Đề bài: Phân tích hình tư ợ ng xà nu trong truyệ n “Rừ ng xà nu” củ a
Nguyễ n Trung Thành.
Hư ớ ng dẫ n:
Dễ thấ y, hình tư ợ ng cây xà nu trong tác phẩ m Rừ ng xà nu là hình ả nh
mang tính biể u tư ợ ng: biể u tư ợ ng cho nỗ i đau và sứ c số ng mãnh liệ t củ a ngư ờ i
dân làng Xô man. Trong quá trình giả i quyế t vấ n đề củ a đề bài, ngư ờ i họ c có thể
triể n khai theo 2 hư ớ ng:
Hư ớ ng 1: Phân tích hế t các lớ p nghĩa thự c củ a h ình ả nh cây xà nu đư ợ c
miêu tả trong tác phẩ m rồ i mớ i đi v ào tìm căn cứ , chỉ ra lớ p nghĩa biể u t ư ợ ng
củ a hình ả nh.
Hư ớ ng 2: Phân tích lớ p nghĩa thự c 1 - chỉ ra lớ p nghĩ a biể u t ư ợ ng 1; phân
tích đế n lớ p nghĩa thự c 2 - chỉ ra lớ p nghĩa biể u t ư ợ ng 2…
Sau đây, hoc360.vn sư u tầ m, biên soạ n van giớ i thiệ u vớ i bạ n đọ c 2 bài
viế t theo 2 hư ớ ng phân tích trên.
Bài viế t 1
“Rừng xà nu” là một truyện ngắn xuất sắc của Nguyễn Trung Thành và của văn
học thời chống Mĩ. Trong tác phẩm, với hình tượng cây xà nu, Nguyễn Trung Thành đã
làm nổi bật khuynh hướng sửthi và cảm hứng lãng mạn, một đặc điểm cơ bản của văn
học Việt Nam giai đoạn 1945-1975. Khuynh hướng này đã chi phối sựsáng tạo nghệ
thuật của các nhà văn trong giai đoạn văn học này.
Tác phẩm “Rừng xà nu” là một bản anh hùng ca vềcuộc đời anh dũng, đau
thương, bất khuất của Tnú cũng như của tất cảdân làng Xô-man. Câu chuyện ấy được
kểtrên nền tảng chính của hình tượng cây xà nu – một hình tượng hàm chứa rất nhiều ý
nghĩa tượng trưng và khái quát. Những cây xà nu, rừng xà nu vừa là nhân chứng, vừa
tham gia bản anh hùng ca, chịu đựng mọi vất vả, đau thương dưới tầm đạn kẻ thù.
Nhưng bất chấp tất cả, rừng xà nu vẫn tràn đầy sức sống, vẫn vươn mình lên cường
tráng vượt lên mọi thương đau. Cây xà nu là một hình ảnh mang tính chất tượng trưng
cho khát vọng tựdo, khát vọng giải phóng, cho phẩm chất anh hùng và sức sống tiềm
tàng mãnh liệt của dân làng Xô-man.
Mởđầu câu chuyện là hình ảnh “cảrừng xà nu hàng vạn cây” và kết thúc vẫn là
“những rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời”. Hình ảnh ấy như một nét nhạc trầm

là người hiểu rất rõ sựgắn bó của cây xà nu và mảnh đất đang sống, hiểu được sức
mạnh tiềm tàng bất khuất của rừng xà nu cũng như của dân làng Xô-man. Chính cụMết
đã nói với Tnú “không có cây gì mạnh bằng cây xà nu đất ta”, “cây mẹ chết cây con lại
mọc lên”.
Cây xà nu còn là người chứng kiến sựgiác ngộ, sựhi sinh thầm lặng, lòng dũng
cảm và ý chí quật khởi của dân làng Xô-man. “Đứng trên đồi cây xà nu gần con nước lớn,
cảvùng Xô-man ào ào rung động. Và lửa cháy khắp rừng”. Ánh lửa xà nu soi sáng lời
căn dặn của anh Quyết: “Người còn sống phải chuẩn bịdao, mác, vụ, rựa, tên, ná… Sẽ
có ngày dùng tới”. Lửa xà nu thử thách ý chí cũng như lòng can đảm của Tnú:
“Không có gì đượm bằng nhựa cây xà nu… Mười ngón tay đã thành mười ngọn đuốc…
máu anh mặn chát ở đầu lưỡi…”.
Giọng điệu sửthi của “Rừng xà nu” bắt đầu từcâu chuyện kểcủa cụMết dưới ánh
lửa xà nu, một câu chuyện phảng phất phong vịanh hùng ca. Và cây xà nu không chỉ
gắn với quá khứ, hiện tại anh hùng mà còn gắn bó với mọi sinh hoạt, phong tục và đời
sống văn hóa của người Xô-man, của các dân tộc Tây Nguyên.
