông tin đa lý là mt ngành đa ngh, đc s dng rng rãi  nhiu
c quan, ban ngành đ t đó ra quyt đnh đúng đn trong qun lý cng nh s
dng hp lý ngun tài nguyên thiên nhiên.
Hin nay ti các c quan ban ngành ti Vit Nam đang tìm cách áp dng công
ngh GIS vào trong qun lý, s dng ngun tài nguyên hp lý. Chính vì điu đó
nên công ngh GIS ngày càng đc quan tâm nhiu hn.
Phn mm MapInfo Professional và Arcview đc xem là mt thành viên nh
trong gia đình GIS, nó rt hu ích cho nhng ngi làm vic v GIS trong các lnh
vc khác nhau đc bit là các ngành chuyên v qun lý tài nguyên thiên nhiên (đt
đai, lâm nghip, môi trng,…). Trc đây ngi ta ch ngh MapInfo là mt phn
mm chuyên đ v bn đ mà quên đi rng phn mm này cng rt mnh v mt
phân tích d liu trên bn đ, làm cho nhng ngi làm GIS ngày càng thích thú
hn vi phn mm này.
Nhm giúp cho mi ngi đc bit là các bn sinh viên chuyên ngành GIS,
Qun lý đt đai, Lâm nghip, Môi trng hiu rõ hn v GIS, chúng tôi đã biên
son cun sách này nhm giúp mt phn nh bé đ chúng ta cùng nhau phát trin
công ngh GIS. Trong cun sách này chúng tôi đã đa ra mt s ng dng dành
cho các chuyên ngành ca khi Nông Lâm Ng nhm giúp cho các bn hiu rõ
hn GIS ng dng nh th nào cho các ngành ca các bn.
Trong quá trình biên son còn nhiu thiu sót, mong quý đc gi đón góp ý
kin v cho chúng tôi theo đa ch sau

2.1.6 Menu Table............................................................................................ 20
2.1.7 Menu Option.......................................................................................... 21
2.1.8 Menu Map.............................................................................................. 22
2.1.9 Menu Window ....................................................................................... 23
2.2 Thanh công c .............................................................................................. 24
2.2.1 Thanh Main............................................................................................ 24
2.2.2 Thanh Drawing...................................................................................... 25
2.2.3 Thanh Tools........................................................................................... 26
2.2.4 Thanh trng thái (Status) ....................................................................... 27
CHNG III
LÀM VIC VI GIAO DIN MAPINFO.......................................................28
3.1 Chy và tt chng trình.............................................................................. 28
3.1.1 M MapInfo........................................................................................... 28
3.1.2 M bn đ.............................................................................................. 28
3.1.3 Tt bn đ .............................................................................................. 30
3.1.4 Lu bn đ............................................................................................. 31
3.1.5 Tt chng trình .................................................................................... 32
3.2 Cài đt chung cho MapInfo.......................................................................... 32
3.2.1 Nút lnh System Setting ......................................................................... 33
3.2.2 Nút lnh Map Window........................................................................... 34
3.2.3 Nút lnh Layout Window....................................................................... 38

2
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
3.2.4 Nút lnh Legend Window ...................................................................... 38
3.2.5 Nút lnh Startup..................................................................................... 39
3.2.6 Nút lnh Address Matching................................................................... 39
3.2.7 Nút lnh Directories .............................................................................. 40

5.2 Tách các đi tng nhiu phn .................................................................... 67
5.3 To vùng đm............................................................................................... 68
5.4 To mi đi tng t các đi tng khác.................................................... 68
5.5 To dng vùng t các đon và đng thng kép kín.................................... 69
5.6 To đi tng vùng cha đim .................................................................... 69
5.7 Ct đi tng................................................................................................ 69

