MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU 2
B. NỘI DUNG 2
1. Nguồn gốc của trí tuệ xúc cảm 2
2. Khái niệm trí tuệ cảm xúc 3
a. Định nghĩa 3
b. Đặc điểm của trí tuệ cảm xúc 4
3. Vai trò của trí tuệ cảm xúc 6
4. Cấu trúc của trí tuệ cảm xúc 8
5. Các biện pháp rèn luyện trí tuệ cảm xúc 10
C. KẾT LUẬN 11
DANH MỤC THAM KHẢO 12
PHỤ LỤC 13
1
A. MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống hiện đại, công việc ngày càng đè nặng lên vai của mỗi
người làm cho chúng ta bị áp lực và căng thẳng rất nhiều. Chúng ta đều muốn
công việc của mình diễn ra suôn sẻ và thành công. Để có được điều đó thì tâm
lý học là phần không thể thiếu trong cuộc sống của con người hiện đại. Nó
giúp cho con người giảm bớt căng thẳng, mệt mỏi để hoàn thành tốt công việc.
Và một phần rất quan trọng trong tâm lý học đối với cuộc sống của chúng ta
chính là trí tuệ cảm xúc con người. Có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn
đề này trong những năm gần đây như của tác giả Daniel Goleman, G.Piegie,…
Vậy trí tuệ cảm xúc là gì? Nó có vai trò như thế nào trong cuộc sống? Các
biện pháp để rèn luyện trí tuệ cảm xúc ra sao?
Bài luận dưới đây xin được đề cập đến vấn đề: “Trình bày những hiểu
biết của anh chị về trí tuệ cảm xúc và ứng dụng của nó trong công việc”
B. NỘI DUNG
1. Nguồn gốc của trí tuệ xúc cảm
Nguồn gốc sâu xa nhất của trí tuệ xúc cảm có thể truy ngược về
việc Darwin nghiên cứu về tầm quan trọng của sự diễn đạt cảm xúc của các cá

3
2. Khái niệm trí tuệ cảm xúc
a. Định nghĩa
Thuật ngữ trí tuệ cảm xúc được hiểu theo nhiều góc độ khác nhau. Hai
nhà tâm lí học người Mỹ là Peter Salovey và John Mayer cho rằng trí tuệ cảm
xúc là khả năng hiểu rõ cảm xúc bản thân, thấu hiểu cảm xúc của người khác,
phân biệt và sử dụng chúng để hướng dẫn suy nghĩ và hành động bản thân.
Theo Daniel Goleman trí tuệ cảm xúc là khả năng giám sát các cảm giác và
cảm xúc của bản thân và người khác, khả năng phân biệt chúng và sử dụng
những thông tin nhằm định hướng những suy nghĩ và hành động của mình.
Còn H.Steve lại cho rằng trí tuệ cảm xúc là sự kết hợp giữa sự nhạy cảm về
cảm xúc có tính tự nhiên với cả kĩ năng quản lí cảm xúc. Theo Bar – On thì trí
tuệ cảm xúc là một tổ hợp các năng lực phi nhận thức và những kĩ năng chi
phối năng lực của cá nhân nhằm đương đầu có hiệu quả với những đòi hỏi sức
ép của môi trường.
Trí tuệ cảm xúc là khả năng nhận dạng cảm xúc, hiểu được ý nghĩa của
chúng và nhận ra tác động của chúng đối với những người xung quanh. Trí tuệ
cảm xúc bao hàm cả việc nhận thức người khác: khi bạn hiểu cảm xúc của mọi
người, bạn sẽ kiểm soát các mối quan hệ hiệu quả hơn.
Như vậy, ta có thể đi đến tổng kết trí tuệ cảm xúc là khả năng thấu hiểu
cảm xúc của bản thân và người khác dẫn tới định hướng hành động phù hợp.
b. Đặc điểm của trí tuệ cảm xúc
Theo Daniel Goleman, một nhà tâm lý học người Mỹ, trí tuệ cảm xúc có 5 đặc
4
điểm sau:
- Hiểu rõ chính mình
Những người giàu trí tuệ cảm xúc hiểu rõ cảm xúc của mình nên không
bao giờ để chúng chế ngự. Đồng thời, họ cũng rất nghiêm khắc khi đánh giá
bản thân. Họ biết đâu là điểm mạnh và điểm yếu của mình để từ đó phát huy
hoặc khắc phục, nhờ vậy họ có thể làm việc hiệu quả hơn. Nhiều người tin

