Augustus
Hoàng đế đầu tiên của Đế quốc La Mã

Tượng của Caesar Augustus.
Hoàng đế của Đế quốc La Mã
Tại vị
16 tháng 1 năm 27 TCN – 19 tháng 8 năm 14

Tiền nhiệm
không (Đế quốc được thành lập)
Kế nhiệm
Tiberius
Hậu duệ

Tên đầy đủ
Gaius Julius Caesar Octavianus
Hoàng tộc
Julia-Claudia
Thân phụ
Gaius Octavius;
được Julius Caesar nhận làm còn nuôi
Thân mẫu
Atia Balba Caesonia
Sinh
23 tháng 9, 63 TCN
Roma, Cộng hòa La Mã
Mất
19 tháng 8, 14 (ở tuổi 77)
Roma, Đế quốc La Mã
An táng
Lăng Augustus

quyền lên diễn đàn để diễn thuyết, quyền kiểm duyệt, và quyền lãnh đạo, mà
không cần phải được bầu vào những cơ quan tương ứng với các chức vụ đó, gồm
Bảo dân quan, Kiểm dân quan, và Chấp chính tối cao. Quyền lực áp đảo của ông
có được từ những thành công về tài chính và những nguồn lợi thu được từ các
cuộc chinh phạt, sự xây dựng các mối quan hệ bảo trợ trong suốt toàn lãnh thổ Đế
quốc, sự trung thành của binh sĩ và những cựu chiến binh, quyền lực từ những
vinh dự được phong cho bởi Viện Nguyên lão
[4]
, và sự kính trọng, ỵêu mến của
dân chúng. Sự nắm giữ đa số các sư đoàn lê dương có thể tạo thành mối đe dọa
quân sự đối với Viện Nguyên lão, cho phép ông áp đặt các quyết định mà không
cần thông qua ý kiến của Viện Nguyên lão. Với khả năng loại bỏ những Nguyên
lão đối lập với biện pháp quân sự, Viện Nguyên lão trở nên ngoan ngoãn dưới sự
lãnh đạo tuyệt đối của ông.
Triều đại của Augustus đã mở ra một thời đại tương đối hòa bình được biết đến
như là Pax Augusta, hay là hòa bình của Augustus. Mặc dù các cuộc chiến tranh
liên tục nổ ra ở biên giới, và một năm nội chiến về việc nối ngôi Hoàng đế, vùng
Địa Trung Hải là hòa bình trong hơn hai thế kỉ. Augustus mở rộng lãnh thổ của Đế
quốc La Mã, bảo vệ được biên giới của Đế quốc với nhiều nước chư hầu, và thiết
lập hòa bình với Parthia thông qua các biện pháp ngoại giao. Ông đã cải cách lại
hệ thống thuế của La Mã, phát triển một mạng lưới đường sá với hệ thống liên lạc
chính thức, thiết lập quân đội thường trực (và một lực lượng hải quân nhỏ), thiết
lập lực lượng Vệ binh Praetorian, và tạo ra hệ thống bảo an và lính cứu hỏa cho
thành Rome. Nhiều thành phố được xây dựng lại dưới thời của Augustus; và ông
viết lại những thành tựu mà chính ông đã làm được, được biết đến như là Res
Gestae Divi Augusti, tồn tại tới nay. Khi ông chết vào năm 14, Augustus được
phong là một vị thần bởi Viện Nguyên lão, được thờ phụng bởi dân La Mã. Tên
của ông Augustus và của Caesar được lấy làm đế hiệu của các hoàng đế sau này,
và tháng Tám (August) được chính thức đặt tên theo tên ông. Sau khi ông mất, con
rể ông là Tiberius nối ngôi.

Con ruột - Julia lớn
Con nuôi - Gaius Caesar,
Lucius Caesar, Agrippa
Postumus, Tiberius
Tiberius
(14 CN - 37
CN)
Con cái
Con ruột - Julius Caesar
Drusus
Con nuôi - Germanicus
Caligula
(37 CN - 41
CN)
Con cái
Con ruột - Julia Drusilla
Con nuôi - Tiberius
Bài chi tiết: Tuổi trẻ Augustus
Augustus sinh ra ở Rome (hay Velletri) vào
ngày 23 tháng 9 năm 63 trước Công Nguyên
dưới tên Gaius Octavius
[5]
. Cha của ông, cũng có
tên là Gaius Octavianus, xuất thân từ dòng dõi
hiệp sĩ có danh vọng nhưng không giàu có cho
lắm, đã từng là Thống đốc Macedonia
[6][7]
.
Không lâu sau khi ra đời, cha Octavius đặt cho
ông biệt hiệu Thurinus, hẳn để kỷ niệm chiến