3
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
5.8 Ct đi tng ti node.................................................................................. 70
5.9 To node cho đi tng................................................................................ 70
5.10 Xóa mt phn đi tng............................................................................. 71
5.11 Kim tra các vùng b chng lp.................................................................. 71
5.12 Xóa các đi tng Gap và Overlap............................................................ 72
5.13 Chnh sa các đi tng không gian.......................................................... 72
5.14 To đi tng song song............................................................................ 73
5.15 Xoay đi tng........................................................................................... 74
5.16 Làm trn đi tng..................................................................................... 75
5.17 Chuyn đi đi tng................................................................................. 75
5.18 Ct nhiu lp .............................................................................................. 75
CHNG VI
LÀM VIC VI D LIU THUC TÍNH .....................................................77
6.1 Nhp thuc tính cho đi tng..................................................................... 77
6.2 Cp nht d liu cho bng thuc tính........................................................... 78
6.3 Các loi c s d liu................................................................................... 81
6.3.1 nh dng Microsoft Excel *.xls........................................................... 81
6.3.2 nh dng Text *.txt .............................................................................. 81
6.3.3 nh dng DataBase File *.dbf.............................................................. 82

7.4 Xây dng bng chú thích ........................................................................... 100
7.4.1 Bng lnh Create Legend .................................................................... 100
7.4.2 Lnh Create Thematic Map................................................................. 105
CHNG VIII
IN BN .....................................................................................................118
8.1 To khung, li và hng .......................................................................... 118
Các ng dng Mapbasic còn li thng đc s dng tôi s trình bày trong
chng sau.................................................................................................... 118
8.1.1 To li................................................................................................ 118
8.1.2 Gán nhãn cho li ............................................................................... 119
8.1.3 To hng............................................................................................ 120
8.1.4 To thanh t l..................................................................................... 121
8.2 To trang in ................................................................................................ 121
8.2.1 Chnh kh giy..................................................................................... 128
8.2.2 Cài đt Driver cho máy in.................................................................... 128
8.2.3 Chnh t l bn đ................................................................................ 129
8.2.4 In bn đ .............................................................................................. 130
CHNG IX
BIU  (CHART) VÀ PHÂN VÙNG I TNG.................................132
9.1 Biu đ Chart ............................................................................................. 132
9.2 Phân vùng đi tng .................................................................................. 140
CHNG X
PHN M RNG ..........................................................................................143
10.1 Auto Labels .............................................................................................. 143
10.2 Concentric Ring Buffers........................................................................... 143
10.3 Coordinate Extractor ................................................................................ 144
10.4 Create Line by Length.............................................................................. 145
10.5 Degree Converter ..................................................................................... 146
10.6 Distance Calculator .................................................................................. 147
10.7 Labeler...................................................................................................... 148

CHNG I
GII THIU PHN MM ARCVIEW .........................................................200
1.1 Các thành phn ca ArcView..................................................................... 200
1.2 Các đi tng đa lý (Geographic Features)............................................. 201
1.3 Thuc tính ca đi tng (Feature Attribute)............................................ 201
1.4 Các Theme ca ArcView ............................................................................ 201
1.5 Làm vic vi d liu................................................................................... 202
1.6 Các lp d liu đa lý (feature data source) .............................................. 202
1.7 Lp d liu nh (Image Data Source)........................................................ 203
1.8 Các kiu d liu đa lý (Feature types) ...................................................... 203
1.8.2 Các đi tng kiu đng (Line Features).......................................... 204
1.8.3 Các đi tng đa giác (polygon features)............................................ 204
CHNG II
THANH MENU VÀ THANH CÔNG C......................................................206
2.1 Thanh Menu ............................................................................................... 206
2.1.1 File....................................................................................................... 206
2.1.2 Edit....................................................................................................... 207
2.1.3 View..................................................................................................... 208
2.1.4 Theme .................................................................................................. 209

6
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
2.1.5 Graphic ................................................................................................ 210
2.1.6 Window ............................................................................................... 211
2.2 Thanh công c ............................................................................................ 212
2.3 Giao din chính ca chng trình.............................................................. 213
2.3.1  án ca ArcView (Project) .............................................................. 214
2.3.2 Các loi tài liu ca đ án.................................................................... 215

