CÚ THÏÍ NGÛÚÂI 1
http://ebooks. vdcmedia. com
MC LC

1. VỊ SAO NỐI NẬO CÂNG DNG CÂNG THƯNG MINH? 13
2. KHAI THẤC BẤN CÊÌU NẬO PHẪI CỐ LÚÅI GỊ? 14
3. CẤC BƯÅ PHÊÅN CA ÀẨI NẬO ÀÛÚÅC PHÊN CƯNG NHÛ THÏË NÂO? 15
4. CỐ PHẪI NẬO LÚÁN HÚN LÂ THƯNG MINH HÚN KHƯNG? 17
5. VỊ SAO NGÛÚÂI GIÂ HAY QỤN NHÛÄNG VIÏÅC GÊÌN ÀÊY, NHÚÁ RỘ NHÛÄNG VIÏÅC
THÚÂI TRỄ? 19
6. VIÏÅC DNG ÀÊÌU ÀẤNH BỐNG CỐ LÂM NẬO CỐ BÕ CHÊËN ÀƯÅNG KHƯNG? 20
7. VỊ SAO CHÏËT NẬO LÂ TIÏU CHĐ ÀÏÍ KHÙÈNG ÀÕNH SÛÅ SƯËNG CA CON NGÛÚÂI KÏËT
THC? 21
8. THÊÌN ÀƯÌNG VÂ CẤC EM BẾ BỊNH THÛÚÂNG CỐ GỊ KHẤC NHAU? 22
9. NÏËU NGƯÌI XƯÍM LÊU THỊ KHI ÀÛÁNG DÊÅY SỆ CẪM THÊËY CHỐNG MÙÅT, HOA MÙỈT,
TẨI SAO? 23
10. VỊ SAO KHI TÛÁC GIÊÅN, TA LẨI KHƯNG MËN ÙN CÚM? 23
11. VỊ SAO TÛÅ MỊNH C SỆ KHƯNG CẪM THÊËY BÌN CÛÚÂI? 24
12. VỊ SAO NỐI DA LÂ KHĐ QUAN LÚÁN NHÊËT CA CÚ THÏÍ? 25
13. VỊ SAO MÂU DA, TỐC VÂ MÙỈT NGÛÚÂI PHÛÚNG ÀƯNG KHẤC NGÛÚÂI PHÛÚNG
TÊY? 27
14. VỊ SAO TRỄ EM CÊÌN TÙỈM NÙỈNG NHIÏÌU? 28
15. VỊ SAO VÊN TAY MƯỴI NGÛÚÂI KHƯNG GIƯËNG NHAU? 29
16. VỊ SAO MƯỴI NGÛÚÂI ÀÏÌU CỐ LƯỴ RƯËN ÚÃ BNG? 29
17. ÙN XỊ DÊÌU CỐ KHIÏËN CHO DA ÀEN HÚN KHƯNG? 30
18. VỊ SAO VÂO MA HÊ, TRỄ EM HAY NƯÍI RƯM? 31
19. VỊ SAO KHI MIÏÅNG VÏËT THÛÚNG SÙỈP LÂNH THÛÚÂNG CẪM THÊËY NGÛÁA? 32
20. VỊ SAO MIÏÅNG VÏËT THÛÚNG GÙÅP PHẪI CHÊËT MÙÅN THỊ DÏỴ XỐT? 33
Nhiïìu tấc giẫ 2
http://ebooks. vdcmedia. com
21. VỊ SAO MÙÅT THANH NIÏN DÏỴ PHẤT SINH NƯËT MN? 34

