Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 1
Bài viết - ThS. Mai Thị Quỳnh Nhƣ - Nghiệp vụ huy động vốn tại các ngân hàng
thƣơng mại
NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
Huy động vốn là hoat động mang tính truyền thống của hầu hết ngân hàng ngoại
trừ một số ngân hàng không đƣợc phép thực hiện theo quy định của pháp luật.
Thực tế, nhờ huy động vốn mà ngân hàng có nguồn tài sản phục vụ cho các nghiệp
vụ tín dụng, đầu tƣ …và đƣợc đảm bảo về thanh khoản.
A. Các loại hình huy động vốn và cách vận hành
I. Tài khoản tiền gửi thanh toán không kỳ hạn
Tài khoản tiền gửi thanh toán là tài khoản mà khách hàng mở tại ngân hàng với
mục đích gửi, giữ tiền hoặc thực hiện các giao dịch thanh toán qua ngân hàng bằng
các phƣơng tiện thanh toán nhƣ thẻ, séc, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu…. Khi đó
ngân hàng quản lý tài khoản của khách hàng và đảm nhận việc chi trả đúng theo
yêu cầu của chủ tài khoản (đƣợc ghi trên séc, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiểm thu) phù hợp
với số dƣ khả dụng trên tài khoản. Chủ tài khỏan là đối tƣợng sở hữu tài khoản và
ngân hàng chỉ làm theo lệnh của đối tƣợng này. Chủ tài khoản có thể là cá nhân
hoặc tổ chức
Khách hàng có thể thƣơng lƣợng với ngân hàng để rút vƣợt số dƣ trên tài khoản.
Nếu thuận đề nghị của khách hàng, ngân hàng cho khách hàng vay khoản chi vƣợt
số dƣ có này. Đó là tiện ích mở rộng dành cho khách hàng đƣợc gọi là “thấu chi tài
khoản”. Giá trị và thời hạn của “thấu chi tài khoản” trƣớc tiên phải đƣợc sự thu xếp
và đồng ý của ngân hàng và khách hàng.
1. Đối tƣợng đƣợc mở tài khoản tiền gửi thanh toán
a) Cá nhân:
Là công dân Việt Nam có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự; cá
nhân nƣớc ngoài có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự theo quy
định của pháp luật nƣớc mà ngƣời đó là công dân.
Đối với ngƣời chƣa thành niên, ngƣời mất năng lực hành vi dân sự, ngƣời hạn chế
năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật: mọi thủ tục mở và sử dụng tài
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 2

(quy định này cũng có thể đƣợc áp dụng cho tài khoản tiền gửi tiết kiệm). Nguyên
tắc sau đây đƣợc quy định trong quy định quản lý ngoại hối dùng để xác định
ngƣời không cƣ trú:
Không phải là công dân nƣớc Việt Nam và cƣ trú ở Việt Nam có thời hạn dƣới 12
tháng.
Công dân Việt Nam cƣ trú ở nƣớc ngoài có thời hạn từ 12 tháng trở lên (trừ các
trƣờng hợp công dân Việt Nam học tập, chữa bệnh, du lịch hoặc làm việc cho cơ
quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, văn phòng đại diện của các tổ chức Việt Nam tại
Nƣớc ngoài)
Doanh nghiệp nƣớc ngoài;
3. Mở tài khoản tiền gửi thanh toán.
Hồ sơ yêu cầu mở tài khoản tiền gửi thanh toán:
a) Đối với tổ chức gồm các giấy tờ sau:
Phiếu đăng ký thông tin khách hàng
Giấy đề nghị mở tài khoản
Các giấy tờ chứng minh việc tổ chức đƣợc thành lập theo quy định của pháp luật
Các giấy tờ chứng minh tƣ cách đại diện hợp pháp của chủ tài khoản
Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của cá nhân đứng tên mở tài khoản
b) Đối với đồng chủ tài khoản gồm các giấy tờ sau:
Giấy đề nghị mở tài khoản
Các giấy tờ chứng minh tƣ cách đại diện hợp pháp của ngƣời đại diện cho tổ chức
tham gia tài khoản đồng sở hữu
Hợp đồng quản lý và sử dụng tài khoản chung của các đồng chủ tài khoản
Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của cá nhân đứng tên mở tài khoản
c) Đối với cá nhân gồm các giấy tờ sau
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 4
Giấy đề nghị mở tài khoản
Các giấy tờ chứng minh tƣ cách của ngƣời đại diện, ngƣời giám hộ hợp pháp của
ngƣời chƣa thành niên, ngƣời mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.
Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của cá nhân đứng tên mở tài khoản

