Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm mục đích nâng cao chất lượng
dạy học , kích thích ham muốn học hỏi tìm tòi khám phá trong học tập và áp dụng vào
trong thực tế cuộc sống. Việc hướng dẫn học sinh THCS nói riêng và học sinh nói chung
sử dụng máy tính bỏ túi để hỗ trợ tính toán là việc làm cần thiết trong dạy học. Do tính
hữu dụng và thiết thực của máy tính bỏ túi, việc hướng dẫn học sinh giải toán bằng máy
tính bỏ túi nhằm mục đích : Mở rộng và nâng cao phần tri thức về máy tính bỏ túi của
học sinh đã được học ở tiểu học; phát triển tư duy thuật toán ở HS, hợp lí hoá và tối ưu
hoá các thao tác, hỗ trợ đoán nhận kết quả bằng các phép thử, kiểm tra nhanh kết quả
tính toán theo hướng hình thành các phẩm chất của người lao động có kĩ năng tính toán.
Nhờ có máy tính bỏ túi mà nhiều vấn đề được coi là khó đối với chương trình
môn toán đã được giảm nhẹ đi rất nhiều. Ví dụ như: Bài toán phân tích một số ra thừa số
nguyên tố, tìm ước chung lớn nhất, bội chung nhỏ nhất, việc tính giá trị của các biểu thức
số, tính tỉ số phần trăm. ở lớp 6. Bài toán tính giá trị các liên phân số, tính giá tri của biểu
thức đại số,bài toán thống kê ở lớp 7. Bài toán tìm dư trong phép chia đa thức, thuật toán
hoocner, tìm nghiệm của phương trình, tính toán các tỉ số cũng như các độ dài đoạn thẳng
trong hình đồng dạng. Ở lớp 8. Bài toán giải phương trình bậc hai, giải hệ phương trình,
giải tam giác vuông, căn bậc n ở lớp 9
Vấn đề tổ chức hướng dẫn giải toán trên máy tính bỏ túi cho học sinh là một vấn đề
cần thiết để học sinh có thể sử dụng máy tính bỏ túi như một phương tiện, một công cụ,
đồ dùng học tập hữu dụng trong các tình huống có liên quan đến tính toán nhằm giảm
thời gian tính toán, tăng thêm thời gian để học sinh luyện tập phát triển tư duy thật toán.
Tuy nhiên việc hướng dẫn học sinh sử dụng máy tính bỏ túi phải hết sức chú trọng đến
nội dung chương trình bài học của học sinh trên lớp, chương trình môn toán chính khoá
cung cấp kiến thức kĩ năng đến mức nào thì chúng ta cập nhật hướng dẫn giải toán trên
máy tính bỏ túi đến mức ấy, hình thành kĩ năng sử dụng thành thạo máy tính bỏ túi.
Tránh việc nôn nóng hướng dẫn vượt mức hoặc hướng dẫn cho hết trách nhiệm.
***********************************************************************
- 1 -

Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
Cho nên tôi chọn: Hướng dẫn học sinh tìm tỉ số lượng giác và góc bằng máy
tính bỏ túi CASIO – fx570MS
- Cách tìm tỉ số lượng giác và góc bằng máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
- Máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
V. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
- Tìm hiểu cơ sở lí luận và lịch sử về máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
- Tìm hiểu các tính năng, cách sử dụng máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
- Cách tìm tỉ số lương giác và góc bằng máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp quan sát để thu thập thông tin
- Phương pháp tìm hiểu lí luận
- Phương pháp thực hành, thao tác trên máy
VII. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:
Từ 6 tháng 9 đến 20 tháng 10 năm 2009
PHẦN THỨ HAI. NỘI DUNG
Chương I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Trong thực tế khi giảng dạy cho học sinh một số các bài toán đòi hỏi phải có kĩ năng
tính toán hoặc suy luận ở mức độ cao và yêu cầu hoàn thành trong khuôn khổ thời gian
hạn hẹp thì phần lớn học sinh thường có tâm lí căng thẳng hoặc không có hứng thú học
tập, bởi lí do là các em ngại tính toán vì các phép tính phức tạp, tra bảng số phức tạp
( chẳng hạn kết quả của phép toán x
3
= 35 => x=? hoặc cotgx =
15
?
17
x⇒ =
). Vì vậy để
giúp học sinh tính toán nhanh và đơn giản hơn và đỡ lãng phí tốn thời gian, thao tác đơn

