Mục lục
Kỹ năng trả lời phỏng vấn xin việc
làm
1. Lời mở đầu
Trong thời buổi kinh tế gặp nhiều khó khăn như hiện nay, chất lượng
nhân sự được coi là yếu tố quyết định tương lai của các công ty. Trong thực
tế, quá trình tuyển dụng nhân viên có tác động không nhỏ đến tương lai của
công ty vì thế các nhà quản lý dành nhất nhiều sự quan tâm cho những buổi
phỏng vấn. Việc tìm kiếm và giữ chân những nhân viên có năng lực trở thành
vấn đề quan trọng hàng đầu ở bất kỳ công ty nào. Vì vậy mà quá trình tuyển
dụng ngày càng gắt gao, đòi hỏi các ứng viên cần phải có năng lực làm việc
thật sự và kỹ năng khi đi phỏng vấn.
Vào ngày cuộc phỏng vấn diễn ra, mọi ứng cử viên đều rơi vào tâm trạng
hồi hộp và lo lắng. Câu hỏi đầu tiên mà mọi nhà tuyển dụng đưa ra có thể rất
khác nhau về hình thức, nhưng nhìn chúng đều thể hiện một nội dung cơ bản
là: “Điều gì khiến anh/chị quyết định tham dự cuộc phỏng vấn tìm việc
làm này?” hay “Anh/chị có thể cống hiến những gì cho công ty chúng tôi?”
Liệu đứng trước nhà tuyển dụng cùng những câu hỏi hóc búa như vậy có
khiến bạn run lên bần bật, tim đập liên hồi và mồ hôi toát ra đầm đìa ? Liệu
bạn có sẵn sàng đánh đổi phải mất một điều gì đó để có được việc làm thay vì
phải đối đầu với tình huống này không?
Một khi bạn đã chấp nhận tham gia phỏng vấn tuyển dụng, thì các yếu tố
tự tin, khả năng ăn nói lưu loát, và kỹ thuật đàm phán khéo léo có vai trò
quyết định đến sự thành công. Do vậy, bạn cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và
quan trọng hơn cả cần giải thoát bản thân khỏi tâm lý lo lắng, hồi hộp.
2. Chuẩn bị gì cho vòng phỏng vấn xin việc?
Trong quá trình xin việc thì vòng phỏng vấn chính là vòng quan trọng
nhất để nhà tuyển dụng đưa ra quyết định có nên chọn bạn hay không? Nếu
bạn tỏ ra lo sợ, rụt rè, lúng túng khi đối diện với nhà tuyển dụng thì bạn đang
tự đánh mất cơ hội việc làm của mình. Vậy ứng viên cần chuẩn bị những gì
cho vòng phỏng vấn xin việc?

2.3. Xây dựng kế hoạch phát triển sự nghiệp
Việc lập kế hoạch phát triển sự nghiệp không chỉ cho thấy khả năng của
bạn mà còn thể hiện sự sáng tạo trong bất kỳ hoàn cảnh nào và sự cầu tiến
trong con người bạn. Khi nghiên cứu về công ty và yêu cầu công việc cần
tuyển, bạn hãy suy nghĩ những cách thức mới để đạt được mục tiêu. Kế hoạch
3
đó có thể bao gồm những ý tưởng mới để thực hiện những nhiệm vụ được
giao. Có thể bạn không đủ thời gian trình bày hết với nhà tuyển dụng trong
buổi phỏng vấn nhưng họ vẫn dành thời gian xem xét chúng sau khi bạn ra
về.
2.4. Tự tin, bình tĩnh
Để làm tốt 3 điều trên thì bạn không thể thiếu sự tự tỉnh và bình tỉnh. Cuộc
phỏng vấn là cơ hội để các ứng viên thể hiện bản thân. Do đó, khi đối diện với
nhà tuyển dụng, các ứng viên hãy cố gắng giữ bình tĩnh, gạt bỏ mọi áp lực,
căng thẳng để đối thoại một cách tự nhiên, tự tin thể hiện năng lực và trình
độ của mình.
