Dạng 1: XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC CẤU TẠO THU GỌN CỦA ESTE
ĐƠN CHỨC MẠCH HỞ
Phương pháp:
Xà phòng hóa 2 este đơn chức cho hỗn hợp muối và ancol khi xác định công
thức cấu tạo 2 este ta nên giải như sau:
• Tính M
tb
(muối) > gốc hidrocacbon trong axit (hoặc có thể tính số
guyên tử cacbon trung bình trong 2 muối.
• Tính M
tb
(ancol) > gốc hidrocacbon trong ancol
• Tính M
tb
(este) > gốc hidrecacbon trong axit và trong ancol
• Nếu đề bài không cho biết este là đơn chức hay đa chức ta cần phải xác
định loại este dựa vào dữ kiện đề bài cho.
Dạng 2: XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC CẤU TẠO THU GỌN CỦA ESTE
ĐƠN CHỨC KHI THỦY PHÂN ESTE TRONG MÔI TRƯỜNG KIỀM
Phương pháp:
• Khi đề bài cho dữ kiện đốt cháy một este tìm thấy: n
CO2
= n
H2O
thì este đó là
este no, đơn chức; nếu n
CO2
> n
H2O
thì este đó là este không no.
• Khi cho este tác dụng với kiềm, sau phản ứng, cô cạn dung dịch thu được

OH
-
= 2n
este
= tổngn
2muối
n
ancol
= n
este
Vậy tùy theo dữ kiện đề bài mà ta giải theo (1) hoặc (2).
Nếu đề bài không cho đủ dữ kiện để giải, ta phải giải cà 2 trường hợp. Sau đó
dự vào tỉ lệ số mol để tìm gốc hidrocacbon phù hợp
• Đặc biệt có este hai chức mạch vòng do axit hai chức và ancol hai chức
tạo thành.
Dạng 4: XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC CẤU TẠO THU GỌN CỦA ESTE 3
CHỨC MẠCH HỞ
Phương pháp:
Xà phòng hóa một este đề bài cho một trong các dữ kiện sau:
• Sản phẩm gồm một muối và ba ancol > axit trong công thức cấu tạo của
este là axit ba chức (1)
n
OH
-
= 3n
este
= tổngn
3ancol
n
muối

; (RCOO)
2
R' ; R(COO)
2
R'
nếu đề bài cho n
este
= n
muối
= n
ancol
thì chỉ có công thức tổng quát R(COO)
2
R' thỏa mãn.
Dạng 6: XÁC ĐỊNH CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CỦA ESTE DỰA TRÊN
PHẢN ỨNG XÀ PHÒNG HÓA TẠO MUỐI VÀ CHẤT HỮU CƠ KHÁC
Phương pháp:
Các este đặc biệt khi xà phòng hóa cho sản phẩm gồm: muối và andehit hoặc
xeton; 2 muối và nước; chỉ một muối đều có công thức cấu tạo đặc trưng ở phần
gốc hidrocacbon liên kết vào R-COO-
Để giải dạng này ta cần nắm vững phản ứng xà phòng hóa của các este đặc biệt.
Dựa vào các tỉ lệ số mol giữa este và kiềm; dựa vào sản phẩm thu được mà xác
định loại este. dựa vào dữ kiện đề bài tìm các gốc hidrocacbon phù hợp.
Chuyên đề ESTE
Este đa chức của axit m chức và rượu n chức :
R1(COO)nmR'm + nmNaOH > nR(COONa)m + mR'(OH)n
Nếu sản phẩm của phản ứng Xà phòng hóa không phải là muối và Rượu mà là :
1) Muối và andehit hoặc muối và xeton thì este tạo bởi rượu không bền :
Vd: R-COO-CH=CH2 + NaOH > RCOONa + CH3-CH=O
R-COO(CH3)=CH2 + NaOH > RCOONa + CH3-C(=O)-CH3