Lời cảm ơn
Tôi xin bày t li cc ti cô giáo Ths.Nguyn
Th Hu - c tip tn tình ch bng dn tôi trong sut quá trình
nghiên c tài.
y cô giáo trong khoa S - a to
mu kin thun l tôi trong quá trình nghiên cu và thc hi tài.
Tôi xin trân trng gi li cn các thy cô giáo và các em hc sinh
- Phú Th tôi trong quá trình thc nghim
m.
Cui cùng, tôi xin cn bè và tp th lp K51-
tôi trong quá trình thc hi tài.
Xin chân thành c
Tác gi Trn Diu Hoa
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
Viết tắt
Viết đầy đủ
1
GV
Giáo viên
2
HS
Hc sinh
3
THCS
Trung h
14
DV
Dch v
15
VD
Ví d
16
TN
Thc nghim
17
i chng
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
STT
Sô
́
sơ đô
̀
Tên sơ đô
̀
Trang
1
1.1
GRAPH v hu qu ca vi
21
2
1.2
25
9
1.9
25
10
1.10
26
11
1.11
Mi quan h gia khí hu các thành phn khác
trong t nhiên
26
12
1.12
1.19
30
20
1.20
Quy trình lp GRAPH hong
30
21
1.21
Th hii khí áp
31
22
1.22a
33
23
1.22b
34
23
1.23a
Th him c
34
24
1.23b
Th him c
35
24
30
1.30
42
31
1.31
-
43
32
1.32
44
33
1
3
36
4
()
37
5
m ca long b ng
st
38
6
m ca long b ng
st
́
ba
̉
ng
Tên ba
̉
ng
Trang
1
1
51
2
2
53
MỤC LỤC
MƠ
̉
ĐÂ
̀
U 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2
2.1. Mục đích nghiên cứu 2
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu 2
3. Giới hạn nghiên cứu của đề tài 3
4. Lịch sử nghiên cứu 3
4.1. Trên thế giới 3
1.2.2. Đặc điểm tâm sinh lí của HS lớp 10 17
1.2.3. Thực trạng sử dụng phương pháp GRAPH trong dạy học Địa lí lớp 10
17
CHƢƠNG 2. XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG GRAPH TRONG DẠY HỌC
ĐỊA LÝ LỚP 10 THEO HƢỚNG TÍCH CỰC 20
2.1. Xây dựng GRAPH trong dạy học Địa lý lớp 10 20
2.1.1. Yêu cầu của việc xây dựng GRAPH 20
2.1.2. Phân loại các sơ đồ GRAPH trong dạy học Địa lí 21
21
theo kh 21
m 24
vào m hoàn thin, kit qu 26
vào my hc 27
2.1.3. Quy trình xây dựng GRAPH 299
2.1.3.1. Quy trình lp GRAPH ni dung 29
2.1.3.2. Quy trình lp GRAPH hong 30
2.2. Cách sử dụng GRAPH 30
2.2.1. Điều kiện để vận dụng phương pháp GRAPH có hiệu quả 31
2.2.2. Một số lưu ý khi dạy học bằng phương pháp GRAPH 31
2.2.3. Sử dụng GRAPH trong các khâu của quá trình dạy học 32
2.2.3.1.
3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sƣ phạm 50
3.1.1. Mục đích của thực nghiệm 50
3.1.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm 50
3.2. Nguyên tắc tiến hành thực nghiệm 50
3.3. Tổ chức thực nghiệm 51
3.3.1. Chọn trường thực nghiệm 51
3.3.2. Nội dung thực nghiệm 51
3.3.3. Phương pháp thực nghiệm 52
3.3.4. Các bước thực nghiệm 52
3.4. Kết quả thực nghiệm 52
3.4.1. Kê
́
t qua
̉
kiê
̉
m tra, đa
́
nh gia
́
52
3.4.2. Kê
́
t qua
̉
điê
̀
u tra, khảo sát.54
KẾT LUẬN VA
̀
1
MƠ
̉
ĐÂ
̀
U
1. Tính cấp thiết của đề tài
Xut phát t yêu ci my hc (PPDH) ng trung
hc ph t trong nhng nhim v, chin c nhm
nâng cao chng giáo do c ta hic th
hin trong Hi ngh ln th IV ca Ban chng khóa X
c phát trin giáo dc 2001-u
nhn mi mi và hic. Chuyn t truyn
t tri thc th ng, thy ging dc ch
duy trong quá trình tip cn tri thc, di h hc, t
thu nhn thông tin mt cách h thng và ng hp, phát
tric ca mng tính ch ng, tính t hc ca
Xut phát t nhng li th ca lí thuy hóa (GRAPH) trong dy hc:
trong nhng thp k g gi c tip cn chuy
pháp khoa hc, thành tu c t, công ngh m c thù.
