PHƯƠNG PHÁP TĂNG GIẢM KHỐI LƯỢNG
PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.Khái niệm
Trong các phản ứng hóa học khi có sự chuyển hóa chất này thành chất khác sẽ kèm theo sự thay đổi
khối lượng của chất sản phẩm so với khối lượng chất tham gia phản ứng .Căn cứ vào sự thay đổi khối
lượng đó ta có thể tính được số mol cũng như khối lượng chất của các chất tham gia phản ứng hoặc các
chất sản phẩm .Từ đó sẽ tìm ra các định lượng bài toán yêu cầu.Phương pháp này người ta gọi là
phương pháp tăng giảm khối lượng.
2. Đặc điểm nhận dạng của phương pháp
Thông thường đề bài thường cho khối lượng của chất tham gia phản ứng và khối lượng của chất sau
phản ứng hoặc cho một trong 2 khối lượng của chất phản ứng hoặc sản phẩm rồi yêu cầu tính khối
lượng của chất còn lại . Phương pháp tăng giảm khối lượng thường được sử dụng trong các bài toán
hỗn hợp nhiều chất.
3.Công thức áp dụng
Để thuận tiện cho việc giải toán bằng phương pháp tăng giảm khối lượng ( đặc biệt là cho việc bấm
máy tính giải nhanh) ta đi tìm hiểu công thức tổng quát áp dụng cho phương pháp này .
Thông thường biết m
ban đầu
, m
sau phản ứng
ta sẽ tính được n
X
hoặc n
Y
và ngược lại biết nX hoặc nY ta sẽ tính
được m
ban đầu
hoặc m
sau phản ứng
.Các em cần phải nắm vũng công thức trên để có thể áp dụng tốt cho các bài
tập sau này!!! Có một số thầy cô giáo chia quá nhiều dạng dẫn đến học sinh phải nhớ quá nhiều , công

3
Bài 2: Hòa tan m gam hỗn hợp 2 muối MCO
3
và R
2
CO
3
bằng dung dịch HCl dư, thu được dung dịch A
và 0,672 lít khí (đktc). Cô cạn dung dịch A thì thu được 14,33 gam muối khan. m có giá trị là
A. 14 gam. B. 12,8 gam. C. 10,6 gam. D. 12,6 gam
Giải
+ n
CO2
= 0,672 /22,4 =0,03 (mol)
+Theo định luật bảo toàn nguyên tố C => n
CO3
= n
CO2
= 0,03(mol)
=> Đáp án A
Bài 3:Hoà tan hoàn toàn 4 gam hỗn hợp A
2
CO
3
và BCO
3
vào V dung dịch HCl 1M ( vừa đủ ). Dung
dịch thu được đem cô cạn thu được 5,1 gam muối khan. Giá trị của V là
A. 0,1lít. B. 0,2 lít. C. 0,3lít. D. 0,4 lít.
Giải

C. HC C-COOH. D. CH
3
-CH
2
-COOH.
Giải
5
Gọi công thức phân tử của axit hữu cơ X đơn chức, mạch hở là RCOOH
=> Đáp án A

Bài 7 :Cho 3,78g Al phản ứng vừa đủ với dung dịch muối XCl
3
tạo thành dung dịch Y. Khối lượng chất
tan trong Y giảm 4,06g so với dung dịch XCl
3
. Xác định công thức muối XCl
3
A.AlCl
3
B.FeCl
3
C.CrCl
3
D.A hoặc B
Giải
=> Đáp án B
Bài 8 : Cho m gam hỗn hợp X gồm CH
3
OH , C
2


Bài 10: Hòa tan hoàn toàn 18,5 gam hỗn hợp X gồm 3 oxit sắt bằng dung dịch H
2
SO
4
loãng dư sinh ra
44,5 gam muối sunfat . Nếu cũng cho 37 gam hỗn hợp X trên phản ứng với lượng dư khí CO ở nhiệt độ
cao.Sau phản ứng dẫn sản phẩm khí qua dung dịch nước vôi trong dư thì khối lượng kết tủa tạo thành
là m gam .Tính giá trị của m ( Các phản ứng xảy ra hoàn toàn)
A.75 gam B.120 C.90 D.65
Giải
=> Đáp án D
Phương pháp tăng giảm khối lượng ( phần 2)

