Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
LÊ XUÂN KHA
BIỆN PHÁP QUẢN LÍ THỰC TẬP CỦA SINH VIÊN
NGÀNH QUẢN LÍ VĂN HÓA, KHOA XÃ HỘI,
TRƢỜNG CAO ĐẲNG HẢI DƢƠNG

Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM HỒNG QUANG

THÁI NGUYÊN - 2012


Tác giả luận văn

Lê Xuân Kha Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

i
MỤC LỤC
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục i
Những cụm từ viết tắt trong luận văn iv
Danh mục các bảng v
Danh mục sơ đồ vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lí do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 1
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu 2
5. Giả thuyết khoa học 2
6. Phương pháp nghiên cứu 3
7. Cấu trúc của luận văn 4
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ THỰC TẬP VÀ QUẢN LÍ
THỰC TẬP 5
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

hoạch thực tập 30
2.2.3. Khảo sát quản lí nội dung thực tập của sinh viên ngành Quản lí
văn hóa thuộc Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương 36
2.2.4. Khảo sát quản lí kiểm tra, đánh giá thực tập 40
2.2.5. Khảo sát quản lí các loại hồ sơ thực tập 46
2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí thực tập của sinh viên ngành
Quản lí văn hóa 48
2.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lí hoạt động thực tập của sinh
viên quản lí Khoa Xã hội Trường Cao đẳng Hải Dương 51
Tiểu kết chương 2 54 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

iii
Chƣơng 3. ĐỀ XUẤT MỐT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG THỰC TẬP CỦA SINH
VIÊN KHOA XÃ HỘI TRƢỜNG CAO ĐẲNG HẢI
DƢƠNG 56
3.1. Định hướng, căn cứ và nguyên tắc đề xuất các biện pháp 56
3.1.1. Định hướng cho việc đề xuất các biện pháp 56
3.1.2. Căn cứ đề xuất các biện pháp 56
3.1.3. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp 57
3.2. Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lí thực tập sinh viên ngành
Quản lí văn hóa thuộc Khoa Xã hội Trường Cao đẳng Hải Dương 58
3.4. Khảo nghiệm nhận thức về sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 68
Tiểu kết chương 3 69
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 70
1. Kết luận 70
2. Khuyến nghị 72

thực hiện kế hoạch thực tập theo lát cắt vị trí công việc 33
Bảng 2.5. Kết quả khảo sát quản lí nội dung thực tập của sinh viên ngành
Quản lí văn hóa thuộc Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương 36
Bảng 2.6. Kết quả khảo sát quản lí nội dung thực tập của sinh viên ngành
Quản lí văn hóa thuộc Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải
Dương theo lát cắt vị trí công việc 38
Bảng 2.7. Kết quả khảo sát quản lí kiểm tra, đánh giá thực tập 40
Bảng 2.8. Kết quả khảo sát kiểm tra, đánh giá đợt thực tập theo lát cắt vị
trí công việc 43
Bảng 2.9. Kết quả khảo sát quản lí các loại hồ sơ thực tập 46
Bảng 2.10. Kết quả khảo sát quản lí các loại hồ sơ thực tập theo lát cắt vị
trí công việc 47
Bảng 2.11. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí thực tập của
sinh viên ngành Quản lí văn hóa 49
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết và mức độ thực hiện
các biện pháp đề xuất 68 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất nâng cao hiệu quả
quản lí thực tập sinh viên ngành Quản lí văn hóa 68 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

1
MỞ ĐẦU


2
nhằm đưa ra những biện pháp quản lí góp phần nâng cao hiệu quả thực tập
của sinh viên, mở rộng gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường - sinh viên với đơn vị
thực tập để tăng hiệu quả đào tạo.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Cán bộ quản lí, giảng viên, sinh viên ngành Quản
lí văn hóa Trường Cao đẳng Hải Dương và đơn vị sinh viên đến thực tập.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lí hoạt động thực tập của sinh
viên Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Nghiên cứu những vấn đề lí luận cơ bản về quản lí hoạt động thực tập
4.2. Đánh giá thực trạng thực tập và quản lí thực tập của sinh viên ngành
Quản lí văn hóa thuộc Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương
4.3. Đề xuất các biện pháp quản lí góp phần nâng cao hiệu quả thực tập
của sinh viên Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương
5. Giả thuyết khoa học
Thực hiện theo chương trình đào tạo của nhà trường, hoạt động thực
tập của sinh viên ngành Quản lí văn hóa Khoa Xã hội nói riêng và của sinh
viên Trường Cao đẳng Hải Dương nói chung đã được tiến hành thường xuyên
song vẫn còn một số tồn tại về quản lí thực tập của sinh viên như sự chuẩn bị
cho kỳ thực tập chưa thấu đáo, hoạt động chỉ đạo, đánh giá, rút kinh nghiệm
khi thực tập vẫn còn những điểm bất cập, việc liên kết giữa đơn vị thực tập
với Trường Cao đẳng Hải Dương còn hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu cơ sở lí
luận về các biện pháp quản lí và khảo sát đánh giá đúng thực trạng, chỉ ra
nguyên nhân, nêu được các biện pháp quản lí góp phần nâng cao hiệu quả
thực tập của sinh viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, phù
hợp với yêu cầu nghề nghiệp của sinh viên và nhu cầu xã hội đặt ra. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