c tip cn và chuyn hóa lí thuyt GRAPH toán hc thành PPDH là
mt trong nh ng có nhiu trin vng. V mt nhn thc lí lun thì
GRAPH toán hc có tính khái quát cao, có tính n
nh, vng ch hóa các mi quan h cc nghiên cu.
Trong lí lun dy hc, lí thuyt v thành mt tip cn mi thuc
p giáo viên (GV) quy hoc quá
trình dy hc mt cách tng mt ca nó, thit k tt
ng dy - hu khin mt cách hu qu dy
trong dạy học địa lí lớp 10 theo hướng tích cực” tài khóa lun tt
nghip ca mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
tài tp trung vào vic xây dng và s dng GRAPH nhm nâng cao hiu
qu dy ha lí lp 10.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
3
Nghiên c lí lun và thc tin ca vic vn dng và s dng
GRAPH trong dy ha lí lng tích cc.
thng lí thuyt v . ,
dng GRAPH trong dy ha lí lp 10 THPT.
Thit k mt s
Ti
(TN) ti mt s
thi c tài.
3. Giới hạn nghiên cứu của đề tài
-
:
pháp ma tr xây dng cu trúc ni dung dy hm cu trúc h
thng.
ng 6 2001, John Wiley &
(),
.
5
50
,
: Tp
chí Lý thuyt GRAPH (Journal of Graph Theory); Tp chí Lý thuyt t hp
(Journal of Combinatorial Theory, Series B); Tp chí GRAPH agorit và ng
dng (Journal of Graph Algorithm and Applications) và nhiu tp chí ni ting
khác.
9 2005,
thng bài toán v lp công thc hóa hc ng ph
u s d ng dn
ôn tp môn Toán, Nguy nghiên cu s dng dn
ôn tp môn V
i dung ca bài lên l
dy và h- Phtpho l s dng
h thng hóa kin thc trong mc
trong mm thit lp mi liên h các phn kin thc,
giúp GV và HS tt c các khâu chun b bài lên lp, t hc nhà, ki
giá.
V Hoàng Vin dng
ng da lí các lp 6 và 8
ng minh rng PPDH b
s dng vi các môn khoa hc xã hg ch sa lí.
m Th ng dng lí
thuyt GRAPH trong xây dng và s d t chc hong nhn thc
ca HS trong dy hc sinh hc
n Phúc Ch
trình nghiên chiu qu dy hc gii phi và v sinh
THCS bng áp d
Tóm li các công trình nghiên cu ca các tác gi c ngoài và Vit Nam
c vn dng lí thuyt GRAPH vào trong quá trình dy h
nhng thành tu quan trng. Vic vn d mô hình hóa các khái
7
nim trong các tài liu hc tp nhm mã hóa và trc quan hóa các mi quan h
ca các thành phn kin thi dng các GRAPH dy ht
thc cho vic dy và hc.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
lí lun và thc tin ca GRAPH trong dy hc
a lí lng tích cc.
c, qui trình thit k GRAPH trong dy ha lí lp
10 THPT.
dng GRAPH trong dy ha lí lp 10 THPT.
khnh hiu qu thi ca vic vn
dng lí thuyt GRAPH trong dy ha lí lp 10.
Góp phi mi PPDH ng THPT, là tài liu cn thit cho GV,
c gi.
7. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phn m u, phn kt lun và ph l tài g
lí lun và thc tin ca vic xây dng và s dng GRAPH
trong dy ha lí lng tích cc.
ng và s dng GRAPH trong dy ha lí lp 10 theo
ng tích cc.
c nghim.
9
KÊ
́
,
.
.
,
,
,
.
.
,
,
,
,
,
.
,
, ,
,
.