Trước tiên thầy xin trân thành cẩm ơn các em đã quan tâm tới những bài viết của Thầy .Nếu các em là
người mới tiếp xúc với phương pháp tăng giảm khối lượng lần đầu hoặc kiến thức của các em chưa
thật sự vững vàng , vậy để hiểu được phần 2 một cách chọn vẹn nhất các em nên xem lại phần 1 tại
đây , đặc biệt hãy xem kĩ phần cơ sở của phương pháp nhé!
Trong phần 2 này Thầy sẽ không trình bày chi tiết , tỉ mỉ như phần 1 nữa .Nếu chỗ nào các em chưa
hiểu hãy đăng nhập thành viên rồi gửi phản hồi ở cuối bài viết này !
Bài 1:Trung hoà 5,48 gam hỗn hợp gồm axit axetic, phenol và axit benzoic cần dùng 600 ml dung dịch
NaOH 0,1M. Cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được hỗn hợp chất rắn khan có khối lượng là
A. 8,64 gam. B. 6,84 gam. C. 4,90 gam. D. 6,80 gam.
8
Giải
=> Đáp án D
Bài 2:Cho m gam một ancol , đơn chức X qua bình đựng CuO (dư), nung nóng. Sau khi phản ứng hoàn
toàn, khối lượng chất rắn trong bình giảm 0,32 gam. Hỗn hợp hơi thu được có tỉ khối đối với hiđro là
15,5. Giá trị của m là
A. 0,92. B. 0,32. C. 0,64. D. 0,46.

Bài 4: Cho 21,2 gam hỗn hợp 2 axit đơn chức tác dụng hết với dung dịch NaOH .Cô cạn sau dung
dịch sau phản ứng rồi tiến hành phản ứng vôi tôi xút đến khi phản ứng hoàn toàn thu được 8,96 lít hỗn
hợp khí X (ở đktc) . Khối lượng khí X là :
A.3,6 gam B.5 gam C.8,4 gam D.9,6 gam
Giải
=> Đáp án A

Bài 5: Nhúng một thanh Al vào dung dịch chứa 0,75 mol Fe(NO
3
)
3
va 0,45 mol Cu(NO
3
)
3
.Sau một thời
gian thấy thanh nhôm tăng 31,05 gam so với ban đầu .Khối lượng thanh Al đã phản ứng là :
A.22,95 gam B.24,3 gam C.19,44 gam D.29,7 gam
Giải
Trước tiên các em đều biết tính oxi hóa của các ion có thứ tự giảm dần như sau Fe
3+
>
Cu
2+
>Fe
2+
.Chính vì điều này mà muối Fe(NO
3
)
3

- m
Al pư bị tan ra
=0,45.64 -0,3.27
=20,7gam
Sau phản ứng (1) và (2) khối lượng thanh Al tăng một lượng = 20,7 -6,75 =13,95 gam < 31,05 gam =>
phải xay ra phản ứng tiếp theo
2Al + 3Fe(NO
3
)
2
>2 Al(NO
3
)
3
+ 3Fe(3)
a mol > 3a/2
Fe sinh ra sẽ bám vào thanh Al làm cho m thanh Al tăng = m
Fe bán vào
- m
Al pư bị tan ra
=56.3a/2 -27a =57a gam
Sau phản ứng (1) (2) và (3) khối lượng thanh Al tăng một lượng = 13,95 + 57a
Theo bài cho => 13,95 +57a =31,05 => a =0,3(mol)
=> Tổng số mol Al phản ứng = 0,25 +0,3 +0,3 =0,85 mol => khối lượng Al phản ứng = 0,85.27
=22,95 gam
=> Đáp án A
Bài 6:Có 1 lít dung dịch hỗn hợp Na
2
CO
3

=39,7%
Giải
11
Sơ đồ phản ứng
=>Đáp án C
Bài 7:Hoà tan hoàn toàn 104,25 gam hỗn hợp X gồm NaCl và NaI vào nước được dung dịch A. Sục khí
Cl
2
dư vào dung dịch A. Kết thúc thí nghiệm, cô cạn dung dịch thu được 58,5 gam muối khan. Khối
lượng NaCl có trong hỗn hợp X là
A. 29,25 gam. B. 58,5 gam. C. 17,55 gam. D. 23,4 gam.
Giải
12
=> Đáp án A

Bài 8:Cho hoà tan hoàn toàn a gam Fe
3
O
4
trong dung dịch HCl, thu được dung dịch D, cho D tác dụng
với dung dịch NaOH dư, lọc kết tủa để ngoài không khí đến khối lượng không đổi nữa, thấy khối lượng
kết tủa tăng lên 3,4 gam. Đem nung kết tủa đến khối lượng không đổi được b gam chất rắn. Giá trị của
a, b lần lượt là
A. 46,4 gam và 48 gam. B. 48,4 gam và 46 gam.
C. 64,4 gam và 76,2 gam. D. 76,2 gam và 64,4 gam.
Giải
=> Đáp án A

13
Bài 9:Nhúng một thanh graphit được phủ một lớp kim loại hóa trị (II) vào dung dịch CuSO

4
và Pb(NO
3
)
2
tham gia ở 2 trường hợp như nhau => số mol kim loại R phản ứng ở hai
trường hợp là như nhau . Áp dụng công thức tỏng quát ở bài 9 cho ví dụ này nhé !
=> Đáp án B
15
PHƯƠNG PHÁP TĂNG GIẢM KHỐI LƯỢNG (PHẦN 3)