4
6.2.5. Phương pháp chuyên gia
Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, những người có chuyên môn,
nghiệp vụ, kinh nghiệm về thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả thực tập
cho sinh viên.
6.2.6. Phương pháp phỏng vấn sâu
Phỏng vấn ý kiến của các chuyên gia, cán bộ quản lí Trường Cao đẳng
Hải Dương, cán bộ quản lí tại một số cơ sở thực tập, sinh viên ngành Quản lí
văn hóa.
6.3. Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học
Sử dụng các phương pháp thống kê toán học để xử lí số liệu liên quan
đến đề tài nghiên cứu, từ đó chỉ ra mối tương quan giữa các luận điểm.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Tài liệu tham khảo, luận văn
được trình bày thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về thực tập và quản lí thực tập.
Chương 2: Thực trạng quản lí thực tập của sinh viên ngành Quản lí văn
hóa Khoa Xã hội, Trường Cao đẳng Hải Dương.
Chương 3: Đề xuất một số biện pháp quản lí nâng cao hiệu quả quản lí
hoạt động thực tập cho sinh viên ngành Quản lí văn hóa Khoa Xã hội, Trường
Cao đẳng Hải Dương. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

5


6
Đặc biệt, dự án "Sinh viên thực hành" [19]- chương trình lần đầu tiên
được thành lập và đồng tài trợ bởi Bộ Giáo dục và Tôn giáo quốc gia và Liên
minh châu Âu tại đại học Aristotle trong thời kỳ 1996-1999, sau đó được tiếp
tục trong các giai đoạn 1999-2000, 2000-2005 và 2005-2007 với mục tiêu:
+) Để đạt được phản hồi tương tác giữa giáo dục đại học và nơi làm việc.
+) Xây dựng được các lớp học nhằm gắn kết kiến thức thu nhận được
với nơi làm việc có liên quan đến nghề nghiệp hoặc vị trí ngay cả ở các doanh
nghiệp, đơn vị trong thời gian thực tập được thực hiện.
+) Tiếp thu kiến thức khoa học thông qua quá trình thực hành, thực tập
khoa học chuyên nghiệp.
+) Thúc đẩy các kỹ năng thực hành và lương tâm nghề nghiệp của mình.
+) Để đạt được quá trình chuyển đổi tốt nhất của sinh viên từ học ở nhà
trường đến sản xuất của các doanh nghiệp, tổ chức và các đơn vị.
+) Để học sinh quen giáo dục đại học với môi trường làm việc và nhu
cầu làm việc, cũng như quan hệ lao động và thu nhập của họ.
+) Trong điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác sáng tạo của các lĩnh vực
khoa học khác nhau và khuyến khích sáng kiến của sinh viên thực hành và
sáng tạo chuyên nghiệp.
+) Để tạo ra một kênh chuyển giao thông tin tương tác giữa các viện
giáo dục đại học và trên thế giới kinh doanh, do đó sự hợp tác giữa hai bên
được tạo điều kiện thuận lợi.
Như vậy có thể khẳng định, cả về mặt lí luận lẫn thực tiễn thì thế giới
đã lưu ý nhiều đến vấn đề thực tiễn, thực hành và thực tập trong các chương
trình giáo dục và đào tạo. Điều đó cho thấy, vấn đề thực hành, thực tập trong
hoạt động giáo dục cần được đánh giá đúng vị trí và vai trò trong việc đào tạo
ra nguồn nhân lực có chất lượng cho xã hội. Điều này càng củng cố cho việc
nghiên cứu vấn đề thực tập của luận văn là có cơ sở lí luận biện chứng.


nay còn yếu về năng lực thực hành. Vì vậy, trong phần kết luận chủ trì hội Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