Con cái
Con ruột - Claudia Antonia
,
Claudia Octavia, Britannicus
Con nuôi - Nero
Nero
(55 CN - 68
CN)
Con cái
Con ruột - Claudia Augustađối
[13]
. Năm 46 trước CN, bà tán thành cho ông tham dự cùng Caesar ở Hispania,
nơi ông dự định đánh quân của Pompey, kẻ thù của Caesar đã chết vào lúc đó,
nhưng Octavius bị bệnh và không thể đi được.
Sau khi bình phục, ông đi đường biển đến với nơi Caesar đang ở, nhưng bị đắm
tàu; sau khi cập bờ với một số tùy tùng, ông vượt qua lãnh thổ thù địch để đến nơi
Caesar đóng quân, và gây một ấn tượng mạnh mẽ cho người chú
[10]
. Velleius
Paterculus về sau cho biết Caesar sau đó đã cho phép Octavian cùng dùng chung
xe ngựa với mình. Khi trở về Rome, Caesar gửi gắm ý định với Các Trinh Nữ
Vesal, rằng Octavius là người kế thừa thứ nhất
[14]
.
[ ] Vươn lên nắm quyền lực
[ ] Người thừa kế của Caesar


[20]
.
Muốn tham gia chính trị ở La Mã, Octavian không thể dựa vào số ngân sách hạn
chế của mình
[21]
. Sau một buổi chào mừng của binh lính Caesar dành cho Octavian
tại Brundisium
[22]
, Octavian yêu cầu một phần trong số ngân quỹ mà Caesar đã
định dùng để tiến hành chiến tranh với Parthia ở Trung Đông
[21]
. Số ngân quỹ này
gồm khoảng chừng bảy trăm triệu sestertius (tiền La Mã thời bấy giờ) hiện đang
được cất giữ tại Brundisium, vốn là trạm chỉ huy những chiến dịch quân sự tại
phương Đông của La Mã
[23]
. Về sau, Viện Nguyên lão cũng mở cuộc điều tra về
sự "biến mất" của số ngân quỹ này, nhưng không làm gì Octavian, vì Octavian sử
dụng chính số tiền này để chiêu mộ một lực lượng chống lại chính kẻ thù của Viện,
Marcus Antonius
[22]
. Octavian còn thực hiện một bước đi táo bạo trong năm 44
TCN khi chiếm đoạt các cống phẩm hàng năm được gửi từ tỉnh Cận Đông thuộc
La Mã đến Ý mà chưa được phép chính thức nào cả
[19][24]
. Octavian bắt đầu tạo
dựng lực lượng của mình từ các cựu lính lê dương và lực lượng của Caesar, lực
lượng mà Caesar vốn dĩ định dùng để đánh nhau với Parthia; và nhằm tạo sự ủng
hộ, Octavian nhấn mạnh vào địa vị người thừa kế Caesar của mình
[25][15]

không thành công trong việc thuyết phục Antonius trao lại số tiền của Caesar cho
anh ta, nhưng đã có được sự ủng hộ từ những người ủng hộ Caesar vào mùa hè
năm đó
[30]
. Vào tháng 9, nhà hùng biện Optimate Marcus Tullius Cicero bắt đầu
tấn công Antonius trong một chuỗi các bài diễn thuyết, cho thấy rằng Antonius là
mối nguy lớn nhất đối với trật tự của Quốc hội (Senate)
[31][32]
. Với ý kiến của
Roma quay trở lại chống ông ta và năm chấp chính của ông đã gần chấm dứt,
Antonius cố gắng cho thông qua những đạo luật để ông ta có thể nắm quyền xứ
Cisalpine Gaul, đã được cấp như là một phần của tỉnh của ông, từ Decimus Junius
Brutus Albinus, là một trong những kẻ ám sát Caesar
[33][34]
. Trong khi đó Octavian
xây dựng một lực lượng quân đội riêng ở Ý bằng cách tuyển chọn những cựu binh
của Caesar, và vào 28 tháng 11 đã chiếm được hai quân đoàn của Antony bằng
cách mua chuộc họ
[35][36][37]
. Với lực lượng lớn mạnh và trang bị đầy đủ của
Octavian, Antonius thấy rằng ở lại Roma là nguy hiểm, và Quốc hội thở phào khi
ông ta bỏ chạy về Cisalpine Gaul, xứ đó được trao cho ông ta vào 1 tháng 1
[37]
.
[ ] Chiến tranh lần thứ nhất với Antonius
Sau khi Decimus Brutus từ chối trao trả Cisalpine Gaul, Antonius bao vây ông ta
tại Mutina.
[38]
Những nghị quyết thông qua bởi Viện Nguyên lão để chấm dứt bạo
lực đã bị bác bỏ bởi Antonius, bởi vì Viện Nguyên lão không có quân đội riêng để