THÛÚÂNG? 56
49. KHĐ LÛÅC CA CON NGÛÚÂI TÛÂ ÀÊU MÂ CỐ? VỊ SAO KHI KHÊÍN CÊËP THỊ LÛÅC CÚ
BÙỈP LẨI RÊËT LÚÁN? 57
50. KHUNG XÛÚNG CÚ THÏÍ GƯÌM CỐ MÊËY THÂNH PHÊÌN? 58
51. VỊ SAO THANH, THIÏËU NIÏN DÏỴ BÕ VỂO CƯÅT SƯËNG? 59
52. VỊ SAO TRONG MƯÅT NGÂY, CHIÏÌU CAO CA CÚ THÏÍ CỐ THAY ÀƯÍI? 60
53. VỊ SAO VIÏÅC THÛÚÂNG XUN THÚÃ BÙÇNG MIÏÅNG KHƯNG TƯËT CHO SÛÁC KHỖE?
60
54. VỊ SAO TA HĐT VÂO KHĐ ƯXY NHÛNG LẨI THÚÃ RA KHĐ CO2? 61
55. THÛÅC PHÊÍM TA ÙN VÂO BIÏËN ÀI ÀÊU? 62
56. VỊ SAO DẨ DÂY KHƯNG TÛÅ TIÏU HỐA MỊNH? 63
57. TẨI SAO BNG ÀỐI HAY CỐ TIÏËNG "NG C"? 64
58. VỊ SAO KHƯNG NÏN VÛÂA ÙN, VÛÂA XEM SẤCH BẤO? 65
59. VỊ SAO PHẪI COI TRỔNG BÛÄA ÙN SẤNG? 65
60. VỊ SAO PHẪI "CÊN BÙÇNG THÛÁC ÙN"? 66
61. VỊ SAO KHI ÙN CÊÌN PHẪI NHAI K, NËT CHÊÅM? 67
62. TRỄ EM ÙN CẤ NHIÏÌU CỐ TRÚÃ NÏN CHÊÅM CHẨP KHƯNG? 68
63. VỊ SAO CÚM CHAN NÛÚÁC NỐNG KHƯNG TƯËT CHO TIÏU HỐA? 68
64. VỊ SAO NÏN NGHĨ NGÚI TRÛÚÁC VÂ SAU KHI ÙN ? 69
65. VỊ SAO TRỄ EM NGÂY NAY HAY BÕ BÏÅNH ÀÛÚÂNG RÅT? 70
66. VỊ SAO MƯÅT SƯË NGÛÚÂI THÛÚÂNG CỐ CẪM GIẤC ÀI NGOÂI KHƯNG HÏËT? 70
67. VỊ SAO TRONG THÚÂI K THI PHẪI ÀÙÅC BIÏÅT CH MÙÅT ÙN ËNG? 71
68. VỊ SAO THËC CỐ THÏÍ ẪNH HÛÚÃNG XÊËU ÀÏËN DINH DÛÚÄNG? 72
69. VỊ SAO KHI NO THỊ D THÛÁC ÙN NGON MÊËY CNG KHƯNG CẪM THÊËY THÊM?
73
70. VỊ SAO THÛÁC ÙN RẤN LẨI KHỐ TIÏU? 73
Nhiïìu tấc giẫ 4
http://ebooks. vdcmedia. com
71. VỊ SAO CỐ NGÛÚÂI DÏỴ SAY RÛÚÅU, CỐ NGÛÚÂI KHỐ SAY? 74
72. VỊ SAO NGÛÚÂI SAY RÛÚÅU ÀI XIÏU VỂO? 75

101. VỊ SAO KHI ÀEO KĐNH ÀEN PHẪI CH ÀÏËN THÚÂI GIAN, ÀÕA ÀIÏÍM? 97
102. VỊ SAO CỐ BÏÅNH "CÊÅN THÕ GIẪ"? 98
103. VỊ SAO CỐ NGÛÚÂI KHƯNG PHÊN BIÏÅT ÀÛÚÅC MÂU SÙỈC? 99
104. CỐ DÊËU HIÏÅU BẤO TRÛÚÁC BÏÅNH CÊÅN THÕ KHƯNG? 100
105. VỊ SAO NƯNG DÊN ÚÃ MIÏÌN NI CNG BÕ BÏÅNH CÊÅN THÕ? 100
106. VỊ SAO MÙỈT MƯÅT SƯË NGÛÚÂI BÕ "TẤN QUANG"? 101
107. VỊ SAO SẤNG NG DÊÅY HAY CỐ DÛÃ MÙỈT? 102
108. CON NGÛÚÂI CỐ "MÙỈT THÛÁ BA" KHƯNG? 102
109. VỊ SAO MI CỐ THÏÍ NGÛÃI ÀÛÚÅC CẤC LOẨI MI? 103
110. TRONG CÚ THÏÍ, KHĐ QUAN NÂO LÊU ÀÚÂI NHÊËT? 104
111. VỊ SAO CỐ NGÛÚÂI DÏỴ CHẪY MẤU MI? 105
112. VỊ SAO KHƯNG THÏÍ ÀƯÌNG THÚÂI XỊ MI BÙÇNG HAI LƯỴ MI? 106
113. VỊ SAO KHI KHỐC TO, NÛÚÁC MI CHẪY NHIÏÌU THEO NÛÚÁC MÙỈT? 106
114. VỊ SAO TIÏËNG NỐI TÛÂ MẤY GHI ÊM PHẤT RA KHẤC VÚÁI TIÏËNG NỐI CA MỊNH?
107
115. VỊ SAO HÊÌU NHÛ KHƯNG HÏÌ CỐ TIÏËNG NỐI GIƯËNG NHAU? 108
116. VỊ SAO KHI MẤY BAY CÊËT CẤNH HÓÅC HẨ CẤNH, THĐNH LÛÅC CA HÂNH
KHẤCH BIÏËN ÀƯÍI? 109
117. NGOẤY TAI TƯËT HAY KHƯNG TƯËT? 110
118. VỊ SAO KHI NÛÚÁC VÂO TAI THỊ KHƯNG NGHE RỘ? 110
119. VỊ SAO CỐ NGÛÚÂI NỐI LÙỈP? 111
120. NGÛÚÂI CÊM CỐ NHÊËT ÀÕNH LÂ ÀIÏËC KHƯNG? 113
121. VỊ SAO TÍI CÂNG CAO CÂNG SÚÅ LẨNH? 114
123. VỊ SAO TÛÂ TRÏN CAO NHỊN XËNG, TA CẪM THÊËY HƯÌI HƯÅP VÂ TAY CHÊN ËU
