TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM
BỘ MÔN ĐỊA TIN HỌC
CBGD: Th.S Nguyễn Tấn
Lực
2
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ TOÁN HỌC ĐO ẢNH LẬP THỂ
3
1.1 CƠ SỞ HÌNH HỌC
1.1.1 NHỮNG YẾU TỐ HÌNH HỌC CƠ BẢN
4
1.1.2 TỶ LỆ MÔ HÌNH
ĐỊNH HƯỚNG TRONG:
ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI
5
1.2 ĐỊNH HƯỚNG MÔ HÌNH LẬP THỂ
1.2.1.1 ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI
Xác định tọa độ điểm chính ảnh x’
0
, y’
0
; tiêu cự f
Xác đỊnh tương quan giữa 2 tấm ảnh ⇒ chỉ xác
định độ chênh lệch giữa các nguyên tố định
hướng ngoài
X
02
– X
01
= B
X

Y
, B
Z
: CÁC THÀNH PHẦN CỦA CẠNH ĐÁY
B CHIẾU LÊN CÁC TRỤC X, Y, Z.
THỰC TẾ, THÀNH PHẦN B
X
CHỈ CÓ TÁC
DỤNG XÁC ĐỊNH TỶ LỆ MÔ HÌNH, MÀ KHÔNG
THAM GIA VÀO QUÁ TRÌNH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ
TƯƠNG ĐỐI GIỮA 2 TẤM ẢNH.
6
VÌ VẬY: CHỈ CÓ 5 YẾU TỐ THAM GIA VÀO
QUÁ TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI GIỮA
2 TẤM ẢNH LÀ:
B
Y
, B
Z
, ∆ϕ, ∆ω, ∆κ : 5 NGUYÊN TỐ ĐỊNH
HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI CẶP ẢNH LẬP THỂ.
7
1.2.1.2 ĐỊNH HƯỚNG TUYỆT ĐỐI
XÁC ĐỊNH TỶ LỆ MÔ HÌNH VÀ VỊ TRÍ KHÔNG
GIAN CỦA MÔ HÌNH TRONG HỆ TỌA ĐỘ
TRẮC ĐỊA.
•
HỆ SỐ TỶ LỆ MÔ HÌNH: m
MH
•

1
= 0.
5 NGUYÊN TỐ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI
GỒM:ϕ
1
, κ
1
, ϕ
2
, ω
2
, κ
2
.
9
1.2.2.2 HỆ THỐNG TỌA ĐỘ MÔ HÌNH PHỤ
THUỘC:
LẤY TỜ ẢNH TRÁI LÀM CƠ SỞ ĐỂ XÁC LẬP
HỆ THỐNG TỌA ĐỘ MÔ HÌNH
CÁC NGUYÊN TỐ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG ĐỐI
XÁC ĐỊNH BẰNG ĐỘ CHÊNH CỦA CÁC
NGUYÊN TỐ ĐỊNH HƯỚNG ẢNH PHẢI SO VỚI
ẢNH TRÁI.
10
∆ϕ = ϕ
2
- ϕ
1
= ϕ
2

Z’
= b.sinγ
11
1.3 BÀI TOÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH LẬP THỂ
1.3.1 ĐK HÌNH HỌC ĐHTGĐ MHLT:
ĐK ĐỒNG PHẲNG:
F = (r
1
^r
2
).b = 0. (1)
r
1
= A
1
.r’
1
= (x
1
, y
1
, z
1
)
T
r
2
= A
2
.r’

Z
x
1
y
1
z
1
= 0 (2)
x
2
y
2
z
2
⇔b
X
(y
1
.z
2
-y
2
.z
1
) – b
y
(x
1
.z
2

2
.z
1
) = 0
⇒ y
1
.z
2
-y
2
.z
1
= 0
MA TRẬN A
1
, A
2
SỬ DỤNG CÁC GIÁ TRỊ GẦN
ĐÚNG (TRƯỜNG HỢP CÁC GÓC ĐỊNH
HƯỚNG NHỎ)
14
A
1
=
A
2
=
PTĐHTGĐ:
(4)
15

-1
.(A
T
.L)
18
1.4 ĐỊNH HƯỚNG TUYỆT ĐỐI MHLT
1.4.1 BÀI TOÁN
XÁC ĐỊNH TỶ LỆ MÔ HÌNH m
MH
VÀ ĐỊNH
HƯỚNG MÔ HÌNH TRONG HỆ TỌA ĐỘ TRẮC
ĐỊA
R = R
0
+ m.A.R
M
(7)
R = [X, Y, Z]
T
TỌA ĐỘ CỦA ĐIỂM TRONG HỆ
TỌA ĐỘ TRẮC ĐỊA
19
⇒ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG TUYỆT ĐỐI MÔ HÌNH CẦN
XÁC ĐỊNH 7 YẾU TỐ:
X
0
, Y
0
, Z
0

.A
Κ
(7) ⇒ R’ + v = (R’
0
+ dR
0
) +
(m’ + dm).(A’+dA).R
M
(8)
KHAI TRIỂN (8), CHỈ LẤY THÀNH PHẦN BẬC 1:
⇒
v = dR
0
+ dm.A’.R
M
+ m’.dA.R
M
–
(R’ – R’
0
– m’.A’.R
M
) (9)
21
DẠNG MA TRẬN:
22
-
TRONG ĐÓ:
1.4.2 GIẢI BÀI TOÁN ĐỊNH HƯỚNG TUYỆT ĐỐI















=
'
'
'
Z
Y
X
R



























=
'
'
'
02
02
02
02
Z
Y
X
R

Y
X
b
b
b
b
⇒
25