4.4.5 Liên kt d liu.................................................................................... 255
CHNG V
TO BN  THEO CH  .....................................................................257

7
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
5.1 To bn đ theo ch đ .............................................................................. 257
5.2 Các kiu bn đ ch đ .............................................................................. 258
5.3 Gán nhãn thuc tính cho đi tng............................................................ 262
5.4 To liên kt................................................................................................. 266
CHNG VI
CHNG XP D LIU GIA CÁC LP D LIU...................................268 U
6.1 Các thao tác x lý d liu........................................................................... 268
6.1.1 PHÉP HP NHT CÁC I TNG (DISSOLVE) .......................... 269
6.1.2 Ghép hai lp d liu (Merge).............................................................. 272
6.1.3 Ct lp d liu (Clip)........................................................................... 273
6.1.4 Ct và gi li phn chung (Intersect)................................................... 274
6.1.5 Hp chung hai lp d liu (Union) ..................................................... 275
6.1.6 Liên kt d liu (Join) ......................................................................... 276
CHNG VII
TO TRANG IN.............................................................................................277
7.1 Font ch cho khung d liu........................................................................ 277
7.2 Làm vic vi bn chú thích........................................................................ 277
7.3 Làm vic vi hng ................................................................................... 283
7.4 Chnh t l bn đ ...................................................................................... 284
7.5 Làm vic vi thc t l............................................................................. 284
7.6 Thêm khung d liu vào ca s Layout..................................................... 285
7.7 To li ...................................................................................................... 287

9
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
CHNG I
GII THIU CHUNG 1.1 Gii thiu chung
Hin nay phn mm MapInfo đc s dng nhiu trong vic s hóa và qun lý
d liu trong GIS. Phn mm MapInfo là mt công c khá hu hiu đ to ra và
qun lý mt c s d liu đa lý va và nh trên máy tính cá nhân. S dng công
c Mapinfo có th xây dng mt HTTL, phc v cho mc đích nghiên cu khoa
hc và sn xut ca các t chc kinh t xã hi, ca các ngành và đa phng.
Ngoài ra Mapinfo là mt phn mm tng đi gn nh và d s dng.
MapInfo là mt phn mm HTTL GIS cho gii pháp máy tính đ bàn. Các
thông tin trong MapInfo đc t chc theo tng bng. C cu t chc thông tin
ca các đi tng đa lý đc t chc ch yu theo các files sau đây:
- TAB: Files mô t khuôn dng Table là files chính ca MapInfo.
- DAT: Files cha thông tin nguyên thu.
- MAP: Files cha các thông tin mô t các đi tng bn đ.
- ID: Files cha thông tin liên kt các đi tng vi nhau.
- WOR: Files qun lý chung (lu tr tng hp các Table hoc các ca s
thông tin khác nhau ca Mapinfo). 10
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

[email protected] 0987568749

Nhn Next, xut hin hp thoi

ánh du chn vào I accept the terms in the license agreement:  chp nhn
gii hn s dng ca phn mm. Vì cun sách này đc vit trên phiên bn dùng
th nên ch s dng đc 30 ngày k t ngày cài đt. Tip tc nhn Next, xut
hin hp thoi

- User Name: Tên ngi s dng chng trình
- Organization: C quan ngi s dng chng trình. Nhn Next, xut hin
hp thoi

12
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

- Typical Workstation Installtion: Cài đt theo mc đnh ca nhà sn xut.
Thông thng đc cài đt toàn b tt c các chng trình ng dng theo phn
mm.
- Custom Workstation Installtion: Cài đt mt s chng trình mà ngi s
dng cn thit, còn không cn có th loi b. Nu chn lnh này thì s xut hin
hp thoi di đây sau khi nhn Next.