Để bình tĩnh và tự tin khi đối diện với nhà tuyển dụng, ứng viên phải nỗ
lực và đầu tư thời gian, công sức cho việc tìm hiểu về công ty, cũng như
chuẩn bị trang phục cho buổi phỏng vấn, tìm câu trả lời cho một số câu hỏi
điển hình… Nếu bạn không làm tốt những điều này, bạn sẽ không thể tự tin
khi đối diện với nhà tuyển dụng một cách bình tỉnh và tự tin và như thế tức là
bạn đang để cơ hội việc làm vụt khỏi tầm tay của bạn.
Khi đối diện với nhà tuyển dụng ứng viên không nên lo lắng quá mức đôi
khi chỉ khiến bạn mất thời gian và đánh mất cơ hội. Việc chuẩn bị chu đáo từ
kiến thức chuyên môn, hiểu biết về công ty, lòng nhiệt thành… là rất quan
trọng nhưng bạn cũng đừng quá vội vàng trước mọi câu hỏi người phỏng vấn
đưa ra, bởi điều đó chẳng chứng tỏ được điều gì cả. Vì thế, tốt nhất, sau mỗi
câu hỏi, bạn nên có một vài phút suy nghĩ, chuẩn bị câu trả lời.
3. Những câu hỏi thường gặp khi phỏng vấn
Việc bước vào vòng phỏng vấn thường làm cho người tìm việc rất hồi hộp

3.5. Giới hạn của bạn?
Một câu trả lời quá mạnh mẽ có thể gây phản tác dụng và trở thành yếu
điểm. Bạn có thể nói như sau: "Tôi luôn mong muốn hoàn thành tất cả các
công việc, vì thế thỉnh thoảng trở nên quá hăng hái và đòi hỏi khắt khe đối
với công ty. Tuy nhiên, tôi đang cố gắng để khắc phục yếu điểm này." hay đề
cập đến một khoá huấn luyện bổ sung nghề nghiệp nào đó. Đừng bao giờ tỏ
ra là người hoàn hảo, tuy nhiên cũng đừng nên đề cập một cách quá cụ thể.
3.6. Mức lương mong muốn của bạn?
Hãy cố gắng trì hoãn câu trả lời cho đến khi bạn biết được các thông tin
cụ thể về công việc và mức lương mà công ty trả cho các vị trí tương tự. Nếu
5
tình thế quá bắt buộc, bạn có thể trả lời như sau: "Ông đã biết được mức
lương của tôi ở công ty A, tôi hy vọng là sẽ có một bước tiến khi đến làm việc
tại công ty B này. Có lẽ, chúng ta nên bàn bạc thêm về các nghĩa vụ và phạm
vi công việc mà tôi phải đảm nhận trước khi trả lời câu hỏi này".
Hoặc bạn có thể nâng cao giá trị của mình bằng cách nói rằng bạn muốn
được biết thêm về các trách nhiệm và nghĩa vụ trong công việc trước khi bàn
đến mức lương.
3.7. Bạn có tham vọng gì trong tương lai? Kế hoạch trong 5 năm tới khi
bạn được nhận vào làm tại công ty là gì?
Hãy bộc lộ niềm mong muốn hoàn thành các công việc tốt đẹp và sự tự tin
vào một tương lai đầy hứa hẹn của bạn. Hãy trình bày những tham vọng của
bạn một cách thực tế, cần tránh các câu nói không thực tế hay gây tác động
xấu đến vị trị hiện tại. Trước tiên, nói về công việc bạn đang dự tuyển, và sau
đó là các mục tiêu lâu dài.
3.8. Bạn muốn biết điều gì về công ty?
Bạn có thể đã tìm hiểu về công ty trước khi phỏng vấn qua các nguồn
thông tin như báo chí, bạn bè, Internet. Tuy nhiên, bạn nên nói rằng bạn
muốn được biết nhiều hơn nữa; và sau đó chuẩn bị sẵn một vài câu hỏi thông
minh. Hãy tạo ra một cuộc trao đổi thông tin sinh động.