8
nghị ông Nguyễn Thiện Nhân đã nhấn mạnh: "để có nguồn nhân lực chất
lượng cần tạo mối quan hệ hợp tác hữu hiệu giữa các trường đại học, viện
nghiên cứu sớm hình thành chuỗi phòng thí nghiệm công nghệ, nhà nước có
chính sách khuyến khích hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia làm công tác đào
tạo như miễn tiền thuê đất, nhập khẩu; đưa chi phí hỗ trợ đào tạo vào giá
thành tính thuế, hỗ trợ người học để học viên, sinh viên có nơi thực tập về
năng lực nghề nghiệp".
- Trong luận văn "Thực trạng quản lí thực tập của Trường Cao đẳng
Bán công Hoa Sen và một số giải pháp" (2004) của tác giả Bùi Trân Thúy, tác
giả luận văn đã phân tích những vấn đề cơ bản xuất phát từ điều kiện của
Trường Cao đẳng bán công Hoa Sen và chỉ ra một số giải pháp, tuy nhiên vấn
đề nghiên cứu vẫn còn mang tính khái quát[11].
- Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thái Hưng: "Nghiên cứu một số
giải pháp nâng cao hiệu quả thực tập sư phạm cho sinh viên thể dục Trường
Cao đẳng sư phạm Hải Dương" (2006) đã tiến hành khảo sát thực trạng
nhưng đối tượng nghiên cứu mới dừng lại ở sinh viên ngành sư phạm thể dục,
chưa khái quát được đặc điểm của sinh viên ngoài sư phạm, vì vậy chưa đáp
ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển trường theo mô hình đào tạo đa ngành
trong giai đoạn hiện nay (có sự thay đổi tên trường từ Trường Cao đẳng Sư
phạm Hải Dương thành Trường Cao đẳng Hải Dương)[4].
Như vậy có thể nói, nghiên cứu về vấn đề thực tập của sinh viên đã có
một số tác giả nghiên cứu theo các khía cạnh riêng mang tính đặc thù, song số
lượng các công trình nhìn chung chưa nhiều, riêng với đối tượng là sinh viên
Khoa Xã hội Trường Cao đẳng Hải Dương tính đến thời điểm năm 2012 chưa

yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội.
* Vai trò của quản lí giáo dục:
Quản lí giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển xã
hội và sự phát triển của ngành giáo dục. Quản lí giáo dục là yếu tố quan trọng
để tạo ra nội lực cho ngành giáo dục trong điều kiện của đất nước hiện nay. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

10
* Nội dung của quản lí giáo dục:
Hoạt động quản lí giáo dục bao gồm những nội dung sau:
- Những nội dung hoạt động thực hiện chức năng kế hoạch hóa.
- Những nội dung hoạt động thực hiện chức năng tổ chức.
- Những nội dung hoạt động thực hiện chức năng chỉ đạo.
- Những nội dung hoạt động thực hiện chức năng kiểm tra.
- Những nội dung hoạt động thực hiện việc ra quyết định.
- Những hoạt động điều chỉnh sự vận hành của hệ thống.
- Những nội dung hoạt động thu thập và xử lí thông tin trong và ngoài
hệ thống nhằm phục vụ cho hoạt động quản lí giáo dục.
Những nội dung của hoạt động quản lí giáo dục này có mối liên quan
mật thiết với nhau, có ảnh hưởng tác động lên nhau. Trong đó, quản lí hoạt
động thực tập là một trong những nội dung của quản lí giáo dục trong các
trường đại học, cao đẳng và TCCN.
1.2.2. Khái niệm về hoạt động thực tập
Theo định nghĩa của Tự điển tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học của tác
giả Hoàng Phê thì thực tập là làm trong thực tế để áp dụng và củng cố lí
thuyết, trau dồi thêm về nghiệp vụ chuyên môn [8].
Theo Đại từ điển tiếng Việt - Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt
Nam của tác giả Nguyễn Như Ý thì thực tập là tập làm trong thực tế để áp

nhằm tạo điều kiện tốt cho sinh viên thực tập hoàn thành các mục tiêu đề ra,
đồng thời tăng cường kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, góp
phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.
1.3. Vấn đề quản lí hoạt động thực tập của sinh viên ngành Quản lí văn hóa
1.3.1. Đặc điểm hoạt động thực tập của sinh viên ngành Quản lí văn hóa
a. Mục tiêu thực tập
Thực tập của sinh viên ngành Quản lí văn hóa là giúp sinh viên tìm
hiểu thực tế công việc, nắm vững các chức năng, nhiệm vụ của một nhân viên
tại các cơ sở thực tập, từ đó hình thành ý thức và tạo tình cảm nghề nghiệp; Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