ÀI? 115
Nhiïìu tấc giẫ 6
http://ebooks. vdcmedia. com
124. VỊ SAO PHẪI ÀÏÌ PHÔNG BÏÅNH BẾO PHỊ TÛÂ BẾ? 116
125. VỊ SAO GIẪM BẾO KHỐ ÀÏËN THÏË? 116
126. VỊ SAO CỐ BÂN CHÊN BÙÇNG? 119

153. VỊ SAO SAU MƯỴI TIÏËT HỔC PHẪI NGHĨ 10 PHT? 144
154. VỊ SAO NAM GIÚÁI CỐ RÊU, CÔN PH NÛÄ THỊ KHƯNG? 145
155. VỊ SAO NỐI CHUNG NÛÄ THÊËP HÚN NAM? 146
156. CÚ THÏÍ NAM VÂ NÛÄ CỐ GỊ KHẤC NHAU? 147
157. CỐ PHẪI CON GẤI ĐT THƯNG MINH HÚN CON TRAI KHƯNG? 148
158. VỊ SAO NÛÄ GIÚÁI THÛÚÂNG DÕU DÂNG, ƯN HÔA HÚN NAM GIÚÁI? 150
159. VỊ SAO BÂ CON GÊÌN KHƯNG THÏÍ LÊËY NHAU? 151
160. VỊ SAO CỐ NGÛÚÂI CHÛÃA NHIÏÌU BÂO THAI? 152
161. THAI NHI TRONG BNG MỂ LÂM NHÛÄNG GỊ? 153
162. VỊ SAO TRỄ EM MÚÁI SINH RA LẨI KHỐC? 154
163. VỊ SAO TRONG THÚÂI K CỐ KINH BAN ÀÊÌU, CON GẤI PHẪI CH VÏÅ SINH
KINH NGUÅT? 155
164. DI TINH CỐ HẨI CHO SÛÁC KHỖE KHƯNG? 156
165. VỊ SAO TH DÊM LẨI CỐ HẨI CHO SÛÁC KHỖE? 158
166. VỊ SAO KHI CẪM MẨO, TA SỆ SƯÍ MI NÛÚÁC, TÕT MI VÂ SƯËT CAO? 159
167. VỊ SAO ÀIÏÅN THOẨI CƯNG CƯÅNG DÏỴ TRUÌN NHIÏỴM BÏÅNH? 160
168. VỊ SAO THÊN THÏÍ NƯÍI NƯËT MÏÌ ÀAY? 161
169. VỊ SAO VÂO MA HÊ, TRỄ EM DÏỴ BÕ RƯM, MN NHỔT? 162
170. HO GÂ CỐ PHẪI LÂ HO MẬI "TRÙM NGÂY" KHƯNG? 163
171. VỊ SAO PHẪI ÀÏÌ PHÔNG BÏÅNH ÀAU MÙỈT ÀỖ? 163
172. VỊ SAO BÏÅNH "MÙỈT GÂ CHỔI" THÛÚÂNG KHƯNG TÛÅ KHỖI? 164
173. BÏÅNH CHÙỈP SẪN SINH NHÛ THÏË NÂO? 165
Nhiïìu tấc giẫ 8
http://ebooks. vdcmedia. com
174. VỊ SAO NHÊN DÊN MƯÅT SƯË VNG DÏỴ BÕ BÛÚÁU CƯÍ? 166
175. VỊ SAO TRỄ EM CNG CAO HUËT ẤP? 167
176. VỊ SAO NGÛÚÂI BÕ BÏÅNH TIM THÛÚÂNG BÕ TĐM MƯI? 167
177. VỊ SAO KHI BÕ LẨNH, NGÛÚÂI TA DÏỴ BÕ TIÏU CHẪY? 168
178. BÏÅNH ÀAU DẨ DÂY CỐ TRUÌN NHIÏỴM KHƯNG? 168
179. VIÏM RÅT THÛÂA CỐ PHẪI DO HAY ÙN CÚM CHẤY GÊY RA KHƯNG? 169

206. VỊ SAO CÊËM VÊÅN ÀƯÅNG VIÏN ËNG THËC KĐCH THĐCH? 199
207. VỊ SAO KHƯNG NÏN LẨM DNG THËC KHẤNG SINH? 200
208. VỊ SAO CỐ MƯÅT SƯË XẾT NGHIÏÅM MẤU PHẪI LÊËY MÊỴU KHI ÀỐI? 201
209. CỐ THÏÍ GIẪM ÀAU KHI TIÏM KHƯNG? 202
210. VỊ SAO VIÏÅC ËNG THËC, TIÏM THËC CỐ THÏÍ GIP CHÛÄA ÀÛÚÅC BÏÅNH? 203
211. ÀÏÍ PHẤT HUY TẤC DNG CHÛÄA BÏÅNH, THËC CỐ LIÏN QUAN VÚÁI TH THÏÍ
NHÛ THÏË NÂO? 204
212. VỊ SAO KHƯNG NÏN ËNG NHIÏÌU THËC BƯÍ? 206
213. VỊ SAO TUÅT ÀƯËI KHƯNG ÀÛÚÅC THÛÃ THËC GÊY NGHIÏÅN? 207
214. VỊ SAO ÊM NHẨC CNG CỐ THÏÍ CHÛÄA BÏÅNH? 208
215. VỊ SAO VIÏÅC TÙỈM NÛÚÁC LẨNH CỐ TẤC DNG RÊN LUÅN THÊN THÏÍ? 209
216. VỊ SAO TÙỈM NÙỈNG NHIÏÌU CỐ HẨI CHO CÚ THÏÍ? 210
217. VỊ SAO TRÛÚÁC KHI NG NÏN ËNG MƯÅT CƯËC SÛÄA? 211
218. VỊ SAO VIÏÅC ÀÊËM LÛNG CỐ THÏÍ GIẪI TRÛÂ MÏÅT MỖI? 212
219. VỊ SAO MA XN CÊÌN ÊËM, MA THU CÊÌN LẨNH? 213
220. VỊ SAO KHI LÏN CÚN SƯËT, NÏN ËNG NHIÏÌU NÛÚÁC ÊËM? 214