Câu hỏi này có nghĩa là: "Tôi sợ rằng bạn chỉ muốn có được công việc vì
tình thế bắt buộc và sẽ rời bỏ ngay khi có cơ hội tốt hơn". Câu trả lời của bạn
phải giải toả mối lo lắng này. Ví dụ "Ông/Bà có thể đúng, tuy nhiên sau khi
nghỉ việc ở công ty A, tôi mong muốn được làm những điều mình cảm thấy
hài lòng và yêu thích – (mô tả nội dung của công việc phỏng vấn). Lợi thế khi
Ông/Bà tuyển dụng tôi chính là các năng lực và kinh nghiệm đặc biệt mà tôi
có thể đóng góp cho công ty khi cần."
3.15. Phong cách quản lý của bạn?
Bạn có thể đề cập đến các phương thức thiết lập mục tiêu và lôi cuốn mọi
người cùng thực hiện. Hãy mô tả các kỹ năng bạn thường sử dụng để khơi
dậy động lực và sức mạnh làm việc của đội ngũ nhân viên hay sự ứng biến
linh hoạt khi tình huống thay đổi. Bạn nên dựa vào phong cách quản lý của
công ty để có câu trả lời phù hợp. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ, hãy trả lời
mềm dẻo và tuỳ theo tình huống.
7
3.16. Mô tả một tình huống khi bạn gặp khó khăn trong vấn đề quản lý và
cách giải quyết
Hãy liên hệ đến 1 trong số các thành công của bạn khi giải quyết dạng tình
huống này. Bạn nên dựa vào văn hoá, nhu cầu của công ty, làm nổi bật các kỹ
năng giải quyết mâu thuẫn, xây dựng tinh thần đồng đội hay quản lý nhân
viên.
3.17. Là một nhà quản lý, bạn tìm kiếm điều gì khi tuyển dụng nhân viên?
"Các kỹ năng, tinh thần sáng tạo và sự thích ứng - dù cho chuyên môn có
phù hợp với công ty hay không". Câu trả lời này sẽ giúp người phỏng vấn
quyết định điều bạn có thể làm, sẽ làm và sự phù hợp của bạn đối với tổ chức
của họ.
3.18. Là một nhà quản lý, bạn đã từng phải sa thải một nhân viên nào đó
chưa? Nếu có, vui lòng kể lại và trình bày hướng giải quyết?
Nếu có, bạn có thể trả lời như sau "Tôi quả thực có kinh nghiệm trong vấn
đề này và đã giải quyết theo hướng có lợi cho cả người lao động và công ty.

thi của nó.
3.23. Hãy mô tả một số tình huống khi bạn bị phê bình trong công việc?
Chỉ mô tả một tình huống duy nhất và nói rằng bạn đã tiến hành khắc
phục hay lập kế hoạch khắc phụ vấn đề này. Đừng đi vào chi tiết. Nếu người
phỏng vấn muốn biết thêm, hãy để họ tự đưa ra câu hỏi.
3.24. Bạn học được điều gì từ những sai lầm của mình?
Hãy trình bày 1 hay 2 tình huống mà bạn đã chuyền đổi một cách thành
công từ một sơ suất hay đánh giá không đúng thực tế thành kinh nghiệm hữu
ích. Hãy nhấn mạnh vào kết quả tích cực, biến sai sót thành chất xúc tác học
hỏi.
3.25. Bạn nhìn nhận gì về xu hướng tương lai trong ngành kinh doanh
này?
Hãy lựa chọn 2 hay 3 xu hướng phát triển quan trọng để thảo luận. Đấy
chính là cơ hội để bạn thể hiện những suy nghĩ của mình về tương lai, nền
kinh tế, thị trường và các tiến bộ công nghệ của ngành nghề đang theo đuổi.
