LIỆU PHÁP HỖ TRỢ ĐIỀU TRỊ VẾT THƯƠNG
BÀN CHÂN TRONG ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
LOÉT NHIỄM TRÙNG BÀN CHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Sự gia tăng có tính chất dịch tể của bệnh đái tháo đường trong giai đoạn cuối thế kỷ 20,
đầu thế kỷ 21 khắp nơi trên thế giới. Theo IDF cập nhật 2012 có:
Có 371 triệu bệnh nhân đái tháo đường trên toàn thế giới
Vùng Châu Á Thái Bình Dương có 132 triệu bệnh nhân đái tháo đường
Tỷ lệ bệnh đái tháo đường đặc biệt cao ở vùng châu Á Thái Bình Dương trong đó có
Việt Nam. Tỷ lệ bệnh đái tháo đường tại Việt Nam gia tăng 8% (2011) và tuổi mắc
bệnh ngày càng trẻ hơn. Hiện nay, tại VN khoảng 65% không biết đã mắc bệnh đái
tháo đường, đó cũng là nguyên nhân khiến bệnh nhân sẽ gặp biến chứng cấp tính hay
mãn tính khi được phát hiện bệnh. Hằng năm, tại Hoa Kỳ người ta phải hao tốn hàng tỷ
đô la để điều trị bệnh đái tháo đường.
Biến chứng mãn tính gây tàn phế cho bệnh nhân là biến chứng bàn chân đái tháo
đường
Theo Armstrong et al. Amer Fam Phys 1999
15% -25% bệnh nhân đái tháo đường có loét bàn chân trong đời sống,
trong đó 40%-80% sẽ bò nhiễm trùng bàn chân.
2/3 Loét nhiễm trùng sẽ bò đoạn chi
Theo Bharara, Mills, Suresh, Armstrong, Int Wound J, 2009.
Mỗi 30 giây, một chi bị mất do đái tháo đường.
Sau một đoạn chi quan trọng, 50% bệnh nhân sẽ có một đoạn chi khác
trong vòng 2 năm.
Tỷ lệ tử vong 5 năm sau đoạn chi là 68%.
Trong 80% của 120.000 trường hợp đoạn chi không do chấn thương thực
hiện hàng năm tại Hoa Kỳ
Nguy cơ đoạn chi của bệnh nhân đái tháo đường cao hơn 15 tới 46 lần so với người
khơng bị đái tháo đường. Biến chứng bàn chân do đái tháo đường dẫn tới đoạn chi bắt
đầu bằng lt da. Phát hiện sớm và điều trị thích hợp các vết lt có thể phòng ngừa tới 1)- Phân loại theo MEGGITT- WAGNER 1981
ĐỘ
MÔ TẢ VẾT LOÉT
0
Không có vết loét, có nguy cơ cao ( nốt chai, lồi xương,
mất cảm giác, biến dạng bàn chân)
1
Loét nông
2
Loét sâu lan xuống gân xương, bao khớp
3
Nhiễm trùng khu trú ( abces sâu, viêm xương, viêm dây
chằng khớp)
4
Hoại tử phần trước bàn chân hay gót chân
5
Hoại tử lan rộng bàn chân
Tổn thất về kinh tế- y tế, gia đình và xả hội của loét nhiễm trùng bàn chân
Tỷ lệ tái phát cao từ 34%- 70% từ 1 đến 3 năm [1]
Tỷ lệ đoạn chi 85% nếu có tắc mạch đi kèm [2],[3]
Cứ 30 giây sẽ có 1 bệnh nhân đái tháo đường bò đoạn chi [4]
Tỷ lệ tử vong sau đoạn chi 5-17%, tử vong trong phẩu thuật 2-23% [5]
Tỷ lệ tử vong sau 5 năm 50-60% [7],[8],[9].
Loét chân do đái tháo đường có thời gian nằm viện rất lâu, có thể trên 4 tuần,,,2
Lớp chống dính: giảm thiểu tối đa tình trạng băng dính tới vết thương.
Lớp kháng khuẩn: ngăn sự tấn công và tiêu diệt vi khuẩn
Lớp hấp thụ: hấp thụ chất dòch và vi khuẩn giúp duy trì môi trường thích hợp để
hỗ trợ quá trình làm lành vết thương, đồng thời giảm thiểu mùi hôi do vết
thương.
