MỤC LỤC
1
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, song song với sự phát triển của công nghệ thông tin nói chung, và
công nghệ phần mềm nói riêng là sự đòi hỏi ngày càng cao và quy mô ngày càng mở
rộng cho các sản phẩm phần mềm. Trước thực trạng đó, các mô hình phương thức
phân tích thiết kế truyền thống trước đây đang ngày càng bộc lộ ra những nhược điểm
và những điểm không còn phù hợp với thời đại. Từ đó, đặt ra vấn đề chúng ta cần có
được các phương pháp, mô hình làm việc mới tiên tiến và hiệu quả hơn.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế trong công việc và yêu cầu của môn học cũng như
mong muốn tìm tòi nâng cao hiểu biết của bản thân, nhóm chúng em xin chọn đề tài
"Phân tích hệ thống quản lý thư viện theo mô hình hướng đối tượng" làm đề tài bài
tập lớn của nhóm. Do còn nhiều hạn chế về thời gian cũng như về kiến thức nên bản
báo cáo còn nhiều điểm chưa hợp lý, rất mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của cô.
Chúng em xin cám ơn.
2
Chương I. Khảo sát hệ thống.
1.1. Nghiệp vụ quản lý tại thư viện.
1.1.1. Nghiệp vụ quản lý kho sách.
Thư viện thực hiện việc quản lý sách tại các giá sách trong thư viện và trong
kho. Số lượng sách hiện có trong thư viện và kho luôn được giám sát chặt chẽ để có
thể làm công tác bổ sung kịp thời, tránh trường hợp thiếu sách, hết sách. Toàn bộ
thông tin về sách như tên sách, tên tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản… đều được
lưu trữ trong cơ sở dữ liệu của thư viện để tiện cho việc quản lý.
Thư viện chia sách thành nhiều loại sách khác nhau dựa theo nội dung, đặc
điểm từng sách để có thể dễ dàng tra cứu, quản lý. Ví dụ như các loại sách : truyện
tình yêu, truyện ma, sách chính trị…
Những sách mới sau khi được nhập về kho, trước khi được bày lên kệ sách cần
phải được đánh mã. Sách được định đánh mã theo chuẩn mà thư viện đề ra để dễ cho
việc quản lý cho mượn sách sau này.
Thư viện có kho sách và các giá trưng bày sách được dùng làm nơi lưu trữ

như thông tin về sách được nhập. Thủ thư sẽ tiếp nhận sách. Khi giao sách, thủ thư sẽ
kiểm tra phiếu nhập xem có đủ các sách tương ứng với số lượng thực tế không. Nếu
thừa hoặc thiếu sách, thủ thư phải lập biên bản ghi lại sự kiện này và báo lại cho ban
giám đốc thư viện.
Sách sau khi được nhập vào kho sẽ được hệ thống tự động sinh mã vạch, nhân
viên kho chịu trách nhiệm in mã vạch và dán vào từng quyển để tiện cho việc quản lý
mượn sách sau này.
1.2.2. Quy trình cấp thẻ đọc giả.
Mỗi đọc giả muốn mượn sách tại thư viện cần phải có thẻ đọc giả. Thẻ đọc giả
tại thư viện được cấp đều có thời hạn nhất định và mức quy định nhất định về số sách
được mượn và thời hạn mượn. Tùy thuộc vào nhu cầu cá nhân mỗi độc giả sẽ đăng
ký làm các loại thẻ khác nhau. Khi làm thẻ đọc giả thì các đọc giả sẽ phải tới gặp thủ
thư cung cấp các thông tin của mình như họ tên, địa chỉ, điện thoại, CMND Từ các
thông tin được cấp, thủ thư sẽ kiểm tra thông tin xem có vấn đề gì không. Nếu không
vấn đề thủ thư sẽ cập nhật thông tin độc giả và thẻ đọc giả vào hệ thống đồng thời cấp
thẻ cho đọc giả.