3.26. Vì sao bạn rời bỏ công việc hiện tại?
Nếu bạn đã trình bày về vấn đề này trong phần tự giới thiệu dài 02 phút,
có thể người phỏng vấn sẽ không nêu lại câu hỏi này. Tuy nhiên, nếu phải trả
9
lời, hãy trình bày thật ngắn gọn. Nếu đó là do áp lực, sút giảm từ những khó
khăn về kinh tế, bạn nên làm rõ. Bạn cũng có thể giải thích lý do nghỉ việc là
vì mong muốn có một bước tiến xa hơn trong nghề nghiệp. Nhưng tuyệt đối
không được nêu lên các mâu thuẫn với đồng nghiệp hay người chủ cũ.
3.27. Theo bạn thế nào là môi trường làm việc lý tưởng?
Đây chính là câu hỏi mà bạn có thể mang vào một số giá trị và kinh
nghiệm riêng của bản thân. Tuy nhiên, đừng làm cho nó có vẻ quá tuyệt vời
hay không thực tế.
3.28. Nêu lên những nhận xét khách quan của bạn về người chủ trước?
Hãy liên hệ đến những kinh nghiệm quý báu mà bạn đã đạt được. "Đó là
một công ty tuyện vời, tôi đã có nhiều cơ hội học tập kinh nghiệm và thể hiện

đây, hãy nói ra điều này cùng với các lý do. Nếu không thích, bạn cũng chỉ nên
nghĩ về những điểm tích cực để trình bày.
3.36. Nếu tôi nói chuyện với người chủ trước đây của bạn, ông ta hay bà ta
sẽ cho đâu là các điểm mạnh và điểm yếu của bạn?
Hãy nhất quán với những điều mà người chủ trước đây sẽ nói về bạn. Bạn
nên nêu ra các điểm yếu theo hướng trình bày tích cực. Người chủ cũ có lẽ
cũng muốn nêu ra những nhận xét tốt về bạn, vì thế hãy thuật lại chi tiết một
vài điều thành công mà bạn đã làm cho ông ta hay bà ta.
3.37. Nếu được lựa chọn công việc và công ty, bạn sẽ quyết định nơi làm
việc nào trong số các công ty có trên thị trường hiện nay?
Hãy nói về công việc mục tiêu và điều gì tạo ra sức hút đối với bạn trong
công ty đang phỏng vấn.
3.38. Nếu được nhận vào vị trí này, bạn sẽ mang đến cho công ty sự thay
đổi gì?
Đây là câu hỏi vô cùng hóc búa, vì bạn không không thể có câu trả lời cụ
thể nếu không nắm vững một số chi tiết về vị trí công việc, công ty và nền văn
hoá. Thậm chí, nếu bạn có được câu trả lời, hãy thật thận trọng khi mô tả về
các thay đổi sâu rộng sẽ mang đến cho công ty. Nếu người phỏng vấn không
11
đưa ra các vấn đề mà bạn cảm thấy tự tin để giải đáp, hãy giải thích khôn
khéo rằng bạn cần tìm hiểu thêm về công ty, trao đổi với nhận viên, thực hiện
các cuộc đánh giá trước khi đề ra bất kỳ kiến nghị thay đổi nào.
3.39. Bạn có phản đối không khi chúng tôi tiến hành bài kiểm tra tâm lý?
"Hoàn toàn không có vấn đề nào cả." (Câu nói này chứng tỏ bạn là một
ứng viên rất "đáng gờm").
3.40. Dạng công việc hay công ty nào bạn đang cân nhắc đến trong thời
gian này?
Câu trả lời tốt nhất trong tình huống này là tập trung hoàn toàn vào công
việc cụ thể mà bạn đang phỏng vấn.
3.41. Bạn có những hoạt động giải trí nào?

nào đó là điểm yếu nhưng thực ra là điểm mạnh của mình. Ví dụ như: Nếu vị
trí tuyển dụng của mình là tư vấn viên, điểm yếu bạn có thể nói là "nói nhiều".
hay ví dụ vị trí bạn tuyển dụng cần 1 người cản thận, tỉ mỉ, bạn có thể nói
điểm yếu của mình là tính "cầu toàn", khi làm việc gì cũng muốn làm cho trọn
vẹn nên đôi khi bạn bè có phàn nàn là nên làm qua loa thôi.
