Tiểu luận môn Tâm lý
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Quan điểm triết học về nhân cách
con người
1
Tiểu luận môn Tâm lý
Vấn đề nhân cách được coi là một trong những vấn đề cơ bản song cũng là
một vấn dề phức tạp nhất của khoa hoc tâm lí nói riêng và của khoa học xã
hội và nhân văn nói chung .Giải quyết đúng vấn đề nhân cách sẽ cho phép
giải quyết được những vấn đề khác của tâm lí học và của nhiều lĩnh vực đời
sống như giáo dục ,y tế Đó là vì nhân cách là đỉnh cao nhất của sự phát
triển tâm lí cuả con nguòi ,của tự ý thức và tự điều chỉnh bản thân con người
.Để hiểu rõ khái niệm nhân cách trong tâm lí học ,trước hết chúng ta cần
phân biệt đuọc những khái niệm sau
Cá nhân thuật ngữ này dùng để chỉ một con người cụ thể của một cộng nào
đó.Như vậy cá nhân cũng là một thực thể sinh học –xã hội và văn hoá
,nhưng được xét cụ thể ,riêng từng người
Nhân cách khái niệm nhân cách chỉ bao hàm phần xã hội ,tâm lí của cá nhân
mà thôi .Đó là một con người với tư cách là một thành viên của một xã hội
nhất định ,là chủ thể của các quan hệ người-người ,của các hoạt động có ý
thức và giao lưu.
Cho tới nay vẫn chưa có một sự diễn đạt thống nhất và được thừa nhận rộng
rãi về nhân cách trong khoa học tâm lí
2
Tiểu luận môn Tâm lý
Ngay từ những năm 1949,G.Allpỏt đã dẫn ra được tới trên 50 định nghĩa
khac nhau về nhân cách trong tác phẩm của nhiều nhà nghiên cứu .Tới hôm
nay ,số định nghĩa về nhân cách đã đạt tới mức trên một trăm ,và chắc chắn
sẽ còn tiếp tục thêm nữa
Hiện nay có rất nhiều lí thuyết khác nhau về nhân cách trong khoa học tâm
lí. Đó là thuyết phân tâm của S.Freud,thuyết siêu phẳng và bù trừ của

những nhân cách đáp ứng các yêu cầu xây dựng và phát triển xã hội đó.Qua
các phần trên chúng ta đã biết được rằng ,nhân cách không được đẻ ra mà
chỉ được hình thành nên.Khoa học tâm lí đã chỉ ra bón nhân tố sau tạo nên
con đường nhân cách đó là :giáo dục ,hoạt động giao lưu và nhóm.Bốn nhân
4
Tiểu luận môn Tâm lý
tố này nếu đư\ợc tổ chức xây dựng theo một hướng thống nhất và có khoa
học thì sẽ tạo ra những nhân cách mà một xã hội đòi hỏi phải có
-Giáo dục :đây là một hoạt động chuyên môn của xã hội nhằm hình thành và
phát triển nhân cách theo những yêu cầu của từng giai đoạn xây dựng và
phát triển xã hội đó
+Giáo dục vạch ra chiều hướng hình thành và phát triển nhân cáhc của trẻ
em và dẫn dắt trẻ em phát triển theo hướng đó.Điều này được thực hiện
thông qua mục tiêu giáo dục và qua sự thực hiện mục tiêu đó của các cơ
quan giáo dục trong và ngoài nhà trường
+Giáo dục có thể đưa lại cho trẻ em những yéu tố khác và môi trường tự
nhiên hoặc yếu tố bẩm sinh
+Giáo dục có thể bù đắp cho những thiếu hụt ở một người do bị tật hay bị
bệnh nào đó gây ra.
+Giáo dục có thể uốn nắn những phẩm chất tâm lí của một người theo yêu
cầu của xã hội
+Giáo dục có thể chuẩn bị cho con người vươn tới tương lai mà với những
điều kiện hiện tại mà nó chưa thể có được .
+Giáo dục và dạy học một cách khoa học đảm bảo sự hình thành và phát
triển tâm lí ,nhân cách của trẻ em theo hướng tốt đẹp
5
Tiểu luận môn Tâm lý
-Hoạt động chính là nhân tố quyết định trực tiếp việc hình thành và phát
triển nhân cách của con người.Chúng ta biết rằng tâm lí không chỉ biểu hiện
trong hoạt đọng ,mà còn hình thành và phát triên bằng hoạt động .Do

tin với nhau.Mỗi tín hiện đều có nghĩa của nó
Giao lưu tín hiệu :giao lưu ngôn ngữ cũng là một loại giao lưu tín hiệu
,nhưng ở đây ,giao lưu tín hiệu được dùng để chỉ những loại tín hiệu khác
mà con người ta sử dụng trong giao lưu như cử chỉ điệu bộ .Trong quá trình
giao lưu ,con người ta không chỉ nhận thức những người khác ,mà còn
nhận thức chính bản thân mình với những cái mò họ nhận ra được ở mình so
7
Tiểu luận môn Tâm lý
với những cái họ thấy được ở những người khác.Trong giao lưu ,sự tiếp xúc
về mặt tình cảm là rất quan trọng .Và điều đó chỉ có khi mà bản thân những
người đối thoại có khả năng hiểu được nhau và đồng cảm với nhau.Đây là
tính chất đối lưu của sự tiếp xúc .Nhu cầu giao lưu là một trong những nhu
cầu xã hội cơ bản và xuất hiện sớm nhất ở con người .Việc thoả mãn nhu
cầu giao lưu một cách đúng đắn sẽ làm cho tâm lí ,ý thức con người phát
triển ,nhân cách được hình thành
Nhóm và tập thể : nhân cách con người hình thành trong môi trường xã
hội .Nhưng con người lớn lên và trở thành nhân cách không phải đơn thuần
trong môi trưỡng xã hội chung chung và trưù tượng .Môi trường xã hội cụ
thể ,gần gũi của nó chính là các nhóm và cộng đồng ,là các tập thể mà nó là
thành viên.Nhóm là một tập hợp có từ hai người trở lên .Có thể phân loại
nhóm theo số lượng người ,trong trường hợp này người ta có thể có nhóm
nhỏ và nhóm lớn.Nhóm không chính thức thường hình thành trên cơ sở nhu
cầu ,thị hiếu của mọi nhom sviên,và thường không có văn bản rằng buộc
.Còn có thể phân biệt nhóm theo mục đích và nội dung hoạt động như:nhóm
học tập ,nhóm lao động Các nhóm có thể đạt được những trình độ phát
triển khác nhau.Một nhóm người thống nhất lại chỉ vì lợi ích riêng nó thì gọi
là phường hội .Một nhóm người thống nhất với nhau theo mục đích chung
8
Tiểu luận môn Tâm lý
và hoạt động vì tiến bộ xã hội ,lại có tổ chức chặt chẽ thì gọi là tập thể .Các