Trường đại học kinh tế kĩ thuật công nghiệp
Khoa công nghệ thông tin
Lớp ĐHTINK3
Thảo luận môi trường và con người
Đề tài :không khí đóng vai trò ntn trong đời sống con người và các
biện pháp bảo vệ môi trường không khí
nhón 4:
1.Nguyễn Công Thiện 6.Nguyễn Duy Trung
2.Lê Ngọc Hùng 7. Bùi Vĩnh Tiến
3.Hoàng Văn Minh 8.Đỗ Thành Nan
4.Nguyễn Xuân Thắng 9. Đỗ Tuấn Anh
5.Nguyễn Văn Nhân 10. Nguyễn Đức Ngọc Ánh
11. Dương Ngọc Hưng
I.Vai trò của không khí :
1.1 Không khí có vai trò rất quan trọng, là một một yếu tố không thể thiếu đối
với sự sinh tồn và phát triển của sinh vật trên trái đất. Con người có thể nhịn ăn,
nhịn uống trong vài ngày nhưng không thể nhin thở trong 5 phút.
1.2 Không khí là lớp áo giáp bảo vệ mọi sinh vật trên trái đất khỏi bị các tia bức
xạ nguy hiểm và các thiên thạch từ vũ trụ
1.3 Không khí với các thành phần như khí O2, CO2, NO2 ,… cần cho hô hấp
của con người và động vật cũng như quá trình quang hợp của thực vật, là nguồn
gốc của sự sống.
1.4 duy trì sự cháy và có vai trò quan trọng trong sản xuất ,y tế và trong công
nghiệp.
Cùng với sự phát triển kinh tế và quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa,
trong những năm gần đây, vấn đề ô nhiễm không khí ngày càng trở nên trâm
trọng hơn
II.Các tác nhân gây ô nhiễm
“ Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng
trong thành phần không khí,làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự tỏa
mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa do bụi ”
Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn nhất của con người. Các quá trình gây ô
nhiễm là quá trình đốt các nhiên liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra:
CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi, quá
trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vận chuyển
các hóa chất bay hơi, bụi.
Đặc điểm: nguồn công nghiệp có nồng độ chất độc hại cao,thường tập
trung trong một không gian nhỏ. Tùy thuộc vào quy trình công nghệ, quy
mô sản xuất và nhiên liệu sử dụng thì lượng chất độc hại và loại chất độc
hại sẽ khác nhau.
b.giao thông vận tải:
Đây là nguồn gây ô nhiễm lớn đối với không khí đặc biệt ở khu đô thị và
khu đông dân cư. Các quá trình tạo ra các khí gây ô nhiễm là quá trình
đốt nhiên liệu động cơ: CO, CO2, SO2, NOx,Pb, Các bụi đất đá cuốn
theo trong quá trình di chuyển. Nếu xét trên từng phương tiện thì nồng độ
ô nhiễm tương đối nhỏ nhưng nếu mật độ giao thông lớn và quy hoạch
địa hình, đường xá không tốt thì sẽ gây ô nhiễm nặng cho hai bên đường.
c.sinh hoạt:
Là nguồn gây ô nhiễm tương đối nhỏ, chủ yếu là các hoạt động đun nấu
sử dụng nhiên liệu nhưng đặc biệt gây ô nhiễm cục bộ trong một hộ gia
đình hoặc vài hộ xung quanh. Tác nhân gây ô nhiễm chủ yếu: CO, bụi
- Việc sử dụng than trong đun nấu cùng nhều thói quen xấu của người dân,
chẳng hạn như : hút thuốc…cũng đẩy mạnh thêm tình trạng ô nhiễm cho môi
trường sống của con người. Nếu nhìn từ nguồn khí thải do hoat động sinh
hoạt của các gia đình thì vùng môi trường trung tâm ở các khu phố cũ, phố cổ
có mật độ phát ra chất thải cao nhất so với các vùng dân cư khác của thành
phố.
Rác thải y tế :lượng rác thải ra mỗi ngày của bệnh viện là rất nhiều. Riêng
khu xử lý rác thải nguy hiểm tại khu vực cầu Diễn – Hà Nội, trước đây, mỗi
ngày tiếp nhận và tiêu hủy 2-3 tấn rác thải y tế nguy hiểm. Nhưng từ khi việc
luồn rác thải y tế tư bệnh viện Việt Đức ra ngoài bị phanh phui thì lượng rác
axít (HNO3, H2SO3, H2SO4). Các chất khí trên vào cơ thể qua đường hô hấp
hoặc hòa tan vào nước bọt rồi vào đường tiêu hoá, sau đó phân tán vào máu
tuần hoàn.