221. VỊ SAO NỐI "RÛÃA CHÊN NÛÚÁC NỐNG TRÛÚÁC KHI NG CNG NHÛ ËNG
THËC BƯÍ"? 215
222. VỊ SAO PHẪI CÊÍN THÊÅN KHI TÙỈM HÚI? 216
223. VỊ SAO SÛÄA ÀÊÅU CHÛA ÀUN CHĐN CỐ ÀƯÅC? 217
Nhiïìu tấc giẫ 10
http://ebooks. vdcmedia. com
224. VỊ SAO KHI ÀÛÁNG THÂNH TÛÚÂNG CHÙỈN ÀẤ PHẨT, CÊÌU TH BỐNG ÀẤ DNG
HAI TAY ƯM BNG DÛÚÁI? 218
225. VỊ SAO KHI KHẤT, VIÏÅC ËNG NÛÚÁC NỐNG CỐ TẤC DNG GIẪI KHẤT TƯËT
HÚN NÛÚÁC MẤT? 218
226. VỊ SAO TRÛÚÁC KHI VÊÅN ÀƯÅNG MẨNH, PHẪI VÊÅN ÀƯÅNG CHÍN BÕ? 219
227. VỊ SAO LÊÌN ÀÊÌU THAM GIA VÊÅN ÀƯÅNG MẨNH, CÚ BÙỈP THÛÚÂNG PHẤT SINH
ÀAU MỖI? 220
228. VỊ SAO VIÏÅC ÙN LÛÚNG THÛÅC TẨP LẨI CỐ ĐCH CHO SÛÁC KHỖE? 221


"Cú thïí ngûúâi lâ mưåt trong 12 quín thåc bưå sấch Mûúâi vẩn
cêu hỗi", àûúåc biïn soẩn búãi àưåi ng àưng àẫo cấc nhâ khoa hổc
àêìu ngânh ca Trung Qëc. Sấch dng hònh thûác trẫ lúâi cêu hỗi
àïí giúái thiïåu, giẫi àấp nhûäng vêën àïì liïn quan àïën cú thïí con
ngûúâi, tûâ dïỵ àïën khố, tûâ cẩn àïën sêu. Bùçng ngưn ngûä dïỵ hiïíu, sinh
àưång, vúái cấch àùåt cêu hỗi ph húåp vúái thùỉc mùỉc ca àa sưë thanh
thiïëu niïn, cën sấch àem àïën cho ngûúâi àổc nhiïìu àiïìu l th, bêët
ngúâ.
Sấch do Nhâ xët bẫn Vùn hốa Thưng tin êën hânh nùm
2001".
CÚ THÏÍ NGÛÚÂI 13
http://ebooks. vdcmedia. com

1. Vò sao nối nậo câng dng câng thưng minh?
Cố ngûúâi nối: "Nậo nïëu àûúåc dng nhiïìu, cấc tïë bâo nậo sệ bõ
chïët", "nậo dng nhiïìu sệ trúã nïn chêåm chẩp". Cấch nối nây khưng
cố cú súã khoa hổc.
Trïn thûåc tïë, cấc bưå phêån trong cú thïí ngûúâi câng àûúåc dng
câng phất triïín, nậo cng vêåy. Nậo ngûúâi cố khoẫng 14 t tïë bâo
thêìn kinh, côn gổi lâ thêìn kinh ngun, dû sûác dng cho cẫ àúâi
ngûúâi. Cố nhâ khoa hổc tđnh toấn rùçng, vúái mưåt ngûúâi sưëng 100
tíi, sưë tïë bâo thêìn kinh nậo àûúåc sûã dng chó trïn dûúái 1 t; nhû
vêåy lâ côn khoẫng 80-90% sưë tïë bâo nậo chûa àûúåc sûã dng.
"Sûå sưëng lâ úã sûå vêån àưång", àố lâ quy låt phưí biïën ca giúái
sinh vêåt. Cấc bưå phêån cú thïí ngûúâi nïëu dng thò nhanh nhẩy,
khưng dng thò suy lậo. ÚÃ ngûúâi hay dng nậo, chùỉc chùỉn nậo sệ
nhanh hún vò mẩch mấu nậo thûúâng úã trẩng thấi hoẩt àưång, tïë bâo
thêìn kinh nậo nhúâ àố mâ àûúåc ni dûúäng tưët, khiïën cho nậo câng
phất triïín, trấnh àûúåc sûå suy thoấi súám. Ngûúåc lẩi, úã nhûäng ngûúâi

mưåt chûác nùng nhêët àõnh. Theo cấc kïët quẫ nghiïn cûáu, bấn cêìu
nậo trấi thûúâng phất triïín tưët hún bấn cêìu nậo phẫi. Àiïìu àố cố
thïí liïn quan vúái viïåc àa sưë nhên loẩi thån tay phẫi (trung khu
chó huy sûå vêån àưång ca cấc chi bïn phẫi lâ bấn cêìu nậo trấi). Do
àố, mën khai thấc àûúåc nhiïìu hún tiïìm lûåc ca cẫ hai bấn cêìu
nậo, chng ta phẫi coi trổng viïåc khai thấc cưng nùng ca bấn cêìu
nậo phẫi.