không hợp tác.
[45]
Thay vào đó, Octavian ở lại trong thung lũng Po và từ chối bất
cứ trợ giúp nào cho các cuộc tấn công sau đó chống lại Antonius.
[46]
Vào tháng 7,
một sứ giả của các centurion được gửi bởi Octavian tiến vào thành Rome và yêu
cầu anh phải được nhận chức quan chấp chính đã bị bỏ trống bởi Hirtius và
Pansa.
[47]
Octavian cũng yêu cầu sắc lệnh tuyên bố rằng Antonius là kẻ thù của
công chúng phải được bãi bỏ.
[46]
Khi điều này bị từ chối, anh tiến quân vào thành
phố với tám quân đoàn.
[46]
Anh không gặp lại chống cự quân sự nào ở Rome, và
vào 19 tháng 8, 43 CN anh được bầu là quan chấp chính với người bà con là
Quintus Pedius là đồng chấp chính.
[48][49]
Trong khi đó, Antonius thành lập một
liên minh mới Marcus Aemilius Lepidus, một nhân vật lãnh đạo ủng hộ Caesar
khác.
[50]

[ ] Đệ nhị Tam đầu chế
[ ] Cách mạng La Mã Roman aureus bearing the portraits of Mark Antony (left) and Octavian (right),

thanh trừng đơn giản đối với những kẻ liên minh với những người ám sát Ceasar.
Octavian ban đầu phản đối việc thi hành đặt ngoài vòng phát luật số người này bởi
vì anh muốn cứu sống đồng minh vừa nối kết với Marcus Tullius Cicero (người có
tên trong danh sách bị đặt ngoài vòng pháp luật).
[54]
Tuy nhiên, sự căm ghét của
Antony đối với Cicero không khoan nhượng, và Cicero trở thành nạn nhân trong
vụ này.
[54]
Cái chết của quá nhiều thượng nghị sỹ cộng hòa đã cho phép tam đầu
chế đặt vào các vị trí trống những người ủng hộ họ. Sự kiện này được gọi là "Cách
mạng La Mã" bởi các sử gia của thế kỉ 20; đã tạo ra hiệu quả sâu rộng trong việc
quét sạch trật tự cũ và thiết lập một nền tảng chính trị vững chắc cho sự lãnh đạo
của Augustus trong tương lai.
[56]

Vào 1 tháng 1 năm 42 TCN, Viện Nguyên lão công nhận Caesar như là một vị
thần của nước La Mã, "Divus Iulius". Octavian lại có thể đạt tiếp đến mục tiêu đế
vương bằng cách nhấn mạnh rằng anh là Divi filius, "Con của Thần linh".
[57]

Antony và Octavian sau đó gửi quân đoàn theo đường biển để đối đầu với quân
đội của Brutus và Cassius, họ đã xây dựng căn cứ và quân đội của họ ở Hy Lạp.
[56]

Sau hai trận đánh ở Philippi trong Macedonia vào tháng 10 năm 42, quân đội
Caesar đại thắng và Brutus và Cassius phải tự sát. Mark Antony sau này sử dụng
các trận đánh này làm ví dụ để làm hạ uy tín của Octavian, bởi vì cả hai trận đều
được thắng quyết định bởi lực lượng của Antony.
[58]