Lớp phân tử bạc phủ trên bề mặt sợi cacbon hoạt tính (ACF) chuyển thành ion bạc
(Ag+) giúp tiêu diệt được nhiều loại vi khuẩn
Sợi cacbon hoạt tính của sản phẩm giúp hấp thu mạnh các ion phân tử mùi, từ đó loại
bỏ mùi hôi từ vết thương. Đồng thời, tia hồng ngoại phát ra từ sợi cacbon hoạt tính
tăng cường tuần hoàn, tăng nhiệt độ bề mặt da, giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi vết
thương
Lổ xốp mòn phân bố đều trên bề mặt sợi carbon hoạt tính có thể giử được 15-20% hơi
nước tạo thành môi trường ẩm để hổ trợ cho lành vết thương
Ngồi ra ưu điểm vượt trội của BCT là băng chống dính với vết thương giúp thay băng
dễ dàng khơng gây đau và gây tổn hại đến mơ lành, thời gian sử dụng lâu (2-5 ngày tùy
điều kiện tiết dịch của vết thương).
Chỉ định
- Vết thương cấp tính, vết phẫu thuật
- Bỏng độ một và hai
- Vết thương do phẩu thuật
- Vết rách, vết rách và vết xước
- Lt do tỳ đè
- Lt bàn chân đái tháo đường
- Vùng cấy ghép
Ưu điểm:
Rút ngắn thời gian nằm viện
Giảm chi phí nằm viện
Bệnh nhân và người nuôi bệnh nhanh chóng làm việc lại trong xã hội.
Tài liệu tham khảo
BỆNH ÁN
1)- Hành chánh:
Tên- họ: Lê Thanh. N 59 tuổi, nam.
Nhập viện: 08-7-2013.
Bệnh sử: Trước nhập viện 14 ngày, bệnh nhân bò té xe, sau đó bệnh nhân thấy gót
chân trái bò rỉ dòch vàng, có mũ vàng, sưng nóng đỏ đau cả bàn chân. Bệnh nhân sốt
ớn lạnh.
Tiền sử: Tiểu đường 20 năm -Tăng huyết áp
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 170/100 mmHg- HH 24lần/phút- Nhiệt độ 39 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 5x4 cm, rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc. Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
∆ Tiểu đường 2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 4)
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa, nặng động mạch mu chân trái > phải
Kết quả kháng sinh đồ: Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae
Sau khi cắt lọc, sử dụng kháng sinh và Carbon Ag BCT lên vết thương 20 ngày, vết
loét mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1 Bắt đầu đắp gạc N20 BN xuất viện
2)- Hành chánh:
Tên- họ: Trần Đăng.T 43 tuổi, nữ.
Nhập viện: 10-7-2013
Bệnh sử: Bệnh nhân bò lổ đáo > 2 năm, bàn chân trái rỉ dòch vàng, sưng nóng đỏ đau
cả bàn chân. Bệnh nhân mệt mỏi, ăn kém…
Tiền sử: Tiểu đường 10 năm -Tăng huyết áp
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 150/100mmHg- HH 24lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 3x4 cm ở gan bàn chân, rỉ dòch vàng, Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
∆ Tiểu đường 2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 2)
sưng nóng đỏ đau cả bàn chân. Bệnh nhân sốt lạnh run, mệt mỏi.
Tiền sử: Tiểu đường >10 năm -Tăng huyết áp.
Khám: Mạch:120 lần/ phút- HA: 180/100mmHg- HH 22 lần/phút- Nhiệt độ 40 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-).Vết loét 3x8 cm ở mặt ngoài
bàn chân, rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều,
Bàn chân sưng nóng đỏ đau, có mùi thối.
∆ Tiểu đường 2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 4-5)
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa, nặng động mạch mu chân phải > trái.
Tường trình phẫu thuật: Bệnh nhân nằm ngữa- gây tê tại chổ
Vết loét cạnh ngoài bàn chân phải, lộ xương chết, có nhiều mũ, Rạch rộng vết loét,
cắt bỏ mô hoại tử, gậm xương chết.
Kết quả kháng sinh đồ: Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae.
→ → →
N1Bắt đầu đắp gạc N24 BN xuất viện
Sau 24 ngày, bệnh nhân được phẫu thuật (2 lần)- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag
BCT, vết loét mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất
viện.
5)- Hành chánh:
Tên- họ: Lâm H. N 58 tuổi, nam.
Nhập viện: 18-7-2013
Lý do nhập viện: Sốt
Bệnh sử: Sau té 7 ngày, bệnh nhân thấy vết loét gót bàn chân trái 3x6cm, bò rỉ dòch
vàng, có mũ vàng, sưng nóng đỏ đau cả bàn chân. Bệnh nhân sốt lạnh run.