- Kết hợp với bụi => bụi lơ lửng có tính axít, kích thước < 2-3µm sẽ vào tới
phế nang, bị đại thực bào phá hủy hoặc đưa đến hệ thống bạch huyết.
- SO2 nhiễm độc qua da làm giảm dự trữ kiềm trong máu, đào thải amoniac
ra nước tiểu và kiềm ra nước bọt.
- Độc tính chung của SO2 thể hiện ở rối loạn chuyển hóa protein và đường,
thiếu vitamin B và C, ức chế enzym oxydaza.
- Giới hạn phát hiện thấy bằng mũi SO2 từ 8 – 13 mg/m3.
- Giới hạn gây độc tính của SO2 là 20 – 30 mg/m3, giới hạn gây kích thích hô
hấp, ho là 50mg/m3.
- Giới hạn gây nguy hiểm sau khi hít thở 30 – 60 phút là từ 130 đến
260mg/m3
- Giới hạn gây tử vong nhanh (30’ – 1h) là 1.000-1.300mg/m3.
- Tiêu chuẩn cho phép của Bộ Y Tế Việt Nam đối với SO2, SO3, NO2 týõng
ứng là 0,5; 0,3 và 0,085 mg/m3 (nồng độ tối đa 1 lần nhiễm).
1.3. TÁC HẠI CỦA HF
- HF sinh ra do quá trình sản xuất hóa chất (HF) và là một tác nhân ô nhiễm
quan trọng khi nung gạch ngói, gốm sứ.
- Không khí bị ô nhiễm bởi HF và các hợp chất fluorua gây ảnh hưởng trực
tiếp đến đời sống sinh vật và sức khoẻ của người. Các hợp chất fluorua gây ra
bệnh fluorosis trên hệ xương và răng.
1.4. TÁC HẠI CỦA CO
- Ôxít cacbon (CO) kết hợp với hemoglobin (Hb) trong máu thành hợp chất
bền vững là cacboxy hemoglobin (HbCO) làm cho máu giảm khả năng vận
chuyển ôxy dẫn đến thiếu ôxy trong máu rồi thiếu ôxy ở các tổ chức.
- Mối liên quan giữa nồng độ CO và triệu chứng nhiễm độc tóm tắt dưới đây:
1.5. AMONIAC (NH3)
- NH3 không ăn mòn thép, nhôm, tan trong nước gây ăn mòn kim loại màu:
- Giới hạn nhiễm độc của các khí như sau:
Metan 60-95 %
Propan 10 %
Butan 30 %
Sulfua hydro 10 ppm
- Tiêu chuẩn của Bộ Y Tế Việt Nam năm 1977 qui định tại nơi lao động: dầu
xăng nhiên liệu là 100mg/m3, dầu hỏa là 300mg/m3. TCVN 5938-2005 qui
định nồng độ xăng dầu trong không khí xung quanh tối đa trong 1 giờ là
5mg/m3.
- Nồng độ hơi xăng, dầu từ 45% (thể tích) trở lên sẽ gây ngạt thở do thiếu ôxy.
Triệu chứng nhiễm độc như say, co giật, ngạt, viêm phổi, áp xe phổi.
- Dầu xăng ở nồng độ trên 40.000 mg/m3 có thể bị tai biến cấp tính với các
triệu chứng như tức ngực, chóng mặt, rối loạn giác quan, tâm thần, nhức đầu,
buồn nôn, ở nồng độ trên 60.000 mg/m3 sẽ xuất hiện các cơn co giật, rối loạn
tim và hô hấp, thậm chí gây tử vong.
- Người nhạy cảm xăng dầu: tác động trực tiếp lên da (ghẻ, ban đỏ, eczema,
bệnh nốt dầu, ung thư da).
- Các hydrocacbon mạch thẳng như dung môi naphta; các hydrocacbon mạch
vòng như cyclohexan; các hydrocacbon mạch vòng thơm như benzen, toluen,
xylen; các dẫn xuất của hydrocacbon như cyclohexanol, butanol, axeton, etyl
acetat, butyl acetat, metyletyl xeton (MEK) và các dẫn xuất halogen.