12
tạo điều kiện cho sinh viên vận dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc,
rèn luyện, hình thành các kỹ năng giới thiệu, hoạch định và tổ chức các hoạt
động văn hóa ở cơ sở.
Mục tiêu thực tập của sinh viên Quản lí văn hóa cần được đánh giá cụ
thể qua các mặt: kiến thức, kỹ năng và thái độ.
* Về kiến thức
Cần có kiến thức về lĩnh vực văn hóa, xã hội, nắm được các chính sách
về văn hóa và quản lí văn hóa của Nhà nước cũng như địa phương. Có kiến
thức về thiết kế, tổ chức và quản lí các hoạt động văn hóa trên cơ sở hiểu biết
về các thiết chế văn hóa.
* Về kỹ năng
Có kỹ năng của người cán bộ tổ chức và quản lí văn hóa, nghiên cứu
các thành tố văn hóa dựa trên cơ sở khoa học xác thực; có khả năng tuyên
truyền, vận động các tầng lớp nhân dân tham gia giữ gìn và phát huy các giá
trị văn hóa truyền thống, tiếp thu có chọn lọc để xây dựng nền văn hóa mới
"tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc".

tập hoàn thành việc đánh giá thực tập, bình xét thi đua, tổng kết thực tập tại
cơ sở tiếp nhận sinh viên thực tập. Đoàn trở lại Trường Cao đẳng Hải Dương.
 Địa điểm thực tập:
Sinh viên thực tập tại các đơn vị trong phạm vi tỉnh Hải Dương, bao
gồm Sở Văn hóa, Phòng Văn hóa các huyện, thị xã, thành phố; các Di tích
lịch sử văn hóa của tỉnh Hải Dương như: Văn miếu Mao Điền, Đền Cao, Khu
di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, Đền Chu Văn An,
c. Đánh giá kết quả thực tập
Sau đợt thực tập, sinh viên ngành Quản lí văn hóa phải viết báo cáo thu
hoạch theo các nội dung: sự phát triển của văn hóa ở địa phương, những tồn
tại và hạn chế trong việc quản lí văn hóa ở địa phương, kiến nghị, đề xuất một
số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lí văn hóa, nâng cao chất lượng sinh
hoạt văn hóa nhằm xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

14
Căn cứ đánh giá kết quả thực tập dựa trên: mục tiêu thực tập, nội dung
thực tập, kết quả hoạt động thực tập của sinh viên trong 06 tuần và đánh giá
của cơ sở thực tập.
Các tiêu chí đánh giá: Kết quả tìm hiểu văn hóa địa phương; năng lực
tham gia công tác văn hóa ở địa phương; ý thức và thái độ thực tập; chất
lượng hồ sơ thực tập.
Phương pháp đánh giá: Phương pháp đo lường qua hồ sơ thực tập,
phương pháp trắc nghiệm thông qua các phiếu trắc nghiệm sau thực tập và
phương pháp phỏng vấn: hỏi sinh viên các vấn đề xoay quanh hoạt động
thực tập.
Điểm tổng hợp thực tập đánh tính theo công thức:
Điểm thực tập = (Điểm Thái độ + Điểm chuyên môn x 2):3

+ Kiến thức về văn hóa, xã hội và giao tiếp ứng xử.
+ Kiến thức về thiết kế chương trình quản lí tổ chức thực hiện các hoạt
động văn hóa của địa phương.
+ Kiến thức về các thiết chế văn hóa của địa phương.
+ Kiến thức về các chính sách văn hóa xã hội được thực hiện ở địa phương.
- Về kĩ năng
+ Kĩ năng nghiên cứu về văn hóa địa phương.
+ Kĩ năng tổ chức các hoạt động văn hóa.
+ Chương trình vận động các tầng lớp nhân dân tham gia các hoạt động
văn hóa ở địa phương.
+ Kĩ năng giữ gìn bảo tồn phát huy các giá trị bản sắc văn hóa của địa
phương.
+ Kĩ năng sáng tạo, tổ chức các hoạt động văn hóa: âm nhạc hội họa,
hòa nhập văn hóa địa phương với bên ngoài.
- Về thái độ
+ Coi trọng các giá trị văn hóa của dân tộc và của địa phương.
+ Trân trọng và khai thác được các giá trị văn hóa của địa phương trong
sự hội nhập với văn hóa vùng miền, khu vực và thế giới.
+ Tận tâm, hăng say, tăng thêm hứng thú với nghề nghiệp quản lí
văn hóa. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

16
b. Quản lí việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch thực tập
- Những công việc chuẩn bị trước khi sinh viên đi thực tập:
+ Trường Cao đẳng Hải Dương cần chuẩn bị cho sinh viên về kế hoạch
tổng thể của đợt thực tập; liên hệ với cơ sở thực tập và chuẩn bị kinh phí và
các mẫu phiếu đánh giá kết quả thực tập.