1.2.3. Quy trình đưa sách lên giá trưng bày và thu hồi sách vào kho.
Để tiện cho người xem dễ tìm kiếm và theo dõi sách thì sách không chỉ được
lưu trữ trong kho mà còn cần được trưng bày lên các giá. Theo từng đợt thủ thư sẽ xin
ý kiến giám đốc thư viện về các sách được trưng bày, và theo chỉ thị của giám đốc
thủ thư sẽ yêu cầu thủ thư sách cấp sách từ kho ra trưng bày lên các giá hay thu hồi
5
các sách từ giá về kho. Tất cả các hoạt động này đều cần được lưu trữ lại thông tin để
sau này dễ cho việc quản lý kho sách và các giá trưng bày.
1.2.4. Quy trình tra cứu thông tin sách.
Thông tin sách trong hệ thống được lưu trữ gồm đầy đủ các thông tin về sách
như tên sách, tác giả, thể loại, Từ đó người dùng có thể dễ dàng tra cứu thông tin
sách để dễ dàng cho việc quản lý mượn trả sách cũng như việc theo dõi kho. Để tiến
hành tra cứu sách người dùng cấp thông tin việc tra cứu như tên sách, thể loại nhờ
đó hệ thống sẽ trả về các thông tin khác của sách (nếu có) hoặc trả về thông báo

1.2.9. Quy trình làm lại thẻ đọc giả.
Đọc giả sau khi làm thẻ mà làm mất thẻ thư viện (thẻ vẫn còn trong thời gian
còn hiệu lực sử dụng) và có nhu cầu làm lại thẻ thì cần tới gặp thủ thư để xác minh
hủy thẻ cũ và cấp lại thẻ mới. Quy trình xác minh dựa trên CMND của đọc giả, từ số
CMND thủ thư có thể xác định ra các thẻ cũ và thẻ mới của đọc giả để tìm ra thẻ cần
hủy, đồng thời nhập thông tin để cấp lại thẻ mới cho đọc giả.
1.2.10. Quy trình hủy thẻ đọc giả.
Khi các thẻ không còn hiệu lực sử dụng (có thể do hết hiệu lực thời gian, hoặc
do đọc giả vi phạm nhiều lỗi, hoặc thẻ của đọc giả bị mất và đọc giả mong muốn làm
lại thẻ mới và hủy thẻ cũ đi) thủ thư cần tiến hành cập nhật lại trạng thái thẻ là hết
hiệu lực. Các thẻ không còn hiệu lực sẽ không mượn được sách nữa.
1.2.11. Quy trình gia hạn thẻ đọc giả.
Cũng trong trường hợp thẻ đọc giả không còn hiệu lực vì lý do hết hạn (về thời
gian) sử dụng, đọc giả muốn gia hạn thẻ đọc giả để có thể tiếp tục mượn sách của thư
viện, thì đọc giả cần phải tới gặp thủ thử đưa thẻ cũ, xác minh không còn sách chưa
trả và đóng phí để gia hạn thẻ. Nếu như mọi điều kiện đều phù hợp thủ thư sẽ cấp thẻ
đọc giả mới cho đọc giả.
7
1.2.12. Quy trình thanh lý sách.
Các sách quá cũ không còn phù hợp với các nội dung hiện hành cần được
thanh lý. Để tiến hành thanh lý, thủ thư cần lập yêu cầu thanh lý gửi lên giám đốc thư
viện, giám đốc thư viện sẽ duyệt xem yêu cầu thanh lý có hợp lý hay không. Sau khi
được duyệt thủ thư sẽ tiến hành thanh lý các sách được đề cập trong đơn đề nghị
thanh lý. Các thông tin thanh lý phải được lưu trữ lại trong phiếu thanh lý.
1.2.13. Quy trình lập báo cáo thống kê nhập, xử lý hỏng mất, thanh lý sách.
Hàng tháng, hàng quý, hàng năm hoặc theo những đợt kiểm tra không định kì,
thủ thư cần lập các báo cáo thể hiện tình hình nhập, mất hỏng, hay di chuyển sách,
thanh lý sách để tiến hành báo cáo lên giám đốc thư viện hoặc để thống kê kho sách.