Tiền sử: Tiểu đường >10 năm -Tăng huyết áp
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 140/100mmHg- HH 22lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 3x4 cm rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc. Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
∆ Tiểu đường2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 4)
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa, nặng động mạch mu chân trái > phải
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 150/100mmHg- HH 22lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 3x5 cm rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc
Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
∆ Tiểu đường2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 3)
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa, nặng động mạch chân trái < phải
Kết quả kháng sinh đồ: Staphylococcus aureus,
Sau 14 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1 Bắt đầu đắp gạc N14 BN xuất viện
8)- Hành chánh:
Tên- họ: Huỳnh Thò.Thanh.N 45 tuổi, nữ
Nhập viện:01-8-2013
Bệnh sử: Trước nhập viện 6 ngày, bệnh nhân thấy vết loét ngón 1 mu bàn chân rỉ dòch
vàng, sưng nóng đỏ đau cả bàn chân. Bệnh nhân sốt lạnh run, mệt mỏi ăn kém.
Tiền sử: Tiểu đường 5 năm -Tăng huyết áp
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 160/100mmHg- HH 24lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Mạch mu chân và chày sau (+), Monofilament (+)Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
Vết loét 3x2 cm rỉ dòch vàng, xung quanh vết loét là mảng chai
∆ Tiểu đường2, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 2)
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa động mạch chân trái > phải
Kết quả kháng sinh đồ: E.coli, Klebsiella pneumoniae
Sau 10 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ →
N1 Bắt đầu đắp gạc N10 BN xuất viện
9)- Hành chánh:
Tên- họ: Trần Thanh.H 55 tuổi, nữ
Nhập viện: 12g40 ngày 01-8-2013
N1 Bắt đầu đắp gạc N20 BN xuất viện
11)- Hành chánh:
Tên- họ: Nguyễn T. T 72 tuổi, nữ
Nhập viện: 09-8-2013
Bệnh sử: Trước nhập viện 2 tháng, bệnh nhân bò phỏng nước sôi vào bàn chân, sau
đó bệnh nhân thấy mu bàn chân phải bò rỉ dòch vàng, có mũ vàng, sưng nóng đỏ đau
cả bàn chân. Bệnh nhân sốt lạnh run, mệt mỏi ăn kém, nhức đầu.
Tiền sử: Tiểu đường 20 năm -Tăng huyết áp, BTTMCB
Khám: Mạch: 100 lần/ phút- HA: 180/100mmHg- HH 26lần/phút- Nhiệt độ 40 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 3x6 cm rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc
Bàn chân sưng nóng đỏ đau.
∆ Tiểu đường, tăng huyết áp, loét nhiễm trùng bàn chân(Wagner 4)Cận lâm sàng:
Echo Doppler chi dưới: XVMM. Hẹp vừa, nặng động mạch mu chân trái < phải
Kết quả kháng sinh đồ: Proteus mirabilis, Klebsiella pneumoniae
Sau 20 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1 Bắt đầu đắp gạc N20 BN xuất viện
12)- Hành chánh
Họ-Tên: Nguyễn Thò Kim. T, 51 tuổi , nữ
Nhập viện 15/8/2013
Bệnh sử: Cách nhập viện 10 ngày, bàn chân trái bò phỏng nước sôi. Loét chảy mủ
vàng, hôi nên nhập viện
Tiền căn: ĐTĐ > 10 năm – Tăng huyết áp.
Khám: Mạch: 90 lần/ phút- HA: 130/80mmHg- HH 20lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Vết loét 3x4 cm rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc
Bàn chân trái sưng- nóng- đỏ, đau, vết loét lan qua gan bàn chân, chảy mủ vàng hôi
Mạch mu chân và chày sau khó bắt, Monofilament (-)
Loét lòng bàn chân trái, d= 4x5cm, lộ cân cơ, rỉ dòch vàng, mũ vàng nhiều, giã mạc
Viêm tấy lòng bàn chân trái chảy mủ vàng hôi.
∆ ĐTĐ 2- Loét nhiễm trùng bàn chân trái (Wagner 3)– BTTMCB
XQ Bàn chân: Không tổn thương xương bàn chân trái
Doppler chân: Xơ vữa, hẹp vừa động mạch chày trước, mu chân trái < phải
Sau 10 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1Bắt đầu đắp gạc N10 BN xuất viện
15)- Hành chánh
Họ-Tên: Trònh Thò V, 54 tuổi, nữ
Nhập viện: 09/8/2013
Bệnh sử: Trước nhập viện 4 ngày, bệnh nhân sưng nóng đỏ đau bàn chân trái, kèm
sốt cao, lạnh run, mệt, ăn uống kém.
Tiền căn: ĐTĐ mới phát hiện 1 năm Huyết áp cao
Khám: Mạch: 90 lần/ phút- HA: 130/80mmHg- HH 22lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Bàn chân trái viêm tấy sưng đỏ, có mảng da hoại tử mu chân 4x5 cm
Mạch mu chân rõ 2 bên, Monofilament (+)
∆ ĐTĐ2 – THA2- Loét nhiễm trùng bàn chân (Wagner 4)
XQ bàn chân: chưa thấy hình ảnh hủy xương bàn đốt bàn chân trái.