[ ] Bạo loạn và quan hệ hôn nhân Tượng Octavian, năm 30 CN
Sự bất mãn đối với Octavian lan rộng trong binh lính, nhiều người vì thế đã bỏ
sang hàng ngũ của Lucius Antonius, em trai của Marcus Antonius và là người
được số đông Nguyên lão ủng hộ.
[61]
Khi này, Octavian đề nghị ly dị với Clodia
Pulchra, con gái của Fulvia và người chồng đầu tiên Publius Clodius Pulcher.
Octavian tuyên bố cuộc hôn nhân của mình với Clodia chưa bao giờ trọn vẹn, rồi
ông gửi Clodia về với mẹ mình là Fulvia, vợ của Marcus Antonius. Fulvia quyết
định hành động. Cùng với Lucius Antonius, Fulvia tuyển mộ lực lượng ở Ý để
đánh nhau vì quyền lợi của Marcus trước Octavian. Tuy vậy, việc chống lại
Octavian của Lucius và Fulvia thực sự là một cuộc phiêu lưu quân sự và chính trị
vì các lực lượng quân đội của La Mã vẫn phải phụ thuộc nhiều vào Tam Đầu chế
vì vấn đề tiền lương.
[61]
Lucius và đồng minh của mình rốt cục bị bao vây tại
Perugia và bị Octavian buộc phải đầu hàng đầu năm 40 TCN.
[61]
Lucius và binh
lính của mình được tha thứ vì mối quan hệ của Lucius với Anthonius, khi này vẫn
đang là một thế lực rất mạnh ở phương Đông, còn Fulvia thì bị buộc phải đi lưu
vong ở Sicyon.
[62]
Tuy vậy, Octavian không nhân nhượng với đồng minh và những
cư dân ủng hộ Lucius, và ngày 15 tháng 3, nhân kỷ niệm ngày Caesar bị mưu sát,
Octavian xử chết 300 nguyên lão và hiệp sĩ La Mã vì mối quan hệ đồng minh của
họ với Lucius.

Nhận thức được mối quan hệ xấu đi của ông với
Octavian, Antonius rời khỏi Cleopatra, ông đi thuyền tới Ý trong năm 40 TCN với
một lực lượng lớn để phản đối Octavian, bao vây Brundisium. Tuy nhiên, cuộc
xung đột này không có cơ sở chứng minh gì mới cho cả hai, Octavian và Antonius.
Các đội trưởng của họ, những người đã trở thành nhân vật quan trọng về chính trị,
từ chối chiến đấu vì họ đều là người ủng hộ Caesar của họ, trong khi các quân
đoàn dưới sự chỉ huy của họ làm theo. .
[66][67]
Trong khi đó tại Sicyon, vợ của
Antonius ,Fulvia, chết vì một căn bệnh đột ngột trong khi Antonius đang trên
đường đến gặp bà. Cái chết của Fulvia và cuộc binh biến của các đội trưởng của
họ cho phép hai tam hùng một cơ hội để thực sự hòa giải.
[66][67]
Mùa thu năm 40,
Octavian và Antonius phê duyệt Hiệp ước Brundisium, theo đó Lepidus sẽ vẫn ở
châu Phi, Antonius ở phương Đông, Octavian ở phương Tây. Bán đảo Ý để mở
cho tất cả dùng cho việc tuyển dụng binh sĩ, nhưng trong thực tế, điều khoản này
là vô ích cho Antonius ở phía Đông. Để tiếp tục xây dựng liên minh với Marcus
Antonius., Octavian đã cho chị gái mình, Octavia Nhỏ, kết hôn với Antonius vào
cuối năm 40 TCN. Trong suốt cuộc hôn nhân của họ.
[66]
Octavia đã sinh ra hai con
gái (được gọi là Antonia Lớn và Antonia Nhỏ).
[ ] Chiến tranh với Pompeius Một đồng denarius của Sextus Pompeius, đưoợc đúc nhằm ca ngợi chiến thắng của
Pompeius trước hạm đội của Octavius. Bên mặt phải là Pharus của Messina, người
chiến thắng Octavian. Bên mặt trái là quái vật Scylla.
Bài chi tiết: Cuộc nổi dậy tại Sicilia

chống lại người Parthia.
[72]
Tuy nhiên, Octavian chỉ gửi một phần mười con số của
những người đã hứa, mà đã được Antony coi là hành động khiêu khích có chủ ý.
[72]