Trong cåc sưëng, àa sưë ngûúâi cố thối quen dng tay phẫi àïí
viïët, cêìm àa hóåc lâm viïåc. Khi bưë mể thêëy con mònh cố xu hûúáng
dng tay trấi àïí viïët chûä, cêìm àa hóåc lâm viïåc thò thûúâng tòm
cấch ën nùỉn. Thûåc ra àiïìu àố hoân toân khưng cêìn thiïët.
Bấn cêìu nậo trấi cố vai trô chđnh chó huy cấc mùåt nối, viïët,
tđnh toấn, tû duy vâ phấn àoấn, côn bấn cêìu nậo phẫi ch àẩo vïì
cấc mùåt nhû k nùng khếo lếo, m thåt, êm nhẩc, tònh cẫm, lông
say mï vâ ốc thêím m Àưëi vúái nhûäng ngûúâi quen dng tay phẫi,
rêët nhiïìu thưng tin liïn tiïëp àûa àïën bấn cêìu nậo trấi, thc àêíy vâ
tùng cûúâng sûå phất triïín cưng nùng ca nố (vò vêåy, bấn cêìu nậo
trấi àûúåc gổi lâ "bấn cêìu ûu thïë", côn bấn cêìu nậo phẫi đt nhêån
CÚ THÏÍ NGÛÚÂI 15
http://ebooks. vdcmedia. com
àûúåc thưng tin hún àûúåc gổi lâ "bấn cêìu ëu thïí"). Ngûúåc lẩi, úã
nhûäng ngûúâi quen lâm viïåc bùçng tay trấi, cưng nùng ca bấn cêìu
nậo phẫi sệ phất triïín mẩnh hún. Àûúng nhiïn, lûúång thưng tin
mâ àẩi nậo ngûúâi tiïëp thu àûúåc khưng phẫi toân bưå do tay trấi
hóåc tay phẫi tẩo ra mâ àa sưë do cấc khđ quan cẫm th khấc
truìn àïën.
Àïí phất huy vâ lúåi dng àêìy à tiïìm nùng, cưng nùng ca
nậo, ta nïn tranh th giấo dc cho con tûâ tíi côn thú. Àưìng thúâi
vúái viïåc bưìi dûúäng cho cấc em vïì nùng lûåc tû duy logic, cha mể phẫi
coi trổng bưìi dûúäng sûå phất triïín k nùng cho chng. Cêìn àïí cho

thëc nưí, khưng may mưåt àưëm lûãa bêët ngúâ rúi vâo lâm thëc nưí
tung. Lc àố, àêìu Keyci àang húi nghiïng, tiïëng nưí hêët thanh sùỉt
thc lïn bïn trấi trấn, hûúáng sang bïn trấi àêìu, lâm cho xûúng sổ
phđa trûúác bõ thûúng nghiïm trổng. Keyci hưn mï. Àiïìu lâm cho
ngûúâi ta ngẩc nhiïn lâ sau khi tónh dêåy, anh ta vêỵn khưng mêët
cẫm giấc vâ vêån àưång bònh thûúâng. Nhûng dêìn dêìn, tđnh cấch anh
ta thay àưíi rêët rộ. Keyci trúã thânh ngûúâi ngẩo mẩn, ngang tâng, cư
àưåc, khưng quan têm àïën ai, hânh vi rêët quấi dõ. Tđnh cấch nây
àûúåc giûä mậi cho àïën cëi àúâi. Bïånh tònh àố khiïën cấc nhâ khoa
hổc nghi ngúâ rùçng, phêìn nậo vng trấn cố liïn quan mêåt thiïët vúái
tđnh cấch vâ nùng lûåc tû duy ca con ngûúâi.
Giûäa thïë k 20, cấc bấc sơ thûúâng dng phûúng phấp cùỉt bỗ
khu hẫi mậ (mưåt khu vûåc trong nậo cố hònh giưëng hẫi mậ) vâ khu
nậo lên cêån àïí chûäa chûáng àưång kinh. Nùm 1953, bấc sơ Monthúliú
ngûúâi Canada lâm phêỵu thåt nây cho mưåt bïånh nhên 27 tíi, quẫ
nhiïn chûäa àûúåc bïånh àưång kinh, nhûng àưìng thúâi lẩi gêy nïn mưåt
hêåu quẫ nùång nïì khấc. Àố lâ tuy bïånh nhên vêỵn giûä àûúåc trđ nhúá
nhû trûúác khi phêỵu thåt, nhûng anh ta chó nhúá àûúåc trong mưåt
thúâi gian rêët ngùỉn. Vđ d, sau khi nối chuån vúái ngûúâi khấc, anh
ta liïìn qụn ngay, khưng thïí nhúá nưíi àậ nối chuån vúái ai; thêåm
chđ anh ta khưng biïët àûúåc mònh àang úã àêu, vò sao lẩi úã àêy. Anh
ta hêìu nhû mêët hoân toân khấi niïåm vïì thúâi gian, khưng biïët rộ
mònh bao nhiïu tíi. Vò vêåy, anh ta chó cố thïí lâm mưåt sưë àưång tấc
àún giẫn, tûác thúâi vâ khưng lâm àûúåc viïåc gò khấc nûäa. Tònh hònh
àố kếo dâi 28 nùm (àïën nùm 1981) vêỵn khưng cố gò thay àưíi. Rộ
râng trđ nhúá ca con ngûúâi cố liïn quan mêåt thiïët vúái khu hẫi mậ.