- Các hợp chất hữu cơ bay hơi (THC): Dưới ánh sáng mặt trời, các THC với
NOx tạo thành ozon hoặc những chất oxy hóa mạnh khác. Các chất này có hại
tới sức khỏe (rối loạn hô hấp, đau đầu, nhức mắt), gây hại cho cây cối và vật
liệu.
1.8. TÁC HẠI CỦA FORMALDEHYDE
- Formaldehyde với nồng độ thấp kích thích da, mắt, đường hô hấp, ở liều cao
có tác động toàn thân, gây ngủ.
- Nhiễm theo đường tiêu hoá với liều lượng cao hơn 200mg/ngày sẽ gây nôn,
choáng váng.
Ông Michael Ưalsh- chuyên viên Hội đồng quốc tế về giao thông sạch Mỹ – đã đưa
ra thông tin mức độ ô nhiễm bụi khói tại một số điểm ở Hà Nội qua đó thực tế đã
gần bằng mức độ ô nhiễm khói lẫn trong xương mù năm 1952 ở London làm hàng
nghìn người tử vong.
GS.TS.Lê Văn Khoa – Đại học Quốc gia Hà Nội đã cho biết ô nhiễm không khí ở Hà
Nội gây thiệt hại 1 tỷ đồng mỗi ngày, mỗi năm thiệt hại 23 triệu USD.
Theo GS. Phạm Duy Hiển – nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt –
hiện cũng đang tham gia dụ án chương trình không khí sạch Việt Nam-Thụy Sĩ
(SVCAP) mức độ ô nhiễm không khí cũng có sự thay đổi theo thời tiết : về mùa
đông cao hơn mùa hè, cao nhất là vào tháng 12 và tháng 1. Trong mùa đông, dưới
tác dụg của khí áp cao và xoáy nghịch không khí bị tù hãm, thường xảy ra “nghịch
nhiệt”, chất ô nhiễm khó phát tán lên cao và ra xa. Mùa hè, mặt đất bị đốt nóng,
không khí cùng chất ô nhiễm có khả năng phát tán và rửa trôi theo mưa. Khi các
chất ô nhiễm phát tán ra cứ tích tụ lại trong phạm vi 150m -200m gần sát mặt đất thì
hàm lượng của chúng tăng lên. Hiện tượng này thường xảy ra lúc tan tầm giao
thông và các lò đun nấu bắt đầu hoạt động, khiến ô nhiễm tăng cao. Thêm vào đó là
bụi bặm do xe ô tô, xe máy bốc lên từ mặt đường đầy đất cát và khí tải tạp trung do
tắc nghẽn giao thông ở các tuyến giao thông có mật độ lưu thông cao.
Tiến sĩ Phạm Lê Tuấn –Phó Giám đốc sở y tế Hà Nội cho biết, kết quả nghiên cứu
cho thấy xu hướng sức khỏe người dân ngày càng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi
trường. Những người có thời gian sống tại thành phố hơn 10 năm có tỷ lệ mắc các
bệnh mạn tính về tai, mũi, họng, cảm cúm cao hơn những người sống dưới 3 năm.
Tại một số khu vực, kết quả điều tra cho thấy tỷ lệ hộ mắc bệnh chiếm 72,6% và
43% người mác bệnh mạn tính về tai, mũi họng : viêm mũi dị ứng, hen phế quản,
cảm cúm, viêm phổi, viêm phế quản, các bệnh về da va bệnh về mắt.
Theo các nghiên cứu về thực trạng các bệnh tật của nhân dân nội thành Hà Nội liên
quan đến ô nhiễm không khí thì những người dân tỏ ra ít thông tin về những tác hại
của biến đổi môi trường. Điều này có thể do việc giáo dục truyền thống tại nơi làm
việc và nơi sinh sống của cộng đồng chưa thật hiệu quả.
Người dân đang phải hít một lượng khói bụi mỗi ngày cao gấp 10 lần so với mức tổ
- Trong công nghiệp cần chú trọng để tạo lập được việc sử dụng có hiệu
quả các vật liệu và nguồn tài nguyên, trang bị các phương tiện kiểm soát
ô nhiễm, thay thế khí CFC và các chất khác làm suy giảm tầng Ozon bằng
các chát an toàn hơn và cuối cung là giảm chất thải.
- Xử lý nghiêm đối với hành vi nguy hại đến môi trường, đặc biệt là môi
trường không khí.