Hình tượng cây xà nu thật sự là một sáng tạo nghệ thuật đáng kể của
Nguyễn Trung Thành. Nhà văn đã lựa chọn hình ảnh cây xà nu và đem lại cho nó
những ý nghĩa mới- những lớp ý nghĩa rất khác nhau qua cách viết vừa gợi vừa tảcủa tác
giả. Qua hình tượng này người đọc không chỉthấy rõ sức sống kiên cường, mãnh liệt
của dân làng Xô-man, của con người Tây Nguyên nói riêng mà còn là của dân tộc Việt
Nam nói chung trong những tháng năm chống Mĩ.
Bài viế t 2
Nguyễn Trung Thành là nhà văn có duyên nợ gắn bó với mảnh đất Tây Nguyên.
Hai cuộc kháng chiến cùng vào sinh ra tử với những người dân nơi đây đã cung cấp cho
Nguyễn Trung Thành một vốn hiểu biết vô cùng sâu rộng về mảnh đất âm vang rộn tiếng
cồng chiêng trong mùa lễ hội, nơi có những người con trung dũng, kiên cường. Nếu trong
kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Trung Thành - bút danh Nguyên Ngọc - nổi tiếng cùng
“Đất nước đứng lên”; thì trong những năm kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt l à những năm
1965- khi cuộc kháng chiến của nhân dân miền Nam đang diễn ra gay go ác liệt thì
Nguyễn Trung Thành ra mắt người đọc truyện ngắn “Rừng xà nu”. Tác phẩm này đã là

Bằng nghệ thuật so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, Nguyễn Trung Th ành đã dựng lên thật
thành công và rõ nét, ấn tượng về hình tượng cây xà nu. Không dừng lại ở đó, Nguyễn
Trung Thành còn đặt hình tượng cây xà nu vào trong quan hệ đối chiếu sóng đôi với con
người mảnh đất Tây Nguyên. Nếu cây xà nu là một loại cây ham ánh sáng và khí trời, thì
người dân Tây Nguyên yêu tự do, tin vào Đảng, đi theo bước chân cách mạng như muôn
cây vẫn hướng vào ánh sáng mặt trời. Nếu cây xà nu bị tàn phá, huỷ diệt bởi đạn bom,
khói lửa thì những người dân Tây Nguyên phải chịu bao đau thương mất mát do chính kẻ
thù gây ra. Bao nhiêu người bị giặc giết chết như những cây xà nu bị chặt đứt ngang nửa
thân mình, bao nhiêu người còn sống mà phải mang trong mình bao nỗi thương đau. Bằng
cách miêu tả hình ảnh cây và người trong quan hệ sóng đôi như thế, Nguyễn Trung Thành
đã khắc sâu tội ác dã man của kẻ thù để qua đó tác giả giúp ta hình dung rõ hơn những
thảm cảnh dân ta phải chịu do bọn giặc gây ra.
Cũng giống như những cánh rừng quê hương, như những con người Việt Nam vẫn
ý thức được rằng:
“Gươm nào chia được dòng Bến Hải
Lửa nào thiêu được dãy Trường Sơn
Căm hờn lại giục căm hờn
Máu kêu trả máu đầu van trả đầu”
Các thế hệ nhân dân Tây Nguyên đã thay nhau tiếp nối đứng lên. Ánh sáng của niềm tin
“Đảng còn thì núi nước này còn” đã soi đường chỉ lối cho những bước chân đến với cách
mạng. Thế hệ này ngã xuống, thế hệ sau tiếp nối đứng lên; anh Sút bà Nhan bị giặc giết,
đi thay họ tiếp tế nuôi quân đã có T'Nú và Mai. Cứ như thế, các thế hệ người Tây Nguyên
đã thay nhau giữ vững ngọn lửa truyền thống, thay nhau giữ vững ý chí đánh giặc ki ên
cường, để giữ làng, giữ nước của dân làng Xô man nói riêng và của người Tây Nguyên nói
chung.
Dưới ngòi bút miêu tả của Nguyễn Trung Thành, cây xà nu hiện lên sừng sững,
đồng hành với những bước đi, cuộc sống của dân làng Xô man. Gắn bó với cánh rừng anh
dũng, kiêu hùng, những người dân Tây Nguyên như được tiếp thêm sức mạnh để đứng lên
chiến đấu. Và gắn bó với con người Tây Nguyên ân tình, thuỷ chung, trung dũng như thế,
cây xà nu cũng luôn luôn sánh bước cùng họ để họ có cuộc sống bình yên hơn.