Tûúng tûå, nïëu nậo chêím bõ tưín thûúng thò thõ giấc sệ cố vêën
àïì, khu vûåc nậo quẫn l sûå vêån àưång nïëu bõ tưín thûúng sệ gêy trúã
ngẩi cho vêån àưång.
CÚ THÏÍ NGÛÚÂI 17

Cố ngûúâi nối, ai nậo to thò ngûúâi àố thưng minh. Múái nghe thò
hònh nhû cêu nối nây cố l. Loâi cưn trng cố nậo bế nhû mi kim
nïn chng thûúâng lâ nhûäng con vêåt thua kếm so vúái àưång vêåt cố
Nhiïìu tấc giẫ 18
http://ebooks. vdcmedia. com
xûúng sưëng. Nậo ca mêo, chố vâ thỗ àïìu bế hún nậo ca ngûúâi,
cho nïn chng khưng thïí tranh giânh àûúåc vúái con ngûúâi.
Con ngûúâi thûúâng àûúåc mïånh danh lâ "àêëng tinh khưn nhêët
ca loâi vêåt" nhúâ cố àẩi nậo phất triïín. Trong giúái àưång vêåt, trđ lûåc
ca loâi vûúån ngûúâi àûúåc xïëp hâng àêìu nhûng trổng lûúång nậo ca
chng cng côn cấch xa so vúái con ngûúâi. Trổng lûúång bưå nậo ca
hùỉc tinh tinh lâ 420 g, ca àẩi tinh tinh gêìn 500 g, ca ngûúâi vûúån
gêìn bùçng con ngûúâi nhûng vêỵn côn mưåt khoẫng cấch nhêët àõnh.
Trổng lûúång bònh qn ca nậo ngûúâi hiïån àẩi lâ 1450 g, ca ngûúâi
vûúån Bùỉc Kinh lâ 1075 g, ca ngûúâi vûúån Lam Àiïìn lâ 850 g.
Trong xậ hưåi loâi ngûúâi, úã trễ em vûâa sinh ra, trổng lûúång nậo chó
khoẫng 390 g. Câng lúán lïn, nậo câng nùång thïm, to thïm, trđ lûåc
cng phất triïín cao hún. Vïì giâ, trổng lûúång nậo lẩi giẫm dêìn
xëng, trònh àưå trđ lûåc cng giẫm theo. Nhûäng àiïìu nây hêìu nhû
chûáng tỗ nậo lúán lâ thưng minh.
Nhûng trïn thûåc tïë, khưng nhêët thiïët nậo lúán lâ thưng minh.
Vđ d, nậo ca loâi chåt nhỗ hún so vúái nậo thỗ, nhûng trđ nhúá
ca chåt vêỵn mẩnh hún. Vïì trổng lûúång nậo thò con ngûúâi cng
khưng phẫi lâ loẩi àûáng àêìu. Nậo ca cấ kònh nùång khoẫng 7.000
g, nậo ca voi khoẫng 5.000 g, àïìu nùång gêëp mêëy lêìn so vúái nậo
ngûúâi, nhûng trđ lûåc ca chng lẩi thua kếm con ngûúâi rêët xa. Mưåt
nhâ nhên loẩi hổc Liïn Xư (c) àậ àûa ra chó sưë biïíu thõ mûác àưå
phất triïín ca àẩi nậo: (trổng lûúång nậo x trổng lûúång nậo)/trổng
lûúång cú thïí. Chó sưë nây câng lúán, nậo câng phất triïín. Kïët quẫ:
nậo chåt lâ 0,19; nậo ngûúâi vûúån lâ 7,35; nậo ngûúâi lâ 32.

phêën mẩnh mệ, lêåp nïn phẫn xẩ cố àiïìu kiïån thò viïåc àố àûúåc xem
lâ àậ cố dêëu êën. Lc nhúá àïën chó cêìn kiïím tra lẩi lâ àûúåc, tûác chó lâ
sûå lùåp lẩi phẫn xẩ cố àiïìu kiïån mâ thưi.
Con ngûúâi thúâi trễ tinh lûåc têåp trung, phẫn xẩ cố àiïìu kiïån
vûâa dïỵ thiïët lêåp, vûâa dïỵ cng cưë, cho nïn trđ nhúá ca trễ em vâ
thanh niïn rêët tưët. Khi tíi tấc tùng cao, nùng lûåc hiïíu biïët tuy
àûúåc tùng thïm nhûng vò cưng tấc nhiïìu vâ phûác tẩp nïn phẫn xẩ
cố àiïìu kiïån cố lc khưng àûúåc cng cưë, do àố ngûúâi ta trúã nïn mau
qụn. Ngûúâi giâ câng nhû vêåy.
Ngûúâi giâ tuy mau qụn nhûng cưng nùng ca vỗ àẩi nậo ca
hổ tưët, phẫn xẩ cố àiïìu kiïån múái tuy khưng dïỵ thânh lêåp nhûng
nhûäng phẫn xẩ cố àiïìu kiïån c lẩi rêët vûäng chùỉc, cho nïn múái cố
chuån viïåc c vêỵn nhúá rộ, côn viïåc múái lẩi rêët mau qụn.
Nhiïìu tấc giẫ 20
http://ebooks. vdcmedia. com
Hiïíu àûúåc ngun l nây, chng ta nïn phêën àêëu tíi trễ
phẫi hổc têåp nhiïìu àïí àùåt nïìn tẫng vûäng chùỉc cho cưng tấc vâ cåc
sưëng sau nây
6. Viïåc dng àêìu àấnh bống cố lâm nậo cố bõ chêën àưång
khưng?
