08/21/14 1
TĂNG ÁP LỰC TĨNH MẠCH CỬA
TĂNG ÁP LỰC TĨNH MẠCH CỬA
BS. NGUYỄN QUANG TRỌNG
KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
BỆNH ViỆN AN BÌNH – TP.HCM
08/21/14 2
SINH LÝ BỆNH
SINH LÝ BỆNH

Áp lực TMC bình thường từ 5-10mmHg.
Áp lực TMC bình thường từ 5-10mmHg.

Ta gọi tăng áp lực TMC khi độ chênh áp lực TMC và
Ta gọi tăng áp lực TMC khi độ chênh áp lực TMC và
TMCD > 5mmHg hoặc áp lực TM lách > 15mmHg.
TMCD > 5mmHg hoặc áp lực TM lách > 15mmHg.

Các dấu hiệu thứ phát bao gồm: Lách to, TDMB và
Các dấu hiệu thứ phát bao gồm: Lách to, TDMB và
tuần hoàn bàng hệ cửa-chủ.
tuần hoàn bàng hệ cửa-chủ.
08/21/14 3
KỸ THUẬT
KỸ THUẬT
08/21/14 4
KỸ THUẬT
KỸ THUẬT

Với mạch máu gan ta thường dùng đầu dò convex, 3,5 hoặc
Với mạch máu gan ta thường dùng đầu dò convex, 3,5 hoặc

KỸ THUẬT
KỸ THUẬT

Chỉnh PRF sao cho phổ thấy rõ, không quá thấp mà cũng
Chỉnh PRF sao cho phổ thấy rõ, không quá thấp mà cũng
không vượt ngưỡng (aliasing).
không vượt ngưỡng (aliasing).

Chỉnh thang tốc độ màu (color velocity scale) sao cho vận tộc
Chỉnh thang tốc độ màu (color velocity scale) sao cho vận tộc
dòng chảy nằm trong phạm vi thang tốc độ, nếu chỉnh quá thấp
dòng chảy nằm trong phạm vi thang tốc độ, nếu chỉnh quá thấp
thì sẽ xuất hiện vượt ngưỡng màu (aliasing), nếu chỉnh quá cao
thì sẽ xuất hiện vượt ngưỡng màu (aliasing), nếu chỉnh quá cao
thì sẽ bỏ sót dòng chảy thấp.
thì sẽ bỏ sót dòng chảy thấp.

Chỉnh góc của chùm tia để lấy được vận tốc chính xác của
Chỉnh góc của chùm tia để lấy được vận tốc chính xác của
dòng chảy. Lý tưởng ta tạo một góc 45-60% giữa chùm tia
dòng chảy. Lý tưởng ta tạo một góc 45-60% giữa chùm tia
siêu âm và dòng chảy.
siêu âm và dòng chảy.
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic
Sonography. RadioGraphics 2004;24:657-675
08/21/14 8
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic
Sonography. RadioGraphics 2004;24:657-675
PRF=14,286Hz  Phổ rất khó
nhận biết.

KỸ THUẬT

Chỉnh cửa sổ không quá lớn (sẽ bị nhiễu từ thành
Chỉnh cửa sổ không quá lớn (sẽ bị nhiễu từ thành
mạch), không quá nhỏ (sẽ bỏ sót dòng chảy), lý tưởng
mạch), không quá nhỏ (sẽ bỏ sót dòng chảy), lý tưởng
kích thước cửa sổ bằng 1/3 khẩu kính mạch máu.
kích thước cửa sổ bằng 1/3 khẩu kính mạch máu.

Chỉnh gain phổ và gain màu sao cho có hình ảnh tối
Chỉnh gain phổ và gain màu sao cho có hình ảnh tối
ưu.
ưu.

Chỉnh kích thước hộp màu vừa đủ bao trùm vùng cần
Chỉnh kích thước hộp màu vừa đủ bao trùm vùng cần
khảo sát.
khảo sát.
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic
Sonography. RadioGraphics 2004;24:657-675
08/21/14 13
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic
Sonography. RadioGraphics 2004;24:657-675
Chỉnh cửa sổ
08/21/14 14
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic
Sonography. RadioGraphics 2004;24:657-675
Chỉnh gain phổ
08/21/14 15
Jonathan B. Kruskal, MD, PhD et al. Optimizing Doppler and Color Flow US: Application to Hepatic

3.
Bàng hệ lách-thận: Các TM ngoàn ngoèo vùng rốn lách
Bàng hệ lách-thận: Các TM ngoàn ngoèo vùng rốn lách
và rốn thận (T).
và rốn thận (T).
4.
4.
Bàng hệ tụy-tá tràng/sau phúc mạc-cạnh cột sống.
Bàng hệ tụy-tá tràng/sau phúc mạc-cạnh cột sống.
5.
5.
Bàng hệ trên-giữa/dưới trực tràng: Tạo nên búi trĩ.
Bàng hệ trên-giữa/dưới trực tràng: Tạo nên búi trĩ.
SINH LÝ BỆNH
SINH LÝ BỆNH
08/21/14 18
TMC
TMC
TMC (T)
TMC (T)
Bàng hệ dạ dày-thực quản
Bàng hệ dạ dày-thực quản
TM vành vị
TM vành vị
TM thận (T)
TM thận (T)
TM lách
TM lách
Bàng hệ
Bàng hệ

SINH LÝ BỆNH

Bình thường dòng TMC tăng sau khi ăn và khi hít
Bình thường dòng TMC tăng sau khi ăn và khi hít
vào, giảm khi thở ra và khi BN ở tư thế đứng.
vào, giảm khi thở ra và khi BN ở tư thế đứng.

Sự tăng khẩu kính TMC < 20% khi hít vào sâu giúp
Sự tăng khẩu kính TMC < 20% khi hít vào sâu giúp
chẩn đoán tăng áp lực TMC với độ nhạy 80% và độ
chẩn đoán tăng áp lực TMC với độ nhạy 80% và độ
chuyên biệt 100%.
chuyên biệt 100%.

Dòng chảy TMC bình thường hướng về gan
Dòng chảy TMC bình thường hướng về gan
(hepatopedal flow), với vận tốc trung bình 15-18cm/s
(hepatopedal flow), với vận tốc trung bình 15-18cm/s
và thay đổi theo hô hấp (phổ gợn sóng).
và thay đổi theo hô hấp (phổ gợn sóng).
08/21/14 21
SINH LÝ BỆNH
SINH LÝ BỆNH
Phổ TMC bình thường hướng về gan,
gợn sóng theo nhịp thở.
08/21/14 22
SINH LÝ BỆNH
SINH LÝ BỆNH

Khi áp lực TMC tăng, phổ mất hình ảnh gợn sóng

SINH LÝ BỆNH

Sự dày lên của mạc nối nhỏ do sự dãn nở của TM
Sự dày lên của mạc nối nhỏ do sự dãn nở của TM
vành vị và sự xung huyết của mạch bạch huyết trong
vành vị và sự xung huyết của mạch bạch huyết trong
mạc nối.
mạc nối.

Bề dày của mạc nối nhỏ được đo tại vị trí xuất phát
Bề dày của mạc nối nhỏ được đo tại vị trí xuất phát
của ĐgM thân tạng đến bờ sau của gan (T) trên mặt
của ĐgM thân tạng đến bờ sau của gan (T) trên mặt
cắt dọc. Bình thường không được không được lớn
cắt dọc. Bình thường không được không được lớn
hơn 1,7 lần đường kính của ĐMC ở ngang mức này.
hơn 1,7 lần đường kính của ĐMC ở ngang mức này.