Chủ tài khoản có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp các thông tin về các giao dịch
thanh toán và số dƣ trên tài khoản của mình đồng thời có quyền yêu cầu ngân hàng
đóng, phong toả hoặc thay đổi cách thức sử dụng tài khoản khi cần thiết.
Ngân hàng có quyền chủ động trích tài khoản của khách hàng để thanh toán các
nghĩa vụ thanh toán theo quyết định của cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền;các
khoản nợ đến hạn, quá hạn; các khoản lãi, chi phí phát sinh trong quá trình quản lý
tài khoản và cung ứng các dịch vụ thanh toán theo quy định; và các trƣờng hợp
khác theo thoả thuận giữa ngân hàng và khách hàng.
Ngân hàng có quyền từ chối thực hiện các lệnh thanh toán của khách hàng trong
các trƣờng hợp khách hàng không thực hiện đầy đủ các yêu cầu về thủ tục thanh
toán, lệnh thanh toán không hợp lệ, không khớp đúng với các yếu tố đã đăng ký;
khách hàng không có đủ số dƣ trên tài khoản đảm bảo cho việc thực hiện các lệnh
thanh toán.
Huy động vốn thông qua hình thức tiền gửi thanh toán là việc khách hàng ký gửi
nguồn tiền vào ngân hàng. Khi đó mọi giao dịch của khách hàng đều đƣợc thể hiện
trong sổ phụ tài khoản tiền gửi mà ngân hàng có trách nhiệm cung cấp cho khách
hàng nhƣ một nghĩa vụ pháp lý.

5. Lãi suất tài khoản tiền gửi thanh toán
Ở Việt Nam đa số ngân hàng đều chi trả lãi khi khách hàng gửi tiền gửi thanh toán
trong khi đó các ngân hàng ở nƣớc ngoài thì không phải chi trả lãi cho loại hình
huy động vốn này. Tuy nhiên, việc tính và chi trả lãi ở các ngân hàng Việt Nam tuỳ
thuộc vào quy định riêng của mỗi ngân hàng, ví dụ có thể khác nhau ở chỗ:
- Tính lãi cho toàn bộ số dƣ có trên tài khoản
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 6
- Tính lãi trên số dƣ có trừ đi số dƣ tối thiểu phải duy trì trên tài khoản theo quy
định
- Tính lãi và nhập vốn mỗi ngày
- Tính lãi hàng ngày và nhập vốn cuối mỗi tháng hoặc mỗi quý, nửa năm, năm…
Ngân hàng thƣơng mại không quy định số dƣ có tối thiểu để tính tiền lãi. Việc quy

thƣơng mại (Phần 2)
NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI (Tiếp
theo)
II. Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn dành cho Tổ chức
1.Khái niệm
Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn dành cho Tổ chức là tài khoản trong đó các tổ chức
gửi tiền vào theo thỏa thuận trên Hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn với Ngân Hàng và
đƣợc bảo hiểm theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi.
Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn do một tổ chức là chủ tài khoản: là tài khoản mà chủ
tài khoản là ngƣời đại diện theo pháp luật,hoặc đại diện theo ủy quyền của tổ chức
mở tài khoản.
Tài khoản tiền gửi có kỳ hạn do nhiều tổ chức là đồng chủ tài khoản (sau đây gọi
tắt là tiền gửi đồng chủ tài khoản) là tài khoản có ít nhất hai tổ chức trở lên cùng
đứng tên mở tài khoản và ngƣời đại diện chủ tài khoản phải là ngƣời đại diện hợp
pháp của tổ chức và đƣợc các đồng chủ tài khoản chỉ định bằng văn bản.
2. Đối tƣợng khách hàng:là khách hàng tổ chức sau:
Là tổ chức Việt Nam (tổ chức kinh tế, xã hội, đoàn thể…) đƣợc thành lập và hoạt
động theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Là tổ chức nƣớc ngoài (tổ chức kinh tế, xã hội, đoàn thể…) đƣợc thành lập và hoạt
động theo quy định của pháp luật nƣớc mà tổ chức đó đƣợc thành lập
3. Lãi suất áp dụng:lãi suất do ngân hàng công bố công khai bằng nhiều hình thức
nhƣ thể hiện trên bảng điện hoặc thông báo tại quầy giao dịch, website, thƣ ngỏ…
và có hiệu lực tại ngày giá trị.
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 8
4. Loại tiền huy động:VNĐ, USD và EUR.
5. Mức tiền gửi tối thiểu:Ngân hàng có thể có quy định hoặc không về số tiền gửi
tối thiểu của tài khoản tiền gửi có kỳ hạn (tùy theo từng loại hình sản phẩm tiền gửi
có kỳ hạn).
6. Kỳ hạn gửi tiền:là khoảng thời gian kể từ ngày tổ chức bắt đầu gửi tiền vào ngân
hàng thƣơng mại đến ngày ngân hàng thƣơng mại cam kết trả hết tiền gốc và tiền