Echo doppler: XVMM – Hẹp nhẹ động mạch mu chân 2 bên.Dãn TM nông chi dưới.
Sau 18 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1 Bắt đầu đắp gạc N18 BN xuất viện
16)- Hành chánh
Họ-Tên: Đỗ Văn Đ, 64 tuổi, nam
Nhập viện: 20-8-2013
Bệnh sử: Cách 4 tuần, sau khi bệnh nhân đạp dò vật bò nhiễm trùng bàn chân và được
N1Bắt đầu đắp gạc N20 BN xuất viện
18) Hành chánh
Họ-Tên: Lê Văn T, 57 tuổi, nam
Nhập viện: 23-8-2013
Bệnh sử: Cách nay 6 tháng, sau té xe, bệnh nhân thấy vết trầy sướt mép ngoài bàn
chân trái rỉ dòch vàng, ngày càng sưng to, ròn dòch đục trắng- vàng hôi
Tiền căn: ĐTĐ 4 năm
Khám: Mạch: 90 lần/ phút- HA: 130/80mmHg- HH 20lần/phút- Nhiệt độ 38 độ C
Bàn chân sưng nóng đỏ đau. Bàn chân trái loét nhiều chỗ, ròn dòch vàng hôi (d: 4x5
cm, 2x3 cm, 1x2 cm).Mạch mu chân và chày sau 2 bên phải, trái (+), Monofilament
(+)
∆ ĐTĐ2- Tăng huyết áp- Loét nhiễm trùng bàn chân (wagner 3)
XQ bàn chân: hình ảnh hủy xương và biến dạng các xương đốt bàn chân trái
Echo doppler chân: Xơ vữa động mạch – Hẹp nhẹ động mạch chày trước, sau trái.
Dản tỉnh mạch nông- sâu 2 bên
Sau 12 ngày, bệnh nhân được cắt lọc- kháng sinh- đắp gạc Carbon Ag BCT, vết loét
mọc mô hạt, bàn chân không còn sưng nóng đỏ đau, bệnh nhân xuất viện.
→ → →
N1 Bắt đầu đắp gạc N12 BN xuất viện
19)- Hành chánh
Họ -Tên: Trần Thị Thanh. T, 44 tuổi, nữ
Nhập viện: 24-8-2013
Bệnh sử: 2 tuần nay, bệnh nhân bò trầy da, sau đó, sưng nóng đỏ- đau bàn chân, chảy
mủ vàng hôi, kẻ ngón 1-2 chân phải
Tiền căn: ĐTĐ >18 năm, THA 2 năm
Khám: Mạch: 90 lần/ phút- HA: 130/80mmHg- HH 20lần/phút- Nhiệt độ 37.8 độ C
Bàn chân phải loét kẻ ngón 1 và 2 lan xuống mu bàn chân, d= 3x4 cm, nhiều giả
mạc, chảy dòch vàng đục hôi, sưng nóng đỏ đau bàn chân phải
Mạch mu chân và chày sau 2 bàn chân(+). Monofilament (+)
∆ ĐTĐ2- Tăng huyết áp- loét nhiễm trùng bàn chân (wagner 2)
THÔNG TIN BĂNG BCT
Băng kháng khuẩn BCT là một loại băng có thể hút nước, giữ môi trường ẩm, hấp thu vi khuẩn, tăng
nhiệt độ vết thương bằng tia hồng ngoại xa. Băng được chỉ định dành cho vết thương cấp tính như bỏng
độ một và hai. Chỗ da bị xước. vết rạch và vết thương do mổ. Băng có thể được sử dụng trên vết
thương đã nhiễm trùng hay mãn tính như lở loét do tì đè và loét do bệnh đái tháo đường, việc chỉ định
sử dụng tùy theo điều kiện lâm sàng cơ bản
1.Cấu tạo băng 2.Các loại băng carbon
Lớp chống dính : Giảm thiểu sự dính
chặt vào vết thương
Lớp Carbon hoạt tính kết hợp phân tử
Bạc : Kháng viêm,khử mùi, hấp thụ vi khuẩn
và chất dịch,duy trì độ ẩm, phát ra tia hồng
ngoại xa
BCT Global Headquarters, Taiwan
No. 8-1, Gongyecyu 12th Rd., Situn Dist.
Taichung City 407, Taiwan
Tel: +886.4.235
Email: [email protected] 5.4588
Fax: +886.4.2355.4587