Trong bống àấ, ta thûúâng thêëy nhûäng pha cêìu th àấnh bống
hóåc ghi bân bùçng àêìu rêët àểp. Cố ngûúâi hỗi: vúái quẫ bống tưëc àưå
nhanh, lûåc va chẩm rêët mẩnh, viïåc cêìu th àấnh àêìu liïåu cố lâm
cho àẩi nậo bõ chêën àưång mẩnh khưng? Cố thïí khùèng àõnh hêåu quẫ
àấng súå àố hêìu nhû khưng xẫy ra.
Àố lâ vò bïn ngoâi àẩi nậo cố mưåt vỗ xûúng sổ rêët cûáng, gưìm
xûúng àónh àêìu, xûúng trấn, xûúng thấi dûúng, xûúng chêím vâ
xûúng gấy cêëu tẩo nïn. Nối chung cêìu th thûúâng dng xûúng
trấn àïí àấnh àêìu. Xûúng trấn lâ bưå phêån dây nhêët, cûáng nhêët
trong hưåp xûúng sổ. Nố cố thïí chõu àûång àûúåc lûåc va chẩm rêët

ngûúâi, tuy cưng nùng ca àẩi nậo vâ ài nậo àậ mêët nhûng cưng
nùng tim, phưíi vêỵn cố thïí àûúåc duy trò bùçng mấy hư hêëp vâ mấy
kđch nhõp tim. Nhûng chùỉc chùỉn hổ khưng thïí tónh lẩi nhû c
àûúåc. Chđnh vò thïë mâ quan niïåm truìn thưëng lêëy tiïu chđ tim vâ
hư hêëp ngûâng lâm viïåc lâ chïët àậ hoân toân thay àưíi. Hiïån nay, y
hổc hiïån àẩi àang dêìn dêìn xêy dûång mưåt quan niïåm múái: nậo chïët
múái thûåc sûå lâ ngûúâi chïët.
Nậo chïët lâ khi cưng nùng ca àẩi nậo, tiïíu nậo vâ ài nậo
hoân toân mêët ài vâ khưng thïí phc hưìi, tûác lâ toân nậo àậ chïët.
Nậo vđ nhû bưå tû lïånh ca cú thïí. Bưå tû lïånh bẩi liïåt, thêåm chđ bõ
hy diïåt thò cú thïí sệ àûáng trûúác cấi chïët.
Nối chung, úã con ngûúâi, sau khi tim vâ phưíi ngûâng lâm viïåc,
vỗ àẩi nậo côn cố thïí chõu àûång tònh trẩng thiïëu ưxy trong 5-6
pht; qua thúâi gian nây, cưng nùng àẩi nậo sệ vơnh viïỵn mêët ài.
Sau khi tim vâ phưíi ngûâng lâm viïåc, nïëu lêåp tûác cêëp cûáu, cú thïí
côn cố khẫ nùng phc hưìi. Vò vêåy, viïåc dng tiïu chđ tim ngûâng
àêåp vâ ngûâng hư hêëp àïí phấn àoấn tûã vong lâ khưng à cú súã khoa
hổc. Chó sau khi cưng nùng toân bưå nậo mêët ài múái à tiïu chđ àïí
kïët lån cåc sưëng àậ kïët thc.
Nhiïìu tấc giẫ 22
http://ebooks. vdcmedia. com
8. Thêìn àưìng vâ cấc em bế bònh thûúâng cố gò khấc nhau?
Ngûúâi ta thûúâng gổi nhûäng em bế àûúåc trúâi ph cho nhiïìu tâi
nùng, nưíi trưåi xët chng lâ thêìn àưìng. Mưåt trong nhûäng thêìn
àưìng nưíi tiïëng nhêët ca thïë k nây lâ nghïå sơ vơ cêìm M Yahu
Meinew. Meinew sinh nùm 1916, 5 tíi àậ bùỉt àêìu chúi violon, 7
tíi tham gia diïỵn xët vúái dân nhẩc Giao hûúãng New York. K
thåt biïíu diïỵn nhìn nhuỵn, tûúi trễ, nhiïåt tònh vâ sûác hiïíu tấc
phêím sêu sùỉc ca em khiïën cho ngûúâi ta vư cng mïën phc.
Àẩi thi hâo Trung Qëc lâ Bẩch Cû Dõ (àúâi Àûúâng) múái nûãa

Thûúâng ngây, ta vêỵn cố lc ngưìi xưím. Ngưìi xưím lêu, sau àố
àûáng dêåy, bẩn dïỵ cẫm thêëy chống mùåt, hoa mùỉt. Trïn thûåc tïë, àố
lâ mưåt loẩi phẫn xẩ ca thêìn kinh. Khi tû thïë àưåt nhiïn thay àưíi
thò úã ngûúâi khỗe cng thûúâng xët hiïån phẫn ûáng nây.
Chống mùåt lâ vò nậo thiïëu mấu, hoẩt àưång ca tïë bâo thêìn
kinh bõ ẫnh hûúãng. Hoa mùỉt lâ vò mấu úã vộng mẩc khưng àûúåc
cung cêëp àêìy à, khiïën cho tïë bâo thõ giấc bõ kđch thđch.