có kỳ hạn dành cho doanh nghiệp trong từng thời kỳ do Tổng Giám Đốc (hoặc
ngƣời đƣợc ủy quyền) thực hiện theo thẩm quyền quy định.
b) Phƣơng thức trả lãi:
Trả lãi cuối kỳ. Tiền lãi có thể nhập vốn hoặc không, tùy theo yêu cầu của khách
hàng.
Các phƣơng thức trả lãi khác do Tổng giám đốc (ngƣời đƣợc ủy quyền) quyết định
trong từng trƣờng hợp cụ thể phù hợp với tình hình hoạt động của Ngân Hàng và
Quy định của pháp luật.
c) Cách tính lãi: Tiền lãi = Vốn gốc x lãi suất x thời gian gửi tiền.
9. Chi trả lãi trong các trƣờng hợp cụ thể:
a) Trƣờng hợp tất toán trƣớc hạn:
Đối với kỳ hạn tuần, phụ thuộc vào tình hình thanh khoản của đơn vị mình, Đơn vị
chủ động quyết định cho khách hàng đƣợc quyền tất toán trƣớc hạn.Trong điều
kiện thanh khoản của đơn vị bình thƣờng, khách hàng rút trƣớc hạn sẽ đƣợc hƣởng
lãi suất không kỳ hạn.
Các kỳ hạn còn lại khi tất toán trƣớc hạn, khách hàng sẽ đƣợc hƣởng lãi từ ngày
gửi tiền, cụ thể nhƣ sau:
Nếu thời gian gửi tiền < 01 tháng thì lãi suất áp dụng là lãi suất không kỳ hạn.
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 10
Nếu thời gian thực gửi > 01 tháng, khách hàng đƣợc hƣởng lãi suất kỳ hạn của thời
gian thực gửi tại thời điểm gửi và lãi suất không kỳ hạn cho khoảng thời gian chƣa
tròn tháng còn lại (nếu có).
b) Trƣờng hợp ngày đến hạn rơi vào ngày nghỉ, lễ:
Kỳ hạn tuần: các khoản tiền gửi có kỳ hạn có ngày đến hạn trên Hợp đồng rơi vào
ngày nghỉ, lễ thì Ngân hàng thực hiện chi trả vốn, lãi vào ngày làm việc đầu tiên
tiếp theo ngày nghỉ lễ. Ngoài tiền lãi có kỳ hạn, khách hàng đƣợc hƣởng thêm tiền
lãi không kỳ hạn cho những ngày nghỉ.
Các kỳ hạn còn lại: các khoản tiền gửi có kỳ hạn có ngày đến hạn trên Hợp đồng
rơi vào ngày nghỉ lễ thì Ngân hàng thực hiện chi trả vốn, lãi vào ngày làm việc tiếp
theo đầu tiên theo quy định. Khách hàng đƣợc hƣởng lãi định kỳ cho những ngày

