BỘ CÔNG THƢƠNG
CỤC ĐIỀU TIẾT ĐIỆN LỰC
CẤU TRÚC VÀ NGUYÊN TẮC VẬN HÀNH
THỊ TRƯỜNG PHÁT ĐIỆN CẠNH TRANH VIỆT NAM
Hội An, Tháng 6 năm 2011
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
2
Nội dung
 Cấu trúc thị trường điện Việt Nam
 Nguyên tắc hoạt động của VCGM
 Thành viên tham gia VCGM
 Các cơ chế hoạt động của VCGM
 Các cơ chế giám sát hoạt động của VCGM
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
3
1. Cấu trúc thị trường điện Việt Nam
Thiết kế thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam đã được phê
duyệt tại quyết định 6713/QĐ-BCT ngày 31/12/2009 của Bộ
trưởng Bộ Công Thương, theo đó:
 Tên gọi:
o Tiếng Việt: Thị trường phát điện cạnh tranh Việt Nam

Phân phối/bán
lẻ
Đơn vị
Phát điện
Chào giá
MDMSP
Bảng kê
thanh toán
Số liệu đo
đếm
Số liệu
đo đếm
Bảng kê
thanh toán
Số liệu đo đếm
Hợp đồng PPA
Thanh toán
Đơn vị Mua
buôn duy
nhất
(SB)
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
5
2. Nguyên tắc hoạt động của VCGM
 Toàn bộ điện năng của đơn vị phát điện được chào bán cho

ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
7
3. Thành viên tham gia VCGM (tiếp)
77
Thành viên thị trường
Không tham gia thị trường
ĐV Cung cấp Dịch vụ
MDMSP
SMO
TNO
Non-BOT
TPPs
HPPs
SMHPs
FSR/CSR/
RMR
Tham gia gián tiếp
Tham gia trực tiếp
Xuất
khẩu
BOTs
Nhập
khẩu
NMĐ nhỏ
(<30 MW)
Đơn vị mua buôn duy nhất
(Công ty MBĐ -EPTC)
PCs

 Cơ chế hợp đồng mua bán điện
 Cơ chế vận hành của thị trường điện giao ngay
 Cơ chế giá công suất thị trường
 Cơ chế cung cấp dịch vụ phụ trợ
 Cơ chế thanh toán trong thị trường
9
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
10
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.1 Cơ chế hợp đồng mua bán điện
 Đối với các đơn vị phát điện tham gia cạnh tranh (trừ nhà
máy BOT, TĐ chiến lược đa mục tiêu):
o Ký hợp đồng mua bán điện (PPA) dạng sai khác (CfD) theo mẫu do
Bộ Công Thương ban hành với ĐV Mua buôn điện duy nhất.
o Giá hợp đồng (gồm cả giá công suất &giá điện năng) do ĐV PĐ và
ĐV MB thỏa thuận và nằm trong khung giá do BCT quy định.
o Sản lượng hợp đồng hàng năm được tính trước hàng năm theo kết quả
tính toán tối ưu hệ thống điện của năm tới.
o Tỷ lệ sản lượng do Cục ĐTĐL quy định hàng năm.
o Sản lượng thanh toán theo giá hợp đồng của từng chu kỳ giao dịch
được phân bổ từ sản lượng hợp đồng năm.
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV

o NMTĐ: Chào trong phạm vi từ 80% đến 110% giá trị nước do SMO tính toán và
công bố cho từng nhà máy
 Lịch huy động các tổ máy của từng chu kỳ được lập dựa trên
bản chào của các tổ máy, dự báo phụ tải và khả năng tải của
lưới với mục tiêu tối thiểu chi phí mua điện.
 Giá điện năng thị trường giao ngay (SMP – System Marginal
Price) được xác định cho từng chu kỳ căn cứ trên phụ tải thực
tế, các bản chào và công suất sẵn sàng thực tế của các tổ máy
trong chu kỳ đó.
 Giá thị trường toàn phần cho từng chu kỳ giao dịch dùng thanh
toán HĐ CfD là tổng của SMP và giá công suất của chu kỳ đó.
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
13
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.2 Cơ chế vận hành của thị trường giao ngay
 Giá thị trường toàn phần:
FMP(h) = SMP(h) + CAN (h)
o CAN(h): được xác định trong Quy trình lập KHVH năm
 FMP: dùng làm giá tham chiếu khi tính toán thanh toán hợp
đồng MBĐ dạng sai khác (CfD)
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory

• Đơn vị phối hợp: SB, TNO & các đơn vị phát điện
Lập kế hoạch vận
hành năm
- Tính toán giá trị nước
- Tính giá trần bản chào
các tổ máy nhiệt điện
- Lựa chọn nhà máy mới
tốt nhất (BNE) & tính giá
công suất thị trường.
- Xác định sản lượng
hợp đồng năm và phân
bổ vào các tháng.
- Xác định giá trần thị
trường
Lập kế hoạch vận
hành tháng
- Tính toán giá trị nước
- Điều chỉnh giá trần các
tổ máy nhiệt điện
- Phân bổ sản lượng hợp
đồng tháng vào các giờ
Lập kế hoạch vận
hành tuần
- Tính toán giá trị
nước
- Xác định giá trần &
giá sàn bản chào của
các tổ máy thủy điện
- Công bố biểu đồ
phát của các Nhà

Lập lịch huy
động giờ tới
H
Xác định giá
thị trường &
Thanh toán
Điều độ thời gian
thực
Công bố lại mức
CS sẵn sàng (chỉ
trong trường hợp
sự cố bất khả
kháng)
Vận hành các
tổ máy theo
lệnh điều độ
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
17
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.2 Cơ chế vận hành của thị trường giao ngay
Lập kế
hoạch vận
hành
tuần W
Lập kế

Tháng M
Thanh toán
cho tháng M
Ngày 10,
M+1
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
18
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.3 Cơ chế giá công suất thị trường
 Áp dụng thanh toán cho các nhà máy điện tham gia cạnh
tranh (trừ nhà máy BOT, TĐ chiến lược đa mục tiêu).
 Được xác định hàng năm sao cho nhà máy điện mới tốt nhất
- BNE (mới đưa vào vận hành trong năm, chạy nền, chi phí
phát điện bình quân thấp nhất) thu hồi đủ tổng chi phí phát
điện trong năm.
 Tiêu chuẩn lựa chọn nhà máy BNE:
1. Là NMĐ sử dụng công nghệ CCGT hoặc nhiệt điện than
2. Bắt đầu vận hành thương mại và phát điện toàn bộ công suất đặt
trong năm N-1.
3. Là nhà máy điện chạy đáy.
4. Có chi phí phát điện toàn phần trung bình thấp nhất.
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV

4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.4 Cơ chế cung cấp dịch vụ phụ trợ
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
21
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.5 Cơ chế thanh toán trong thị trường
 Chu kỳ thanh toán: 1 tháng
 SMO tính toán và công bố các khoản thanh toán trong thị
trường điện giao ngay cho từng chu kỳ giao dịch và cả chu
kỳ thanh toán
 ĐV Phát điện phát hành hóa đơn thanh toán gửi ĐV MB duy
nhất
 ĐV MB duy nhất thực hiện thanh toán
 ĐV cung cấp dịch vụ phụ trợ phát hành hóa đơn yêu cầu
SMO thanh toán cho các dịch vụ đã cung cấp
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
ERAV
Electricity Regulatory
Authority of Vietnam
22
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.5 Cơ chế thanh toán trong thị trường
Thị trường

24
4. Các cơ chế hoạt động của VCGM
4.5 Cơ chế thanh toán trong thị trường
Ngày giao dịch D
Thanh toán
Phát hành bảng kê thanh toán thị trường điện sơ bộ cho ngày D
Phát hành bảng kê thanh toán thị trường điện hoàn chỉnh cho ngày D
Lập hồ sơ thanh toán cho tháng M
Phát hành hóa đơn thanh toán cho tháng M
BỘ CÔNG THƢƠNG
CỤC ĐIỀU TIẾT ĐIỆN LỰC
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!