người sống quanh bạn.
Ví dụ: trong công việc của mình anh B là người rất tinh tế trong việc
nắm bắt cảm xúc của đồng nghiệp. Hôm nay thấy một đồng nghiệp của mình
buồn thì sẽ không trêu đùa như mọi hôm nữa mà thay vào đó là hỏi han xem
gia đình có việc gì hoặc im lặng. Hay thấy đồng nghiệp của mình hôm nay rất
vui, phấn khởi thì sẽ hòa theo cái niềm vui đó. Như vây, đồng nghiệp của anh
ấy sẽ cảm thấy anh ấy là người luôn thấu hiểu và biết chia sẻ với người khác.
Như vậy, có thể cho rằng anh ấy cũng đã thành công một phần.
- Kỹ năng giao tiếp
Thật là thoải mái khi được tiếp xúc với những người giỏi giao tiếp –
một đặc điểm khác của trí tuệ cảm xúc.
6
Ví dụ: Những người giỏi giao tiếp thường có khả năng làm việc nhóm
tốt. Họ quan tâm đến việc giúp người khác phát triển và làm việc hiệu quả
hơn là thành công của chính mình. Họ biết cách tranh luận hiệu quả và là
những bậc thầy trong việc thiết lập và duy trì quan hệ xã hội.
3. Vai trò của trí tuệ cảm xúc
Vai trò của trí tuệ cảm xúc trong đời sống của con người nói chung và
trong hoạt động nhận thức nói riêng được khẳng định trên các khía cạnh sau:
- Sự tác động qua lại giữa chủ thể với hoàn cảnh mà trong đó cảm xúc là động
lực của ứng xử còn tri giác, vận động và trí tuệ là cấu trúc hóa của các ứng xử
đó. G.Piagie quan niệm mỗi ứng xử bao hàm hai mặt: mặt năng lượng và mặt
nhận thức. Theo L.X.Vuwgotxki trong tư duy ngôn ngữ, ý không phải điểm
tận cùng của toàn bộ quá trình mà đằng sau nó phải là một xu hướng, cảm xúc,
nhu cầu…
- Cảm xúc có vai trò kìm hãm hoặc thúc đẩy hoạt động nói chung và trí tuệ nói
riêng của con người. Theo Daniel Goleman thì các cảm xúc chỉ đạo trí tuệ,
thậm chí nó còn mạnh hơn cả khả năng logic toán. Trong thực tiễn cảm xúc
tham gia vào hoạt động trí tuệ trên hai phương diện:
+ Là động lực thúc đẩy hoặc kìm hãm một hành động trí tuệ nào đó.

hay xã hội.
Gole Man lại đưa ra cấu trúc trí tuệ cảm xúc gồm hai thành phần cơ
bản: năng lực cá nhân và năng lực xã hội nhằm nhận biết và điều khiển xúc
cảm của mình và của người khác. Hai dạng năng lực này được biểu hiện cụ
thể:
Năng lực cá nhân gồm:
Tự mình biết (nhận biết cảm xúc của mình, đánh giá mình chính xác, tự
tin).
Tự kiểm soát, quản lí mình (kiểm soát xúc cảm của mình, có lòng tự tin, tự
thích ứng,…).
Năng lực xã hội bao gồm:
Nhận biết các quan hệ xã hội (đồng cảm, định hướng sự phục vụ, biết
cách tổ chức).
Quản lý và điều khiển các năng lực xã hội.
Tuy nhiên trong cấu trúc của trí tuệ cảm xúc có các thành phần sau
không thể thiếu được. Khía cạnh này bao gồm: Các cá nhân nhận thức cảm
xúc của mình, suy nghĩ về nó và cách thể hiện cảm xúc trong quan hệ với
người khác và trong khi tiến hành một công việc.
Khả năng nhận biết và đánh giá cảm xúc của người khác. Nó được thể
hiện ở khả năng đánh giá chính xác cảm xúc của người khác và thể hiện cảm
9
xúc đó vào mình. Nhiều công trình đã cho thấy mối tương quan chặt chẽ giữa
khả năng đánh giá cảm xúc của chính mình và của người khác.
Vì vậy, sự thấu cảm chính là khả năng cá nhân nhận biết cảm xúc của
người khác và sự đánh giá cảm xúc của chính mình.
Khả năng điều chỉnh cảm xúc của bản thân và của người khác. Khía
cạnh này đề cập đến kinh nghiệm, cảm xúc của cá nhân hay sự theo dõi đánh
giá và xử sự để thay đổi, điểu hòa cảm xúc của người khác.
Sử dụng cảm xúc để định hướng hành động. Nó có vai trò là động lực
thúc đẩy và kìm hãm sự hành động, tạo ra sự định hướng, sự chú ý của cá

Albert Einstein đã nói: “Trí tuệ không phải là một sản phẩm từ trường
lớp, nhưng là một quá trình học tập suốt đời.” Qua đây chúng ta thấy rằng trí
tuệ cảm xúc có vai trò vô cùng to lớn, quyết định phần lớn đến thành công của
11
con người. Do đó chúng ta cần phải rèn luyện thường xuyên để nâng cao trí
tuệ cảm xúc.
12
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình môn “Tâm l< h=c đ?i cương”, Trường Đại học Luật Hà Nội, NXB
Công an nhân dân, Hà Nội, 2011.
2. Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia – Viện tâm lý học – Vũ
Dũng (chủ biên), “Từ điển tâm l< h=c”, nxb khoa học xã hội, Hà Nội năm
2000.
3. Phạm Minh Hạc, “Tuyển tập tâm l< h=c”, nxb giáo dục.
4. http://advice.vietnamworks.com/vi/career/bi-quyet-thang-tien/tri-tue-cam-xuc-
yeu-quan-trong-de-thanh-cong.html
5. http://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%AD_tu%E1%BB%87_x%C3%BAc_c
%E1%BA%A3m
6. http://www.pace.edu.vn/vn/tin-tuc-su-kien/ChiTiet/871/hoi-thao-tri-tue-cam-
xuc-trong-quan-tri-to-chuc-va-quan-tri-nguon-nhan-luc
7. http://www.nguyenngocquynhdao.com/tam-ly/tri-tue-cam-xuc/
8. http://www.kynang.edu.vn/cau-chuyen-thanh-cong/235-ung-dung-tri-tue-cam-
xuc-trong-cong-viec.html
9. http://cachchamsoctre.com/tin-tuc-Ky-thuat-do-luong-tri-tue-cam-xuc-
130.html
10. http://cafebiz.vn/sach/tri-tue-xuc-cam-ung-dung-trong-cong-viec bi-mat-cua-
thanh-cong-201276114137759ca56.chn
11. http://kdtqt.duytan.edu.vn/Home/ArticleDetail/vn/33/1505/vai-tro-cua-tri-tue-
cam-xuc-doi-voi-thanh-cong-trong-quan-tri
13