- This feature will not available: B tùy chn cài đt này.
Chú ý: Chúng ta nên la chn kiu cài đt Typical Workstation installtion thì
th vin chúng ta s dng s phong phú và đy đ hn. Trong trng hp này, tôi
chn kiu cài đt Typical Workstation installtion.
Nhn Next, xut hin hp thoi sau


1.5 Cài đt chng trình gõ du ting Vit trong MapInfo
Phn mm Vietkey bn full cho phép cài đt li font ch cho các nút lnh,
thanh công c, menu cho tt c các chng trình có giao din ting Vit theo b
font TCVN3 (ABC). Ngoài ra phn mm Vietkey còn cho phép mã hóa font ch
theo đúng ting Vit khi nhp các đon vn bng di dng font ch TCVN3
(ABC).
 cài đt, kích đúp vào file Setup.exe bên trong Folder Disk 1 nm trong b
chng trình Vietkey, nhn Next hai ln, xut hin hp thoi sau

Nhn Next, xut hin hp thoi sau

15
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

ánh du chn tt c trong hp thoi Components. Nhn Next đ tip tc cài
đt. Sau khi chy xong chng trình khi đng li máy tính thì mi có hiu lc.
Khi đó các phn nhp các đon text trong các hp thoi t đng nhn ting Vit.
Chúng ta đánh dng font ch là TCVN3(ABC), nhng phn nhp thông tin thuc
tính trong nút lnh Info và bng thuc tính s không nhn ting Vit.
1.6 Các kiu đi tng trong MapInfo
Ü Các đi tng dng vùng
- Polygon: Là các đi tng có dng hình hc bt k.
- Rectangle: i tng dng hình ch nht.
- Ellipse: Là các đi tng dng Elip và hình tròn.
- Rounded Rectanggle: Là đi tng hình ch nht vi các góc đc bo tròn.
Ü Các đi tng dng đng
- Polyline: Là các đng bt k dùng đ mô t các kiu đng giao thông,

- Close Table: Thoát các lp d liu đang hin
hành.
- Close DBMS Table: Thoát các s liu dng bng
đang hin hành.
- Close All: Thoát tt c các lp d liu.
- Save Table: Lu li các lp d liu đã và đang
đc chnh sa.
- Save Copy As: Lu li vi mt tên khác ca lp d liu tng ng. Phn này
cho phép lu li mt lp d liu vi mt h quy chiu khác.
- Save Query: Ch lu các tp tin bng các câu lnh truy vn trc đó.
- Save Workspace: Lu li nhm mc đích qun lý và t chc toàn b công
vic đang thc hin, phn này cho phép lu li các trang in, biu đ hay các bn
đ chuyên đ.
- Save Window As: Lu li nhng đi tng hin din trên ca s thành tp tin
dng nh.
- Revert Table: Dùng đ phc hi li ban đu do chnh sa b sai. Lnh này
thc hin nhm mc đích khôi phc li cho ln đã lu cui cùng.
- Page Setup: Chnh kh giy in.
- Print: In bn đ.
- Recent Files: Lu li đng dn đn th vin nhng file đc m trc đó.

17
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749
- Exit: Thoát khi chng trình MapInfo.
2.1.2 Menu Edit

chn.
- Undo Move: Quay li lnh va mi thc hin.

ca MapInfo nên mun chy chng trình này
phi kích hot chúng. Ngoài ra chúng ta có th
s dng chng trình MapBasic
dng nht.
- Universal Tranlastor: Chuyn đi gia các đ
mm GIS vi phn m

18
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

- Set Target: Gi đi tng đích, đi tng
mun thc hin các lnh phân tích.
- Clear Target: Thoát lnh Set Target.
- Conbine: Kt hp các đi tng.
- Disaggregate: Tách các đi tng không liên
tc hay là các đi tng có nhiu phn khác nhau.
- Buffer: To vùng đm cho các đi tng.
- Convex Hull: To mi đi tng t các đi
tng đc chn.
- Enclose: To đi tng dng vùng t các đi
tng dng đng.
- Voronoi: To các đi tng dng vùng t các
đi tng dng đim. Ti thiu phi là 3 đim.
- Driving Regions: To vùng đm theo thi
gian hay khong cách. Phn này s dng bn đ
trc tuyn ca MapInfo.
- Split: Ct đi tng mà đi tng ct dng
vùng.