Cả Octavius và Lepidus đều tham gia chống lại Pompeius tại Sicily năm 36
TCN.
[73]
Mặc dù thất bại cho Octavian nhưng hạm đội hải quân của Sextus
Pompeius đã gần như hoàn toàn bị phá hủy ngày 03 tháng 9 bởi tướng quân
Agrippa trong trận hải chiến Naulochus.
[74]
Sextus chạy trốn với lực lượng còn lại
của ông về phía Đông, nơi ông bị bắt và bị hành quyết ở Miletus bởi một trong các
tướng lĩnh của Antony năm sau đó.
[74]
Cả Octavius và Lepidus đều ra sức thu nhận
tàn quân của Pompeius về phía mình nhưng Lepidus cảm thấy chưa đủ sức để
chiếm lấy Sicily cho chính mình, đuổi Octavius rút đi.
[74]
Tuy nhiên, binh linh của
Lepidus đã từ bỏ ông ta và theo phe Octavius vì họ đã mệt mỏi vì các cuộc chiến
và nghe được những lời hứa về tiền bạc hấp dẫn của Octavius
[74]
Lepidus đã đầu
hàng Octavius và được giữ lại trong chính quyền với chức vụ là chủ tế tối cao
(pontifex maximus), nhưng đã bị loại bỏ khỏi chế độ tam hùng, sự nghiệp chính trị
của Lepidus kết thúc ở đây, và bị bố trí đến một biệt thự ở Cape Circei của
Ý.

thúc, và rằng ông sẽ rời khỏi địa vị tam hùng nếu như Antonius làm tương tự;
Antonius từ chối.
[80]

Sau khi Quân đội La Mã chiếm được Armenia trong năm 34 TCN, Antonius đưa
con trai của ông ta là Alexander Helios lên làm vua của Armenia, ông cũng tặng
danh hiệu "Nữ hoàng của các vị vua" cho Cleopatra, hành vi đó được Octavian sử
dụng để thuyết phục viện nguyên lão La Mã rằng Antonius có thái độ phản quốc.
[79]

Những người đào ngũ, Munatius Plancus và Marcus Titius, mang đến cho
Octavian những thông tin ông cần phải xác nhận với viện nguyên lão rằng tất cả
các cáo buộc ông đã chống lại Antony. Bằng việc tấn công nơi thờ cúng của các
Trinh nữ Vestal, Octavian buộc nữ tu tối cao của họ giao cho ông bí mật của
Antonius, là sẽ giao những vùng lãnh thổ La Mã đã chinh phục cho vương quốc
của con trai của ông để cai trị, cùng với kế hoạch xây dựng một ngôi mộ ở
Alexandria cho ông và nữ hoàng của mình sau khi họ qua đời.
[81][82]
Cuối năm 32
trước Công nguyên, viện nguyên lão chính thức thu hồi quyền hạn của Antonius
như là chấp chính quan và tuyên chiến với triều đình Nữ hoàng Cleopatra ở
Vương quốc Ai Cập.
[83][84]
The Battle of Actium, by Lorenzo Castro, painted 1672, National Maritime
Museum, London
Vào đầu năm 31 trước Công nguyên, trong khi Antonius và Cleopatra đã tạm thời
đóng quân ở Hy Lạp, Octavian đã đạt được một chiến thắng sơ bộ khi các lực

mình là người thừa kế của Caesar và để tiếp tục sự nghiệp chính trị của mình,
Octavian nhận thức được sự nguy hiểm trong việc cho phép người khác cũng làm
như vậy và đã đáp rằng "hai Caesars cho một là quá nhiều", ông ra lệnh giết
Caesarion-con trai của Julius Caesar và Cleopatra, trong khi tha mạng cho con cái
của Cleopatra với Antonius, ngoại trừ con trai cả của Antonius
[89][90]

Octavian trước đó đã ít thể hiện lòng thương xót đối với binh lính tham chiến và
hành động theo những cách đã được chứng minh là không được lòng dân La Mã,
nhưng ông được công nhận là đã tha thứ cho nhiều đối thủ của ông sau trận
Actium
[91]
.
[ ] Chiến tranh và sự mở rộng
Bài chi tiết: Các cuộc chiến tranh của Augustus
[ ] Di sản Augustus theo mô tả của người Hy Lạp trong hang đá vùng Kalabsha Temple,
Nubia. The famous Augustus of Prima Porta
Triều đại của Augustus đã đặt những nền tảng cho một chế độ kéo dài hàng trăm
năm cho đến những ngày cuối cùng của sự suy tàn của Đế quốc La Mã. Cả họ
mượn của ông, Caesar, và tên hiệu của ông Augustus đã trở thành những danh hiệu
vĩnh viễn của các hoàng đế của Đế quốc La Mã trong 14 thế kỉ sau khi ông mất,
được sử dụng ở cả Rome cũ và Rome mới. Trong nhiều ngôn ngữ, caesar trở
thành danh từ để chỉ hoàng đế, như là trong tiếng Đức Kaiser và trong tiếng Nga
Tsar. Tôn giáo Divus Augustus tiếp tục cho đến khi quốc giáo của Đế quốc được