 M số nhớ có cộng thêm hay trừ bớt đi do ấn M
+
, M
-

 A, B, C, D, E, F, X, Y các ô ghi số nhớ
 Ans gọi lại kết quả vừa tính (do ấn dấu =, StoA,StoB…, M
+
, M
-
)
 CLR menu xoá: Scl( xoá thống kê), Mode(mode), All(chỉnh máy,reset lại)
 ; dấu cách hai biểu thức
c. Các phím đặc biệt.
 Shift thay đổi(vị trí) ấn kèm khi sử dụng các phím có chữ màu vàng ghi phía
trên các phím nổi
 MODE chọn mode (chương trình)
 ( ; ) mở ngoặc, đóng ngoặc
 EXP nhân với luỹ thừa của 10

π
số pi
 0’’’, 0’’’ nhập số đo độ phút giây
***********************************************************************
- 4 -
0
1
2
9
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán


3
căn bậc ba

x
2
bình phương

x
3
lập phương

ENG, ENG chuyển ra dạng a x 10
x
, giảm n, tăng n

a
c
b
, d/c ghi hỗn số, phân số

x! giai thừa

∧
mũ

x
căn bậc x

% phần trăm

SD thống kê một biến chọn 1
REG hồi quy
BASE
- Ấn MODE 3 lần hiện menu
EQN chọn 1
Muốn chọn giải phương trình chọn chọn 2 nếu giải phương trình bậc hai một ẩn
số, chọn 3 nếu giải phương trình bậc ba một ẩn số. Muốn chọn giải hệ phương trình chọn
2 nếu giải hệ phương trình bậc nhất hai ẩn, chọn 3 nếu giải hệ phương trình bậc nhất ba
ẩn số ( bấm sang trái hoặc phải)
- Ấn MODE 4 lần hiện menu:”
Deg:
1
chọn đơn vị đo góc là độ
Rad: 2 chọn đơn vị đo góc là rađian
Gra: 3 chọn đơn vị đo góc là grat
- Ấn MODE 5 lần hiện menu:
Fix:
1
chọn số chữ số ở phần thập phân
Sci: 2 chọn hiện số dạng a. 10
xNorm: chọn hiện số dạng thường
- Ấn MODE 6 lần hiện menu:
***********************************************************************
- 6 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
Disp:1: ấn tiếp
a

máy tính bỏ túi có tính năng như yêu cầu bài học của học sinh lớp 9 là CASIO – fx220 và
các máy có tính năng tương tự như máy tính bỏ túi
CASIO – fx570MS , cá biệt có những em học sinh còn chưa một lần được sử dụng máy
tính bỏ túi.
Chính vì điều đó khi thực hiện sáng kiến này học sinh cần nắm được:
1. Biết tắt mở máy của máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS
2. Biết sử dụng máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS để thực hiện một số phép toán
cơ bản như tìm tỉ số lượng giác và góc nhọn của một tam giác vuông, giải tam giác
vuông. Thấy được khi sử dụng máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS thì không thể
thực hiện cách thao tác như hướng dẫn trong sách giáo khoa đối với máy tính bỏ
túi
CASIO – fx220 được
3. Biết cách chọn chữ số ở phần thập phân, sử dụng dấu đóng mởi ngặc bằn máy
tính bỏ túi CASIO – fx570MS
4. Biết cách sửa sai khi thực hiện sai thao tác tính toán, xoá tạm thời phép tính.
Biết cách thoát khỏi các chương trình mà máy đang hoạt động
Chương III. GIẢI QUẾT VẤN ĐỀ.
Sau khi tìm hiểu các tính năng cơ bản của máy tính bỏ túi CASIO – fx220,
CASIO – fx570MS để phục vụ chủ yếu đi tìm tỉ số lượng giác và góc khi biết tỉ số lượng
giác của góc đó, tôi thực hiện giải quyết vấn đề đặt ra như sau:
1. Hướng dẫn học sinh biết cách tắt mở máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS :
Đối với máy CASIO – fx220 thì nhấn phím
AC
hoặc
ON
Đối với máy CASIO – fx570MS thì nhấn phím
ON
. Tắt máy bấm
SHIFT


