BÀI 3: LÀM VIỆC VỚI TỆP VÀ THƯ MỤC

A.

Mục tiêu
1.

Kiến thức
-

Biết cách tổ chức thông tin trong máy tính
-

Làm việc được với các tệp thư mục trong máy tính gồm các thao tác:
Chọn, xem, tạo mới thư mục. Sao chép, di chuyển, xoá thư mục, …)
-

Sử dụng nút phải chuột thay thế cho thanh công cụ.
2.

Kỹ năng
-

Quan sát và chọn nhanh các thanh công cụ, dùng thành thạo chuột để
chọn đối tượng cần làm việc.
-

So sánh thao tác giữa sử dụng bàn phím, chuột và sử dụng thanh công
cụ.
3.



ổn định tổ chức lớp.
1.

Sĩ số:
2.

Kiểm tra bài cũ
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
…………
II.

Bài mới.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Giới thiệu tổ chức thông tin trong máy tính
GV: Nêu ví dụ bằng cách đặt tình
huống hỏi HS Có bao nhiêu môn học
trong chương trình PTTH?
GV: với mỗi môn chúng ta biết là có
SGK, SBT, Sách tham khảo, nâng
cao, … Như vậy khối PTTH sẽ có rất
nhiều đầu sách, phải không?
Các em đã bao giờ mượn sách trên
thư viện chưa?
HS: … tuỳ ý…
GV: Nếu mượn rồi các em có thể cho
cô biết: Người trông coi thư viện lấy
được cuốn sách ta yêu cầu khoảng
bao lâu?

Hệ điều hành tổ chức các tệp trên
đĩa thành các thư mục.
Mỗi thư mục lại chứa các tệp hoặc
các thư mục con.
Thư mục được tổ chức phân cấp,
mức trên gọi là thư mục gốc, do vậy
cách tổ chức này còn được gọi tổ chức
cây.

trên gọi là thư mục gốc, do vậy cách
tổ chức này còn được gọi tổ chức cây.

(Giáo viên vừa chỉ hình, vừa nói)
Trên hình này là dữ liệu trên một máy
tính tính thông dụng bao gồm: My
Computer trong có chứa ổ dữ liệu C;
D; ……
GV: Ta cũng có thể so sánh hình ảnh
của thư mục như các giá sách có chức
năng chứa sách vở, nó có thể bao gồm
nhiều ngăn riêng để xếp các loại sách
khác nhau, trong mỗi ngăn lại có thể
chia nhỏ các khu vực nhỏ hơn nữa.
Hoạt động 2: Làm việc với tệp và thư mục


Chọn đối tượng -

Để chọn một đối tượng: nháy
chuột vào đối tượng đó.
-

Để loại bỏ kết quả chọn: Nháy
chuột bên ngoài đối tượng đó.
-

Chọn nhiều đối tượng liên tiếp
nhau: nháy vào đối tượng dầu
tiên, nhấn giữ phím Shift đồng
thời nháy vào đối tượng cuối
cùng
HS: mô tả tuỳ theo khả năng.
GV: Nêu lại cách chọn đối tượng như
SGK.
GV: Sau khi nhìn thấy một biểu tượng
nào đó, chúng ta muốn biết chúng
chứa gì trong đó thì ta làm như thế
nào


mở thư mục cuối cùng chứa tệp cần
mở. (nếu là ngăn bên trái chỉ cần nháy
trực tiếp vào tên thư mục; tệp) 2. Xem tổ chức các tệp và thư mục
trên đĩa.
- Nháy đúp vào My Computer/
Folders
- Nháy Start/ Programs/ Windows
explorer (ho
ặc nháy chuột phải Start
chọn Explorer)
trong các thư mục này lần lượt tạo các
thư mục con như Khoi 10, khoi 11,
khoi 12. Trong khối 10 lại tạo các tệp
nhỏ Van, Toan, Ly, …
Sau khi chúng ta đã tạo được một thư
mục mới, chúng ta thấy tên đó chưa
hợp ý mình hoặc không đúng chủ đề
ban dầu đặt ra

cần đổi tên để khi
làm việc dễ hiểu, dễ thấy.
Ai đã biết cách đổi tên thư mục?
…
Muốn đổi tên một tệp hoặc thư m
ục
ta chọn tệp hoặc thư mục cần đổi. Sau
đó vào Menu File ch
ọn Rename.
Tiếp theo ghi tên tệp hoặc kẹp mới và
GV vừa giảng vừa thao tác đổi tên tệp
bất kỳ, sau đó cho HS đổi tên lần lượt
các tệp Van, Toán, Lý, … vừa tạo
thành Mon Van, Môn Toan, Mon Ly,
…
Lưu ý HS như trong SGK.

