Sử dụng hiệu quả insulin điều trị đái tháo đường:
Cần nắm vững kỹ thuật tiêm
Insulin là một loại hooc-môn có bản chất protein duy nhất trong cơ thể có
tác dụng làm giảm đường huyết. Đối với đái tháo đường (ĐTĐ) týp 1 việc
điều trị bằng insulin là bắt buộc có tính chất liên tục, đều đặn và vĩnh viễn.
Đối với ĐTĐ týp 2 việc điều trị bằng insulin có thể là cần thiết một cách tạm
thời hay vĩnh viễn. Khi điều trị bằng insulin bệnh nhân cần biết rõ mình
dùng loại insulin nào, nhanh, trung bình, chậm. Số đơn vị của mỗi lần tiêm
và số lần tiêm. Việc nắm vững kỹ thuật tiêm, kiểm soát đường huyết thường
xuyên là hết sức cần thiết.
Ai cần được điều trị bằng insulin?
Bệnh ĐTĐ phụ thuộc insulin (týp 1):
Khởi phát ở người trẻ tuổi, thường ở
bệnh nhân dưới 40 tuổi với biểu hiện rõ
ràng: khát, uống và đái nhiều, ăn nhiều
và gầy nhiều. Có ceton trong nước tiểu.
Bệnh tiến triển nhanh chóng đến tình
trạng nhiễm toan ceton, thở nhanh, nếu
không được phát hiện và xử trí kịp thời
có thể gây ra biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.
Bệnh ĐTĐ týp 2: Cần được điều trị bằng insulin khi có các triệu chứng rõ
ràng khi không dùng insulin (týp 1 chậm) như sau: Khát, uống, đái nhiều, ăn
nhiều, gầy sút, teo cơ, xuất hiện ceton trong nước tiểu, tăng đường máu
thường xuyên (> 3g/l hoặc > 16 mmol/l).

Thuốc insulin.
Các tình huống đòi hỏi phải dùng insulin trong bệnh ĐTĐ týp 2: Hôn mê
tăng đường máu. Các loại nhiễm khuẩn: đường hô hấp, tiết niệu, răng và tai
mũi họng Tai biến mạch rộng: nhồi máu cơ tim Can thiệp phẫu thuật làm
nhanh lành sẹo vết thương, vết loét ở chân Dùng các thuốc làm tăng đường
máu: corticoide (dexamethazon, prednisolon ). Có các biến chứng ĐTĐ:

hết tác dụng (sau tiêm 16 giờ).
- Loại insulin chậm: Thời gian bắt đầu có tác dụng (sau 1 - 2 giờ); Thời gian
có tác dụng cực đại (sau tiêm 4 - 8 giờ); Thời gian hết tác dụng (sau tiêm 24
- 36 giờ).
- Loại insulin có tác dụng ngắn: Thời gian bắt đầu có tác dụng (sau 5 phút);
Thời gian có tác dụng cực đại (sau tiêm 1 - 2 giờ); Thời gian hết tác dụng
(sau tiêm 3 giờ).
Các cách tiêm insulin
Cách 1: 3 mũi tiêm một ngày vào trước 3 bữa ăn chính, trong đó:
- Sáng tiêm insulin nhanh, khoảng 25% tổng liều.
- Trưa tiêm insulin nhanh, khoảng 25% tổng liều.
- Chiều tiêm insulin nhanh trộn với insulin bán chậm hoặc chậm, khoảng
50% tổng liều.
Ví dụ: Một người 50kg, ước tính liều ban đầu là 0,5 đơn vị/kg/ngày: tổng
liều sẽ là 24 đơn vị. Phân bố liều ban đầu: sáng 6 đơn vị insulin nhanh, trưa
6 đơn vị insulin nhanh, chiều 12 đơn vị insulin bán chậm hoặc insulin trộn
sẵn. Điều chỉnh từ 10 - 20% liều lượng đơn vị insulin khi đường máu chưa
đạt được mục tiêu điều trị. Thường sau 2-3 ngày chỉnh liều 1 lần.
Cách 2: 4 mũi tiêm /ngày trong đó 3 mũi nhanh trước 3 bữa ăn và 1 mũi bán
chậm hoặc chậm lúc đi ngủ, là cách tiêm insulin tương đối gần với tiết
insulin bình thường, đường máu thường được ổn định tốt hơn và dễ điều
chỉnh hơn, thích hợp với người trẻ tuổi, có hiểu biết tốt và có điều kiện tự
theo dõi.
Phân bố liều gợi ý có thể như sau: Mỗi mũi tiêm insulin nhanh chiếm 20%
tổng liều; insulin bán chậm hoặc chậm chiếm 40% tổng liều. Ví dụ cho
người 50 kg cần 24 đơn vị/ngày: sáng 6 đơn vị insulin nhanh; trưa 4 đơn vị
insulin nhanh; chiều 4 đơn vị insulin nhanh; tối 10 đơn vị insulin bán chậm
hoặc chậm. Điều chỉnh liều tăng hoặc giảm 10 - 20% tổng liều sau 2-3 ngày.
Cách 3: 2 mũi tiêm/ngày vào trước bữa ăn sáng và tối: sử dụng loại insulin
tác dụng bán chậm, đường máu sau ăn sáng tối thường tăng nhiều do nồng

có lớp mỡ dưới da mỏng thì có thể dùng kỹ thuật véo da để tiêm.

Vị trí tiêm dưới da.
Tóm lại, đối với bệnh nhân ĐTĐ phải sử dụng insulin, tốt nhất bệnh nhân
nên tự tiêm để tăng tính độc lập, tăng khả năng tiêm theo giờ nhất định để
hiệu quả điều trị tốt hơn. Tự lấy và tiêm insulin là yêu cầu thiết yếu để giữ
đường máu ổn định tốt. Nếu nhờ người khác tiêm hộ, hãy hình dung, nếu
người đó đi vắng hoặc vào các ngày lễ Tết, không thể đến tiêm được chẳng
hạn. Sau một thời gian thực hành bạn sẽ thấy việc tự tiêm insulin sẽ không
đến nỗi quá phức tạp và đau đớn nêu theo đúng các chỉ dẫn