trong tài khoản tiền gửi tiết kiệm đều đƣợc thể hiện trên thẻ tiết kiệm.
2. Đối tƣợng khách hàng
Đối tƣợng gửi tiền tiết kiệm bằng đồng Việt Nam là cá nhân Việt Nam và cá nhân
nƣớc ngoài đang sinh sống và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Đối tƣợng gửi tiền tiết kiệm bằng ngoại tệ là cá nhân ngƣời cƣ trú theo quy định
của pháp luật về quản lý ngoại hối.
Theo quy định của pháp luật, ngƣời cƣ trú là cá nhân thuộc các đối tƣợng sau:
a. Công dân Việt Nam cƣ trú tại Việt Nam; công dân Việt Nam cƣ trú ở nƣớc ngoài
có thời hạn dƣới 12 tháng; công dân Việt Nam làm việc tại các tổ chức sau và cá
nhân đi theo họ:
(i) Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự của Việt Nam tại nƣớc ngoài;
(ii) Văn phòng đại diện tại nƣớc ngoài của các tổ chức sau:
Tổ chức tín dụng đƣợc thành lập, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam
Tổ chức kinh tế đƣợc thành lập, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam trừ tổ chức tín
dụng đƣợc thành lập, hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 12
Cơ quan nhà nƣớc, đơn vị lực lƣợng vũ trang, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị -
xã hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện của Việt Nam hoạt động tại Việt Nam.
b. Công dân Việt Nam đi du lịch, học tập, chữa bệnh và thăm viếng ở nƣớc ngoài
(không kể thời hạn);
Ngƣời nƣớc ngoài cƣ trú tại Việt Nam có thời hạn từ 12 tháng trở lên (trừ các
trƣờng hợp ngƣời nƣớc ngoài học tập, chữa bệnh, du lịch hoặc làm việc cho cơ
quan đại diện ngoại giao, lãnh sự, văn phòng đại diện của các tổ chức nƣớc ngoài
tại Việt Nam).
3. Thủ tục mở tài khoản tiền gửi tiết kiệm
a. Ngƣời gửi tiền phải trực tiếp thực hiện giao dịch tiền gửi tại ngân hàng và xuất
trình các giấy tờ sau:
Cá nhân Việt Nam phải xuất trình CMND hoặc Hộ chiếu còn thời hạn hiệu lực
Cá nhân nƣớc ngoài phải xuất trình hộ chiếu đƣợc cấp thị thực còn thời hạn hiệu
lực; trƣờng hợp nhập cảnh đƣợc miễn thị thực theo quy định của pháp luật thì xuất

tài khoản khác tại ngân hàng cho chính chủ tài khoản hoặc đồng chủ tài khoản.
Ngân hànng thực hiện chi trả tiền gửi tiết kiệm tại nơi đã cấp thẻ tiết kiệm hoặc
điểm giao dịch khác của ngân hàng theo yêu cầu của khách hàng và theo quy định
của ngân hàng.
6. Lãi suất tài khoản tiết kiệm
a. Lãi suất tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn đƣợc tính trên cơ sở tháng (30 ngày) hoặc
năm (360 ngày).
Lãi suất tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn đƣợc hiện trên thẻ tiết kiệm, lãi suất này cố
định trong suốt kỳ hạn gửi tiền của từng thẻ tiết kiệm.
Công thức tính tiền lãi của tiền gửi tiết kiệm khi khách hàng rút vốn đúng hạn:
Tiền lãi = Tiền gốc * Kỳ hạn gửi (tháng) * Lãi suất niêm yết tại thời điểm gửi
(%/tháng hoặc %/năm/12)
Group Facebook: Tailieu.vn Mien Phi Page 14
Trƣờng hợp khách hàng rút vốn trƣớc hoặc sau ngày kết thúc kỳ hạn gửi tiền, hoặc
trƣờng hợp ngày kết thúc kỳ hạn gửi tiền rơi vào ngày nghỉ, lễ theo quy định của
ngân hàng thì tiền lãi đƣợc tính theo quy định của ngân hàng tại thời điểm khách
hàng rút vốn.
b. Lãi suất tài khoản tiết kiệm không kỳ hạn đƣợc tính trên số dƣ của tài khoản
hiện có vào cuối mỗi ngày. Tuy nhiên tiền lãi không đƣợc ghi „có‟ vào tài khoản
mỗi ngày. Thay vào đó, nó đƣợc tích lũy và ghi có vào tài khoản tại ngày làm việc
cuối cùng của mỗi tháng.
Lãi suất tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn đƣợc hiện trên thẻ tiết kiệm. Lãi suất
khách hàng nhận đƣợc là lãi suất do ngân hàng niêm yết và hiệu lực tại ngày tính
lãi.
Công thức tính tiền lãi mỗi ngày nhƣ sau:
Tiền lãi = Số dƣ có cuối ngày * Lãi suất suất niêm yết tại ngày tính lãi
(%/tháng)/30.
B. Đa dạng hóa các loại hình tiền gửi:
Nhu cầu của khách hàng rất phong phú và đa dạng. Hiện nay ngân hàng thƣơng
mại đã và đang tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi theo các định hƣớng sau:

trình sử dụng nguồn tiền của mình mà vẫn có thể đƣợc hƣởng mức lãi suất tốt nhất
trong khoảng thời gian gửi tiền tại ngân hàng thƣơng mại.
d) Đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi theo từng đối tƣợng khách hàng: là hƣớng đa
dạng bằng cách chia khách hàng ra theo từng phân khúc đặc thù và thiết kế sản
phẩm tiền gửi hoặc tiết kiệm có những nét đặc thù dành riêng cho nhóm đối tƣợng
khách hàng đó.