và 0.0000 là được.
3. Sau khi thực hiện các thao tác để máy tự động làm tròn đến số thập phân thư 4
như ở mục 2 đã hướng dẫn, ta hướng dẫn học sinh đi tìm tỉ số lượng giác và tính số đo
của góc nhọn khi biết một tỉ số lượng giác của góc đó.
Các thao tác khi sử dụng máy tính bỏ túi CASIO – fx220 và CASIO – fx570MS:
a) Tìm tỉ số lượng giác của góc nhọn cho trước:
Ví dụ1: Tìm cos 25
0
13’.
+ Đối với máy CASIO – fx220.
Nhấn lần lượt các phím:
2

5

0'''

1

3

0'''

cos

khi đó trên màn hình xuất hiện 0.9047 nghĩa là:
0
25 13' 0.947cos ≈

+ Đối với máy CASIO – fx570MS.

g
tg
=
nên để tìm cotg 56
0
25’ ta làm lần lượt như sau:
+ Đối với máy CASIO – fx220.
Để tìm cotg 56
0
25’ ta lần lượt bấm các phím:
5

6
0'''
2

5

0'''
tan
SHIFT
1 x
Khi đó trên màn hình xuất hiện 0.6640, nghĩa là:
0
cot 56 25' 0.6640g ≈
+ Đối với máy CASIO – fx570MS.
Để tìm cotg 56
0
25’ ta lần lượt bấm các phím:
1

Sin
−
- Để tìm góc
α
khi biết Cos
α
ta làm như sau: nhấn liên tiếp các phím
SHIFT
1
Cos
−
- Để tìm góc
α
khi biết tg
α
ta làm như sau: nhấn liên tiếp các phím
SHIFT
1
tan
−
- Để tìm góc
α
khi biết Cotg
α
ta làm như sau: nhấn liên tiếp các phím

SHIFT
1
tan
−

W W
nghĩa là
0
16 28'30.66
Làm tròn đến phút, ta lấy
0
16 29'x ≈
Làm tròn đến độ, ta lấy
0
16x ≈
+ Đối với máy CASIO – fx570MS.
Nhấn lần lượt các phím:
SHIFT

1
Sin
−

0

.

2

8

3

6


Cos
−

SHIFT

¬
Khi đó màn hình xuất hiện
51 30 30.21
W W
nghĩa là
0
51 30'30.21
Làm tròn đến phút, ta lấy
0
51 31'x ≈
***********************************************************************
- 10 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
Làm tròn đến độ, ta lấy
0
52x ≈
+ Đối với máy CASIO – fx570MS.
Nhấn lần lượt các phím:
SHIFT

1
Cos
−

0

1

5

4

SHIFT

1
tan
−

SHIFT

¬
Khi đó màn hình xuất hiện
65 5 48.46
W W
nghĩa là
0
65 5'48.46
Làm tròn đến phút, ta lấy
0
65 6'x ≈
Làm tròn đến độ, ta lấy
0
65x ≈
+ Đối với máy CASIO – fx570MS.
Nhấn lần lượt các phím:
SHIFT

Nhấn lần lượt các phím:
2

.

6

7

5

SHIFT

1 x

SHIFT

1
tan
−

SHIFT

¬
Khi đó màn hình xuất hiện
20 29 50.43
W W
nghĩa là
0
20 29'50.43


5

)

=
Khi đó màn hình xuất hiện 20.49734055 nhấn phím
0'''

màn hình xuất hiện
0
20 29'50.43
Làm tròn đến phút, ta lấy
0
20 30'x ≈
Làm tròn đến độ, ta lấy
0
21x ≈
Qua các ví dụ trên ta thấy rõ mỗi máy có tính năng khác nhau, nên khi sử dụng
máy ta cần nắm được chức năng hoạt động của từng máy, thao tác thực hiện trên mỗi
máy có tính năng giống nhau nhưng cũng có tính năng khác nhau. Nhất là thao tác tìm tỉ
số lượng giác và góc của mỗi máy là hoàn toàn khác nhau. Máy tính bỏ túi
CASIO – fx570MS có phép toán gần với tính toán thông thường hơn máy tính bỏ túi
CASIO – fx220, còn máy CASIO – fx220 thực hiện nhiều thao tác hơn, khó nhớ các thao
tác nên dễ nhầm lẫn hơn
Chú ý: Khi tìm góc nhọn x, biết cotg x = 2,675 bằng máy CASIO – fx570MS ta
thực hiện các thao tác như sau:
Nhấn lần lượt các phím:
SHIFT