dng các hàm chc nng đ thng kê, đm,
lc,… các đi tng thành bng.
- Select All from…: Chn ht các đi tng
trong lp đu tiên.
- Invert Selection: La chn ngc hay chn li các đi tng không đc
chn trc đó.
- Unselect All: B chn đi tng.
- Find: Tìm kim.
- Find Selection: Tìm kim các đi tng chn. Ch tìm kim các đi tng
không hin th trên màn hình.
- Find Address: Tìm kim theo đa ch trên mng theo Sever.
- Calculate Statistics: Thng kê theo trng thuc tính đc chn.
2.1.6 Menu Table

- Update Column: Cp nht d liu dng
bng cho các lp d liu.
- Append Rows to Table: Kt hp các
bng thuc tính li vi nhau. Khi đó các đi
tng trên các bn đ s nhp li thành mt
lp.
- Geocode: Mã đa hóa đi tng vi lp
d liu dng bng. Khi đó d liu không
gian ca đi tng dng bng đc liên kit
t tâm ca đi tng đc mã đa hóa.
- Geocode Using Server: Mã đa hóa
nhng s dng lp d liu đc cung cp t
mng.

20
Tng Din àn DAVICO

dng khác nh AutoCAD, Microstation, Arcview,… đc chuyn bng lnh File/
Open Universal Data.
- List Open Tables: Xem danh sách các lp đang m. S nhóm theo các phn
gm câu truy vn Query và Table.
2.1.7 Menu Option

21
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

- Line Style: Chnh sa kiu hin th
kiu dng đng.
- Region Style: Chnh sa kiu hin th
kiu vùng.
- Symbol Style: Chnh sa kiu hin th
kiu đim.
- Text Style: Chnh sa kiu hin th
kiu ch.
- Toolbars: M các thanh công c ca
MapInfo (Main, Drawing, Tool, Web
Service, DBMS, Standard).
- Show Theme Legend Window: Biu din bng chú thích màu, trng thái ca
đi tng trên bn đ.
- Show Statistics Window: Biu din bng thng kê theo trng thuc tính ca
lp d liu.
- Show Mapbasic Window: Biu din chng trình lp trình cho MapInfo.
- Show Status Bar: Hin th thanh trng thái ca chng trình MapInfo.
- Custom Colors: Chnh sa bng màu theo ý ngi dùng.
- Preferences: Chnh sa các thông tin, màu sc, kiu đi tng,… theo ý ngi

theo mt đi tng đc chn.
- Clip Region On/Off: M/ Thoát lnh Set Clip Region.
- Digitizer Setup: Cài đt b s hóa.
- Option: Chnh sa thông tin ca ca s kích hot gm đn v, khong cách,
din tích, h quy chiu,…
- Create Layout from Template: To trang in Layout theo khuôn mu.
2.1.9 Menu Window

- New Browser Window: M bng thuc tính.
- New Map Window: M d liu không gian.
- New Graph Window: M d liu dng đ
th.
- New Layout Window: M trang trình bày đ
in.
- New Redistrict Window: To ca s kho sát, phân vùng ca mt lp d liu.
- Redraw Window: Quay li ca s kích hot nu có thay đi thông tin d liu.
- Tile Windows: To các ca s theo dng lp ht màn hình các ca s hin
hành.
- Cascade Windows: To các ca s sp xp theo dng tng.
- Arrange Icons: Sp xp theo các biu tng.

23
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749

2.2 Thanh công c
2.2.1 Thanh Main
-
Change view: Phóng to hay thu nh theo mt t l nào đó mà ngi s
dng mun nhp vào.
-
Pan: Kéo rê ca s cha các đi tng bng bàn tay.

24
Tng Din àn DAVICO
V Minh Tun BM GeoMatics - Khoa Môi Trng & Tài Nguyên - H Nông Lâm Tp. HCM
[email protected] 0987568749