4. Bạn có được tuyển hay không?
Thông thường, các ứng viên hay chú tâm đến những sai sót đã mắc phải
hơn là những “điểm” ghi được trong buổi phỏng vấn. Chính vì thế, nhiều bạn
tuy đã trả lời phỏng vấn khá tốt nhưng vẫn băn khoăn không biết mình có
được tuyển hay không? Những dấu hiệu sau từ phía nhà tuyển dụng
có thể giúp bạn đánh giá được khả năng thành công của mình sau buổi
phỏng vấn.
4.1. Nhà tuyển dụng tìm hiểu và xác minh thông tin về bạn
Theo Honaman - Giám đốc Giải pháp kinh doanh của hãng Coca - Cola, các
công ty chỉ xác minh thông tin về ứng viên (reference checking) khi thấy
người này có triển vọng. Vì thế, để tiện cho việc xác minh của nhà tuyển dụng,
bạn nên cung cấp họ tên và thông tin liên lạc của tối thiểu 3 người. Đây là
những người đã làm việc trực tiếp với bạn tối thiểu là 6 tháng và nắm rõ kỹ
năng và thành tích làm việc của bạn (trong đó phải có ít nhất một người
quản lý trực tiếp của bạn).
4.2. Giới thiệu bạn với đồng nghiệp tương lai
13
Quả là một dấu hiệu tốt đẹp khi nhà tuyển dụng muốn giới thiệu bạn với
đồng nghiệp tương lai ngay trong lúc phỏng vấn hoặc cho bạn biết có một số
người họ muốn bạn gặp ngay sau đó.
Honaman nhận xét: “Các nhà quản lý rất cẩn trọng. Họ sẽ không mạo hiểm
giới thiệu ứng viên mới với nhóm làm việc của họ nếu người này không có
nhiều triển vọng trở thành nhân viên của công ty. Cần lưu ý là nhà tuyển
dụng có thể yêu cầu các thành viên trong nhóm làm việc đưa ra nhận xét về
bạn, vì thế hãy tỏ ra thân thiện và tạo ấn tượng tốt với tất cả những người

phỏng vấn.
4.7. Những cử chỉ giao tiếp phi ngôn ngữ
Các cử chỉ giao tiếp phi ngôn ngữ của nhà tuyển dụng thường cho bạn biết
nhiều điều về cách họ đánh giá bạn. Hãy chú ý đến những cử chỉ của nhà
tuyển dụng như ghi chú, mỉm cười, lắc đầu hoặc hỏi những câu thăm dò.
Theo Honaman, cùng một lúc mà nhà tuyển dụng vừa ghi chú vừa liên tục
nhìn đồng hồ hoặc chỉ hỏi những câu chung chung thì rất có thể bạn đang trả
lời phỏng vấn không được như ý họ.
4.8. Sự phù hợp giữa bạn với văn hóa công ty
Nhà tuyển dụng càng nói nhiều về sự phù hợp giữa bạn với văn hóa công
ty họ thì bạn có thể vui mừng. Đa số các nhà quản lý thường tìm kiếm ứng
viên có khả năng hòa nhập vào tập thể hay làm việc độc lập một cách hiệu
quả. Theo Honaman, nếu nhà tuyển dụng muốn trao cơ hội cho bạn, họ sẽ
chia sẻ thêm nhiều thông tin về văn hóa doanh nghiệp với bạn và ra sức gây
ấn tượng với bạn về những ưu thế của công ty.
Hiển nhiên, các dấu hiệu trên đây chỉ phần nào giúp bạn dự đoán khả
năng giành được việc làm mong muốn. Và rất có khả năng các ứng viên khác
cũng trả lời phỏng vấn tốt như bạn. Tuy nhiên, nếu bạn thấy hai hay nhiều
hơn những dấu hiệu này, bạn biết mình sẽ có nhiều cơ hội chiến thắng. Ngoài
ra, Honaman cũng lưu ý là dù bạn nhận ra nhiều dấu hiệu cho thấy bạn
đã trả lời phỏng vấn tốt, bạn cũng nên tích cực giữ liên lạc với nhà tuyển
dụng để đảm bảo việc chuyển đổi công việc của bạn diễn ra suôn sẻ.