Bài 1: Cho 1,24g hỗn hợp hai axit cacboxylic tác dụng vừa đủ với Na thấy thoát ra 336 ml lít H
2
(đktc)
và m(g) muối natri. Khối lượng muối natri thu được là:
A. 1,93g B. 2,93g C. 1,90g D. 1,47g
Giải
=> Đáp án C
Bài 2: Nhiệt phân hoàn toàn 9,4 gam một muối nitrat kim loại thu được 4 gam oxit rắn. Công thức
muối đã nhiệt phân là:
A. Fe(NO
3
)
3
B. Al(NO
3
)
3
C. Cu(NO
3

3
H
7
OH D. C
4
H
9
OH
Giải
=> Đáp án B
Bài 5 :Cho m gam hỗn hợp bột Zn và Fe vào một lượng dư dung dịch CuSO
4
,Sau khi phản ứng xay ra
hoàn toàn ta thu được m gam chất rắn .Thành phần % khối lượng của Zn trong hỗn hợ ban đầu là .
A.90,28% B.85,32% C.80,41% D.12,67%
Giải
18
Bài này ta áp dụng phương pháp tăng giảm khối lượng để đi tính tỉ lệ số mol của Zn: Fe
Do CuSO
4
dư nên Zn và Fe tan hết vào dung dịch muối còn Cu kết tủa được sinh ra .Các phản ứng
Zn + CuSO
4
> ZnSO
4
+ Cu
a mol > a mol
=> Khối lượng chất rắn giảm = m
Zn tan ra
– m

Giải
=> Đáp án A
Bài 7:Tiến hành 2 thí nghiệm sau
Thí nghiệm 1: Cho m g bột Fe(dư) vào V
1
lít dung dịch Cu(NO
3
)
2
1M
Thí nghiệm 2: Cho m g bột Fe(dư) vào V
2
lít dung dịch AgNO
3
1M
sau khi các phản ứng xảy ra hòan tòan, khối luợng chất rắn thu được ở hai thí nghiệm đều bằng nhau.
Giá trị của V
1
sao với V
2
là
A.V
1
=V
2
B. V
2
=10V
1
C. V

Fe phản ứng
= 64V
1
-56V
1
= 8V
1
(gam)
TN 2 :
Fe + 2AgNO
3
> Fe(NO
3
)
2
+ 2Ag
0,5V
2
(mol) < V
2
(mol) > V
2
(mol)
Khối lượng chất rắn tăng = m
Ag sinh ra
- m
Fe phản ứng
= 108V
2
-56.0,5V

O
4
Fe
2
O
3
thành hai phần bằng nhau. Cho phần thứ
nhất tác dụng hết với dung dịch HCl dư được 155,4 gam muối khan X. Phần thứ hai tác dụng vừa đủ
với dung dịch B là hỗn hợp HCl H
2
SO
4
loãng thu được 167,9 gam muối khan Y. Số mol của HCl trong
dung dịch B là
A. 1,75 mol B. 1,50 mol C. 1,80 mol D. 1,00 mol
Giải
20
Sơ đồ phản ứng
=> Đáp án C

Bài 10 : Khi cho 100ml dung dịch KOH 1M vào 100ml dung dịch HCl thu được dd có chứa 6,525
gam chất tan. Nồng độ mol (hoặc mol/l) của HCl trong dung dịch đã dùng là (Cho H = 1; O = 16; Cl =
35,5; K = 39)
A. 0,75M. B. 1M. C. 0,25M. D. 0,5M.
Giải
21
=> Đáp án D
PHƯƠNG PHÁP TĂNG GIẢM KHỐI LƯỢNG- PHẦN 4
Câu 1: Cho 31,84 gam hỗn hợp hai muối NaX và NaY (X, Y là hai halogen ở hai chu kỳ liên tiếp) vào
dung dịch AgNO

22
=> Đáp án D
Bài 2: Để trung hòa hết 10,6 gam axit cacboxylic A cần dùng vừa đủ V ml dung dịch NaOH 1M. Cô
cạn dung dịch sau phản ứng thu được 15 gam chất rắn. Giá trị của V là:
A. 100 B. 200 C. 300 D. 400
Giải
=> Đáp án B
Bài 3: Trung hòa 2,94 gam α – aminoaxit A bằng một lượng vừa đủ 0,04 mol dung dịch NaOH. Đem
cô cạn dung dịch sau phản ứng thì thu được m gam muối B. Giá trị của m là
A.3,82 gam B. 3,06 gam C. 3,24 gam D. 3,6 gam
Giải
23
=> Đáp án A

Bài 4: Cho 51,35 gam muối hiđrocacbonat phản ứng hết với dung dịch H
2
SO
4
(dư), thu được dung dịch
chứa 42,9 gam muối sunfat trung hoà. Công thức của muối hiđrocacbonat là
A. NaHCO
3
B. NH
4
HCO
3
C. Ba(HCO
3
)
2

thức của X là
A. H
2
NC
3
H
6
COOH. B. H
2
NCH
2
COOH.
C. H
2
NC
2
H
4
COOH. D. H
2
NC
4
H
8
COOH.
Giải
=> Đáp án B
Bài 7: Dẫn V lít khí CO
2
(đktc) hấp thụ hoàn toàn vào 750ml dung dịch Ba(OH)