1.2.14. Quy trình lập báo cáo thống kê mượn trả sách.
Theo từng đợt hoặc theo các đợt kiểm tra không định trước, thủ thư phải báo

1.1.4. Là tác nhân tổng quan bao gồm tác nhân khách hàng và tác nhân thủ thư,
tác nhân này có khả năng:
- Đăng nhập vào hệ thống.
- Đăng xuất khỏi hệ thống.
- Tra cứu thông tin sách của thư viện.
- Thực hiện các công việc riêng ứng với từng tác nhân cụ thể.
9
2.2.4. Sự tổng quát hóa các tác nhân.
1.1.5.
1.1.6. Hình 2.1.1: Biểu đồ tổng quát hóa các tác nhân.
10
2.2. Xác định các ca sử dụng của hệ thống (use case).
2.2.1. Các ca sử dụng của tác nhân đọc giả.
- Tra cứu thông tin sách thư viện: Đọc giả cung cấp các thông tin về cuốn sách cần tra
cứu theo các tiêu chí khác nhau để tìm ra thông tin sách mong muốn.
- Yêu cầu cấp thẻ đọc giả: Đọc giả cung cấp thông tin cá nhân cho hệ thống để hệ
thống xét duyệt tạo thẻ đọc giả trước khi hệ thống thực hiện việc cấp thẻ.
- Yêu cầu được mượn sách: Đọc giả cung cấp thông tin về các cuốn sách cần mượn và
thông tin thẻ đọc giả để hệ thống xét duyệt việc tạo phiếu mượn và cho đọc giả mượn
sách trước khi hệ thống thực hiện.
- Yêu cầu được trả sách: Đọc giả cung cấp thông tin về các cuốn sách cần trả và thông
tin thẻ đọc giả để hệ thống xét duyệt việc tạo phiếu trả sách trước khi hệ thống thực
hiện việc cho phép đọc giả trả sách.
- Yêu cầu được gia hạn mượn sách: Đọc giả cung cấp thông tin về cuốn sách cần gia
hạn, thông tin thẻ đọc giả và số ngày muốn gia hạn để hệ thống xét duyệt việc tạo
phiếu gia hạn mượn sách trước khi thực hiện việc đọc giả gia hạn mượn sách.
- Yêu cầu được xử lý việc làm sách hỏng, mất: Đọc giả cung cấp thông tin về cuốn
sách bị hỏng mất và thông tin thẻ đọc giả cho hệ thống để hệ thống tiến hành xem xét
việc tạo phiêu xử lý hỏng mất trước khi hệ thống thực hiện việc xử lý hỏng mất sách
cho đọc giả.

đăng nhập để hệ thống xem xét việc đăng nhập và cấp các quyền ứng với người dùng.
- Đăng xuất hệ thống: Người dùng thoát khỏi hệ thống và hủy trạng thái hiện hành
trong hệ thống.
12
2.2.4. Biểu đồ tổng quan ca sử dụng của hệ thống.
13
1.1.7.
14
1.1.8. Hình 2.2.1: Biểu đồ tổng quan ca sử dụng hệ thống.
2.2.5. Biểu đồ chi tiết ca sử dụng đăng nhập đăng xuất hệ thống.
1.1.9.
1.1.10. Hình 2.2.2: Biểu đồ chi tiết ca sử dụng đăng nhập đăng xuất.
15
2.2.6. Biểu đồ chi tiết ca sử dụng quản lý cấp phát thẻ.
1.1.11.
1.1.12. Hình 2.2.3: Biểu đồ chi tiết ca sử dụng quản lý cấp phát thẻ.
16
2.2.7. Biểu đồ chi tiết ca sử dụng mượn trả sách.
1.1.13.
1.1.14. Hình 2.2.4: Biểu đồ chi tiết ca sử dụng mượn trả sách.
17
2.2.8. Biểu đồ chi tiết ca sử dụng quản lý kho sách và thư viện.
1.1.15.
1.1.16. Hình 2.2.5: Biểu đồ chi tiết ca sử dụng quản lý kho sách và thư viện.
18
2.3. Xác định biểu đồ lớp hệ thống (class diagram).
2.3.1. Biểu đồ lớp tổng quan cho toàn hệ thống.
19
1.1.17.
20