Vò sao hiïån tûúång nây lẩi phất sinh sau khi ngưìi lêu, àûáng
dêåy àưåt ngưåt? Ngun nhên lâ khi ta ngưìi, cấc mẩch mấu ca phêìn
bng bõ ếp, mấu úã phêìn bng vâ tûá chi giẫm thêëp rêët nhiïìu, côn
àêìu húi ci vïì phđa trûúác thò mấu ûá lẩi. Khi ta àûáng dêåy àưåt ngưåt,
mấu úã trïn àêìu nhiïìu sệ chẫy xëng phêìn bng vâ tûá chi, gêy
thiïëu mấu. Tuy nhiïn, nhúâ tấc dng àiïìu tiïët ca hïå thưëng thêìn
kinh, mẩch mấu úã phêìn bng sệ co lẩi, khiïën mấu lẩi àûúåc dưìn lïn
nậo, hiïån tûúång nậo thiïëu mấu àûúåc xốa bỗ nhanh chống; chûáng
chống mùåt, hoa mùỉt cng mêët ài.
10. Vò sao khi tûác giêån, ta lẩi khưng mën ùn cúm?
Khi bng trưëng rưỵng, ta cố cẫm giấc àối, trong bng côn cố
tiïëng kïu; àố lâ tđn hiïåu chng ta nïn àûúåc ùn cúm.
Nhûng cng cố lc ta àang àối, mën ùn, nhûng bưỵng nhiïn
mưåt sûå viïåc lâm ta khưng thoẫi mấi xẫy ra, khiïën cẫm giấc àối tẩm
thúâi mêët ài. Cng cố lc ta àang ùn rêët ngon miïång, bưỵng nhiïn
mưåt viïåc nâo àố lâm ta tûác giêån, khiïën ta nët khưng trưi, giưëng
nhû bng àậ no rưìi.
Vò sao nhû thïë? Ngun nhên lâ nhêët cûã, nhêët àưång ca
chng ta àïìu àûúåc vỗ àẩi nậo chó huy. Nố vûâa quẫn nhûäng hânh
àưång c thïí, vûâa quẫn tû duy ca chng ta. Tûâ lc tónh dêåy àïën
Nhiïìu tấc giẫ 24
http://ebooks. vdcmedia. com
lc ài ng, bưå nậo rêët bêån rưån. Nïëu ng khưng tưët, nố vêỵn khưng

ngûáa.
CÚ THÏÍ NGÛÚÂI 25
http://ebooks. vdcmedia. com
Thûåc ra, ta khưng chó cẫm thêëy ngûáa mâ cố lc côn bõ "ngûáa"
lâm cho khưën khưí, thêåm chđ àûáng ngưìi khưng n. Mỵi, rêån, rïåp
cùỉn gêy ngûáa àậ àânh, khi chng bô trïn ngûúâi cng khiïën cho ta
cẫm thêëy bìn vâ khố chõu. Ngûúâi khấc àưåt nhiïn c cng khiïën
cho ta cẫm thêëy bìn.
Vò sao ta lẩi cẫm thêëy bìn vâ sau khi cẫm thêëy bìn lẩi hay
cûúâi? Cố ngûúâi cho rùçng bìn lâ do cấc àiïím àau bõ kđch thđch nhê
nhể gêy nïn. Chó cêìn kđch thđch nhê nhể, liïn tc vâo àiïím àau,
gêy tđn hiïåu truìn lïn àẩi nậo lâ ta cẫm thêëy bìn, sau àố phất
cûúâi lïn. Nhûng ngây nay, nhiïìu nhâ khoa hổc àậ àûa ra cấch giẫi
thđch múái àưëi vúái hiïån tûúång bìn vâ phất cûúâi nây. Hổ cho rùçng,
c lâ mưåt tấc àưång nhể, cố nhõp àiïåu lïn da. Cẫm giấc ca àẩi nậo
àưëi vúái àưång tấc nây giưëng nhû lâ sùỉp rúi vâo mưåt sûå nguy hiïím
nâo àố. Vđ d sûå nguy hiïím nây giưëng nhû lâ cố mưåt con trng àưåc
hẩi, thêåm chđ lâ mưåt con rùỉn àưåc àang bô trïn da. Mưåt khi phất
hiïån àûúåc thûåc ra sûå viïåc khưng phẫi lâ nhû thïë thò phẫn xẩ lo súå
tûác thúâi trong àẩi nậo bõ mêët ài, do àố sệ cẫm thêëy n têm vâ
bưỵng cûúâi oâ lïn. C câng nhiïìu thò cẫm giấc súå hậi ban àêìu câng
mẩnh, tiïëng cûúâi sau àố câng to, câng dâi.
Vêåy vò sao khi tûå c lïn, ngûúâi lẩi khưng cẫm thêëy bìn? Àố
lâ vò tûå c thò trong thûác àậ biïët trûúác, tûác lâ àậ cố sûå chín bõ.
Khi àẩi nậo phất lïåch cho tay c thò àưìng thúâi cng phất tđn hiïåu
khưng cố cẫm giấc nguy hiïím. Àậ biïët trûúác khưng cố gò nguy hiïím
thò thêìn kinh sệ khưng cùng thùèng nûäa, cho nïn cng khưng gêy
cûúâi.
12. Vò sao nối da lâ khđ quan lúán nhêët ca cú thïí?
Bïì mùåt cú thïí ca ta, ngoâi miïång, mùỉt vâ nhûäng lưỵ khấc ra