0
20 30'x ≈
Làm tròn đến độ, ta lấy
0
21x ≈
***********************************************************************
- 12 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
Còn nếu ta hiểu: Tìm góc nhọn x biết cotg x, ta có thể chuyển thành bài toán tìm
góc nhọn x khi biết
1
tgx
cotgx
=
là hoàn toàn đúng, nhưng thực hiện các thao tác theo suy
luận như vậy thì chưa đưa ra được kết quả chính xác, đó là:
1

÷

SHIFT

1
tan
−

2

.


tan
−

2

.

6

7

5

)

=
Khi đó màn hình xuất hiện 0.824311282 nhấn phím
0'''

màn hình xuất hiện
0
0 49'27.52
Ta cũng thấy ngay kết quả sai khác rất lớn, không chính xác
4 . Biết cách sửa sai khi thực hiện sai thao tác tính toán, xoá tạm thời phép tính
như sau:
Trong quá trình tính toán không tránh khỏi các thao tác sai, hoặc vô tình bấm nhầm
các phím ta có thể sử dụng phím
DEL
để xoá bằng cách di chuyển con trỏ
Con trỏ đang nhấp nháy ở đâu thì ta có xoá ở chỗ đó. Có những phép tính phức tạp tốt

***********************************************************************
- 13 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN:
Qua việc nghiên cứu máy tính bỏ túi CASIO – fx570MS để thực hiện sáng kiến và
“ Hướng dẫn học sinh tìm tỉ số lượng giác và góc bằng máy tính bỏ túi
CASIO – fx570MS” tôi thu được kết quả như sau:
Kỹ năng
Kết quả
Tắt mở máy
Lệnh làm tròn
số
Cách sửa sai
Tìm tỉ số lượng
giác và góc
Trước khi thực
hiện SKKN
70% 25% 27% 18%
Sau khi thực
hiện SKKN
100% 80% 85% 90%
Qua bảng ta thấy 100% HS biết tắt mở máy thông thường, tỉ lệ HS biết sử dụng
máy để tìm tỉ số lượng giác và góc, sửa sai khi tính toán có kết quả khá cao, lệnh cho máy
làm tròn đến số thập phân theo mong muốn có sự biết triển rõ nét.
Ngoài ra còn phụ tuộc vào một số các yếu tố khác như: Máy tính CASIO-fx570MS
có nhiều tính năng ưu việt hơn máy tính bỏ túi CASIO – fx220, chương trình chạy để
tính toán gần với chúng ta viết và tính toán thông thường hơn, các thao tác thực hiện trên
máy CASIO – fx570MS ngắn hơn dễ nhớ hơn, việc tìm tỉ số lượng giác và góc bằng máy
tính bỏ túi CASIO – fx570MS dễ thực hiện hơn rất nhiều so với máy tính bỏ túi CASIO

- 15 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
Hà Mạnh Cường
***********************************************************************
- 16 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa toán 9 tập I
2. Hướng dẫn sử dụng và giải toán của
máy tính CASIO – fx570MS dùng cho
các lớp 6 -7 – 8 - 9
3. Sách giáo viên toán 9 tập I
Nhà xuất bản giáo dục
Chủ biên: TS. Nguyễn Văn Trang
Bên soạn: Nguyễn thế Thạch
Nguyễn Trường Chấng
Nguyễn Hữu Hảo
Nhà xuất bản giáo dục
***********************************************************************
- 17 -
Đề tài: Hướng dẫn học sinh THCS sử dụng máy tính bỏ túi CASIO trong thực hành giải toán
PHỤ LỤC
Phần thứ nhất. Mở đầu
I. Lí do chọn đề tài
II. Mục đích nghiên cứu
III. Đối tượng nghiên cứu
IV. Giới hạn, phạm vi, nội dung nghiên cứu
V. Nhiệm vụ nghiên cứu
VI. Phương pháp nghiên cứu
VII. Thời gian nghiên cứu

…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………
***********************************************************************
- 20 -