5. Một vài kỹ năng khác cần có khi tham gia phỏng vấn xin việc
Một cuộc phỏng vấn xin việc thành công là tổng hòa của rất nhiều yếu tố,
từ hình thức đến nội dung. Nhiều người trước khi tìm được một công việc
phù hợp đã phải trải qua nhiều lần phỏng vấn xin việc, và không ít lần thất
bại. Câu hỏi “tại sao mình thất bại trong buổi phỏng vấn đó” dường như chưa
được các ứng viên lưu tâm. Vì vậy để không lãng phí thời gian và công sức
cho những cuộc phỏng vấn “ra về tay không”, hãy trang bị cho mình những
kỹ năng trả lời phỏng vấn xin việc cần thiết nhất.

chưa toàn tâm toàn ý cho cuộc phỏng vấn, thậm chí xem đây là một công việc
nhàm chán. Tư thế ngồi không thẳng lưng, vai xệ, ngọ nguậy trên ghế trong
khi nói, hai bàn tay thường xuyên làm nhiều hành động thừa thãi như gãi
đầu, gãi tai, ánh mắt nhìn xuống hoặc liếc ngang, liếc dọc… chứng tỏ bạn
đang rất kém tự tin trong từng lời nói của mình. Cơ thể truyền tải nhiều
thông tin cảm xúc hơn bạn nghĩ. Do đó, hãy chú ý đến những cử chỉ tưởng
chừng như vô cùng nhỏ nhặt trong lúc trả lời phỏng vấn. Hãy ngồi thẳng
16
lưng và vai, không ngọ nguậy liên tục trên ghế và không nhìn đồng hồ nhiều
lần… để tạo ấn tượng tốt nhất với nhà tuyển dụng.
5.5. Luôn luôn để nụ cười trên môi
Nụ cười là một trong những cách tốt nhất để chúng ta thể hiện thái độ
chân thành và thân thiện. Vì vậy trong cuộc phỏng vấn, hãy tận dụng nụ cười
đúng lúc. Chẳng hạn như khi bạn kể về một tình huống hài hước đã xảy ra
trong một chuyến công tác nào đó, tình huống ấy khiến bạn có thêm kinh
nghiệm làm việc như thế nào… Không chỉ thể hiện thái độ thân thiện và chân
thành, nụ cười còn mang đến một bầu không khí vui vẻ và thoải mái cho cuộc
nói chuyện giữa bạn và nhà tuyển dụng. Nhưng bạn đừng quá lạm dụng điều
này, chỉ nên giữ một nụ cười nhẹ trên môi chứ không phải cười thành tiếng
hay vừa nói vừa cười.
5.6. Hãy biết cách đặt câu hỏi ngược thông minh
Một kỹ năng trả lời phỏng vấn xin việc rất quan trọng mà không phải
người xin việc nào cũng biết đó là biết cách đặt câu hỏi ngược lại. Việc thỉnh
thoảng đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng khiến buổi phỏng vấn trở nên nhẹ
nhàng hơn, giống như một buổi nói chuyện thân mật chứ không phải là một
bài kiểm tra căng thẳng và áp lực… Ngoài ra, nhà tuyển dụng cũng sẽ hài
lòng khi biết mức độ quan tâm của bạn đối với công việc trong tương lai là
rất cao. Tuy nhiên, việc đặt câu hỏi cũng không phải dễ dàng. Để làm được
điều này bạn cần phải tìm hiểu về công ty cũng như công việc mà mình sẽ làm
khi ứng tuyển.

mới là điều quan trọng nhất. Hãy trang bị đầy đủ những kỹ năng cần thiết, tự
tin bước vào một cuộc phỏng vấn tìm việc.
18