HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƢU CHÍNH VIỄN THÔNG
BÀI GIẢNG MÔN
Giảng viên: ThS. Trần Thúy Hà
Điện thoại/E-mail: 0912166577 /
Bộ môn: Kỹ thuật điện tử- Khoa KTDT1
Học kỳ/Năm biên soạn: Học kỳ 1 năm 2009
CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 2
Giới thiệu môn học
Mục đích môn học:
- Trang bị cho sinh viên những kiến thức về nguyên lý hoạt động, đặc tính,
tham số và lĩnh vực sử dụng của các loại cấu kiện (linh kiện) điện tử để làm
nền tảng cho các môn học chuyên ngành.
- Môn học khám phá các đặc tính bên trong của linh kiện bán dẫn, từ đó SV có
thể hiểu được mối quan hệ giữa cấu tạo hình học và các tham số của cấu kiện,
ngoài ra hiểu được các đặc tính về điện, sơ đồ tương đương, phân loại và ứng
dụng của chúng.
Cấu kiện điện tử?
Là các phần tử linh kiên rời rạc, mạch tích hợp (IC) … tạo nên mạch
điện tử, các hệ thống điện tử.
Gồm các nội dung chính sau:
+ Giới thiệu chung về cấu kiện điện tử.
+ Vật liệu điện tử
+ Cấu kiện thụ động: R, L, C, Biến áp
+ Điốt
+ Transistor lưỡng cực – BJT.
+ Transistor hiệu ứng trường – FET

phụ thuộc vào chúng và những thiết bị này có chất lượng ngày
càng cao với giá thành rẻ hơn.
- PCs minh hoạ rất rõ xu hướng này.
- Nhân tố chính đem lại sự phát triển thành công của nền công
nghiệp máy tính là việc thông qua các kỹ thuật và kỹ năng công
nghiệp tiên tiến người ta chế tạo được các Transistor với kích
thước ngày càng nhỏ → giảm giá thành và công suất.
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 6
Cấu trúc chương trình
Chương 1- Giới thiệu chung
Chương 2 – Vật liệu điện tử
Chương 3 - Cấu kiện thụ động
Chương 4 -Điốt
Chương 5 -Transistor lưỡng cực
Chương 6 - Transistor hiệu ứng trường
Chương 7 - Thyristor
Chương 8 - Cấu kiện quang điện tử
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 7
Tài liệu học tập
- Tài liệu chính:
+ Bài giảng: Cấu kiện Điện tử - Đỗ Mạnh Hà, Trần Thục Linh, Trần
Thúy Hà.

1.5 Phân loại cấu kiện điện tử
1.6 Giới thiệu về vật liệu điện tử
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 10
1.1 Khái niệm cơ bản
+ Điện tích và dòng điện
+ DC và AC
+ Tín hiệu điện áp và dòng điện
+ Tín hiệu (Signal) và Hệ thống (System)
+ Tín hiệu Tương tự (Analog) và Số (Digital)
+ Tín hiệu điện áp và Tín hiệu dòng điện
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 11
Điện tích và dòng điện
+ Mỗi điện tử mang điện tích: –1.602 x 10
-19
C (Coulombs)
+ 1C = Điện tích của 6.242 x 10
18
điện tử (electron)
+ Ký hiệu điện tích: Q. Đơn vị: coulomb (C)
Dòng điện (Current)
– Là dòng dịch chuyển của các điện tích thông qua vật dẫn hoặc phần tử
mạch điện

– Tránh hiểu nhầm: AC = Biến thiên theo thời gian
– Ví dụ:
 
 
tti
tti


200cos125)(
;2cos2)(


Nikola Tesla
(1856 – 1943)
Thomas Edison
(1847 – 1931)
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 13
Signal (Tín hiệu)
• Tín hiệu: là đại lượng vật lý mang thông tin vào và ra của hệ
thống.
• Ví dụ
– Tiếng nói, âm nhạc, âm thanh …
– Dao động từ các hệ thống cơ học
– Chuỗi video và ảnh chụp
– Ảnh cộng hưởng từ (MRI), Ảnh x-ray
– Sóng điện từ phát ra từ các hệ thống truyền thông

x(t)
…
…
n
x[n]
Analog Signal Digital Signal
)(, txt
][, nxn
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 16
Tín hiệu điện áp và Tín hiệu dòng điện
Dòng điện (Current)
– Là dòng dịch chuyển của các điện tích thông qua vật dẫn hoặc
phần tử mạch điện
– Ký hiệu: I, i(t)
– Đơn vị: Ampere (A). 1A=1C/s
– Nguồn tạo tín hiệu dòng điện: Nguồn dòng
Điện áp (Voltage)
– Hiệu điện thế giữa 2 điểm
– Năng lượng được truyền trong một đơn vị thời gian của điện tích
dịch chuyển giữa 2 điểm.
– Ký hiệu: v(t), V
in
; U
in
; V
out

Nguồn dòng độc lập lý tưởng
Nguồn áp độc lập không lý tưởng
+
_ V; v(t)
R
S
Nguồn dòng độc lập không lý tưởng
I, i(t)
R
S
Nguồn dòng
Nguồn áp
+
_
I, i(t)
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 19
Nguồn có điều khiển
Nguồn áp
Nguồn dòng
Nguồn áp có điều khiển lý tưởng Nguồn áp có điều khiển không lý tưởng
+
_ U(I)
+
_ U(U)
+
_ U(I)

Trang 21
m1: Các định luật Kirchhoff : KCL, KVL
Mục tiêu: Tìm tất cả các thành phần dòng điện và điện áp trong mạch.
Các bƣớc thự hiện:
1. Viết quan hệ V-I của tất cả các phần tử mạch điện
2. Viết KCL cho tất cả các nút
3. Viết KVL cho tất cả các vòng
Rút ra được hệ nhiều phương trình, nhiều ẩn => Giải hệ
Chú ý: Trong quá trình viết các phương trình có thể rút gọn ngay để
giảm số phương trình số ẩn.
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 22
KCL - Kirchhoff‟s Current Law
Kirchhoff’s current law (KCL)
–Tổng giá trị cường độ dòng điện đi vào và ra tại một nút bằng
không
– Tổng giá trị cường độ dòng điện đi vào nút bằng Tổng giá trị
cương độ dòng điện đi ra khỏi nút.



N
n
nn
tia
1
0)(

www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 23
KVL - Kirchhoff‟s Voltage Law
Kirchhoff’s voltage law (KVL)
Tổng điện áp trong một vòng kín bằng không
Ví dụ:



N
n
nn
tvb
1
0)(
loop 1
loop 2
1
5
3
9
+
_
+
+
+
_

Ví dụ
www.ptit.edu.vn
BÀI GIẢNG MÔN : CẤU KIỆN ĐIỆN TỬ
BỘ MÔN: KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ- KHOA KTDT1
GIẢNG VIÊN: ThS. TRẦN THÚY HÀ
Trang 25
+ m3: Xếp chồng (Superposition)
- Trong mạch tuyến tính (gồm các phần tử tuyến tính và nguồn độc lập
hoặc nguồn có điều khiển) có thể phân tích mạch theo nguyên lý xếp
chồng như sau:
+ Cho lần lượt mỗi nguồn tác động làm việc riêng rẽ, các nguồn khác
không làm việc phải theo nguyên tắc sau đây: Nguồn áp ngắn mạch, Nguồn
dòng hở mạch.
+ Tính tổng cộng các đáp ứng của mạch do tất cả các nguồn tác động riêng
rẽ gây ra.