Chúng ta có thể thấy ngay trong thư
mục gốc THU VIEN vừa tạo có 3 khối
mà các thư mục con trong mỗi khối là
như nhau. Nếu chúng ta ngồi tạo lại
các thư mục này thì sẽ rất mất thời
gian. Chúng ta sẽ dùng một lệnh trợ
giúp rất hiệu quả là: COPY để sao
chép các đối tượng.
Bạn có thể sao chép File hoặc Folder
đến bất kỳ nơi nào trên máy hoặc trên
mạng. Để sao chép một tệp hoặc thư
mục ta chọn tệp hoặc thư mục cần sao
chép sau đó vào menu Edit chọn Copy
(Sao), tiếp theo mở tệp hay thư m
ục
cần dán vào menu Edit ch
ọn Paste
(dán).
GV: Cho thao tác ngay trên máy copy
toàn bộ thư mục con trong khối 10 vào
thư mục con khối 11, khối 12.
Lưu ý HS như trong SGK.

7.

Di chuyển tệp và thư mục
Chọn tệp hoặc thư mục cần di
chuyển. Chọn Edit/ Cut (Cắt).
Chọn tệp hay thư mục cần di chuyển
trước mình vừa tạo hoặc thử di chuyển
các văn bản đã đánh trong Word vào
thư mục THU NGHIEM.
GV: giới thiệu cho HS thao tác nhanh
hay dùng như SGK.

GV: Sau khi di chuyển một cách tràn
lan, và tạo mới vô tội vạ, ta chợt nhận
ra rất nhiều thư mục; tệp không cần
thiết, những chương trình đã lâu
không dùng, những bản nhạc chán
ngắt. Làm sao khiến chúng biến mất
khỏi máy tính?
8.

Xoá tệp hay thư mục .
Để xoá tệp hoặc thư mục ta chọn tệp
hoặc thư mục cần xoá.
Chọn File/ Delete hoặc nháy nút lệnh
chọn Yes hoặc ấn phím Enter

9. Khôi phục hoặc xoá hẳn các tệp và
kẹp hồ sơ đã bị xoá.
Muốn khôi phục các tệp và kẹp hồ sơ
ta nháy đúp biểu tượng Recycle Bin
Chọn các đối tượng muốn khôi phục
(hoặc xoá hẳn)
Chọn File/ Restore


Để sử dụng bảng chọn tắt, hãy nháy
nút chuột phải trên đối tượng để thấy
các lệnh có thể được hiện qua bảng
chọn tắt.
Ví dụ: Nháy chuột vào một tệp bất kỳ
thấy hiện ra 1 bảng chọn tắt: GV cho
HS quan sát trên máy chiếu hoặc tranh
minh hoạ một hình tương tự SGK
(hình 2).
Nhằm chỉ ra danh sách các lệnh trên
bảng chọn tắt phụ thuộc vào đối tượng
nháy chuột phải trên đó và các ứng
dụng được cài đặt trên máy tính


GV: Quan sát bảng chọn tắt của một
số thư mục hãy cho biết có những lệnh
cơ bản nào luôn xuất hiện?
HS: Tự nháy vào một vài ứng dụng
bằng chuột phải sẽ thấy ngay một số

III. Sử dụng nút phải chuột.

Để sử dụng bảng chọn tắt, thực hiện:
Nháy nút chuột phải trên đối tượng để
làm xuất hiện bảng chọn tắt.
Di chuyển chuột trên bảng chọn đến
lệnh cần thực hiện.
Nháy chuột (trái) để chọn lệnh tương
ứng và đưa thêm các thông tin nếu cần

GV : cho HS thực hiện lệnh di
chuyển và sao chép toàn bộ cấu trúc
thư mục Khoi 11 vào thư mục khoi 12
bằng cách dùng chuột phải.
Hoạt động 4: Thực hành
Qua bài học hôm nay chúng ta có thể
sử dụng rất nhiều lệnh đối với thư
mục bằng những cách khác nhau. Ai
có thể nêu những thao tác chính đối
với thư mục hoặc với một tệp tin(đối
tượng)?
HS: Tự kể lại các thao tác đã học.
GV: Để tóm tắt và củng cố lại toàn bộ
những thao tác đã làm, chúng ta sẽ
cùng đi thực hành trên máy tính.
Nội dung thực hành:
-

Xem tổ chức thông tin trong
máy.
-

Thực hiện các thao tác với tệp
IV. Thực hành

và thư mục.
Tiến trình thực hiện: Như SGK.
Phần 4: Tạo cấu trúc cây thư mục: có
thể hướng dẫn HS cùng tạo một cây
thư mục kiểu trường học (TRUONG


Các tệp tin đã bị xoá
B.

Các thư mục đã bị xoá
C.

Các biểu tượng chương trình đã bị xoá
D.

Cả ba ý trên.
3.

Sử dụng chương trình nào của Windows để quản lí các tệp và thư
mục?
A.

Windows Explorer
B.

Accessories
C.

Microsoft Office
D.

Control Panel
4.

Trong thư mục:


Hướng dẫn về nhà
Học lại những thông tin về máy tính trong tiết học hôm nay, đọc trước bài
mới, làm tiếp những bài tập còn lại trong SBT.
D. Rút kinh nghiệm.
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
……………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
……………………………………………………………