Vai trò ca GRAPH trong dy h
GRAPH ni dung kin th a lí là hình thc dit t i
quan h gia các yu t c ng, hi ng, s v a lí.
GRAPH th hin rõ vai trò phát tri
tng hp, so sánh, trng hóa, khái quát hóa, h thng hóa và hình thành
c t hc cho HS.
n ca vic chuyn hóa GRAPH toán
hc thành GRAPH dy hc
Tip cn cu trúc - h thng
Tip cn cu trúc h thng là cách th t h
thng toàn vn, phát tring t n lúc tr thành mt h thng
hoàn chnh. Vì vy vic chuyn hóa GRAPH toán hc thành GRAPH dy hc
phc thc hin theo nhng nguyên tn ca lí thuyt h thng vn
11
dng tip cn cu trúc h th ng nghiên cu thành các yu
t cnh ca GRAPH trong h thng mang tính logic, khoa
ht lp các mi quan h ca các cu trúc trong mt tng th.
tâm lí hc nhn thc
HS lp 10 nói riêng và HS THPT nói chung có nhy
bén, la tui nhng kin th
có du n cá nhân trên các bài hc tip thu. Trong quá trình dy hc, hot
ng hc tp ca HS là quá trình tip nhn thông tin, tri thc khoa hc, khái quát
mi cùng là hình thành tri thc cá nhân. Khi GV
gii thiu v các thông tin tu kin cho H mô hình
n hóa các mi quan h ca s vt,
hing bng nh th, bi mô phng. Mô hình hóa giúp con
thông tin.
Vic truyng 2 chiu: thy - trò, trò -
tu nh truyn ti thông tin: th
kính th c truyn ti thông tin nhanh nht, hiu qu nht. Theo
Can thì có ti 83% kt qu nh kin thc ca HS là nh th giác; 11% là nghe;
3,5% ngi; 1,5% là s; 1% do nm. GRAPH nghiên c i
ng bng mt loa trc quan va c th ng. Nên vic
dy hc bng GRAPH có tác dng nâng cao hiu qu truyn thông tin nhanh
Vic x lý thông tin ca HS nh GRAPH mã hóa theo h thng logic hp
c x lý thông tin hiu qu u. thông tin b
GRAPH giúp cho HS ghi nh mt cách khoa hc, có h thng giúp cho vic
tái hin và vn dng kin thc ca các em linh ho vi dy hc
truyn thng yêu cu HS ghi nh máy móc nên d quên thì vic ghi nh
bng bng GRAPH d
1.1.2. Khái quát chung về dạy học tích cực
1.1.2.1. S cn thit phi my hc
t n công nghip hóa, hii hóa vi
mt Nam t mc nông nghip v n tr thành
c công nghip, hi nhp vi cng quc t. Nhân t quynh thng li
ca công cuc công nghip hóa, hii hóa và hi nhp quc t i,
là ngun li Vic phát trin v s ng và chng trên
mt bc nâng cao. Vic này cn bu t giáo dc ph
c ht là phi bu t vic xác nh m
13
nh nhng gì ci vi hc sau mo. Nói
t h thng phm chc hình thành trên mt nn
tng kin th và chc chn.
S phát trin nhanh, mnh vi t mang tính bùng n ca khoa hc công
Dy hc tích ct to ln t phát huy t
tp th i h a mình và hp tác vi bn
gii quyt tt v, các tình hung hc tp. Giá tr ln nht c
dy hc tích cc là b hc và tinh thn say mê
hc tp, thích khám phá vàc có khát v
ng ph thông ch cung cp cho HS mt khng tri thc nht
mong mun hiu bit ci trong cui là
khôn cùng. PPDH s mãi có ích bi hc sau này vn có th tip
tc hc tp hiu qu.
Tính tích cc hc tp ca HS biu hin nhng du hi
li nhng câu hi ca GV, b sung câu tr li ca bn, tranh lun vi bn, thích
phát biu ý kin cc tp th lp, thc mi GV phi gii
thích nhng v rõ, ch ng vn dng kin th
nhn thc v my, tính tích cc hc tp ca HS v thc cht là s
tích cc trong hong nhn th khát vng ham hiu bit tìm tòi,
c g lc cao trong quá trình chic.
Nhng du hic n ca PPDH tích cc:
- Dy hc thông qua các t chc hc tp ca HS
- Dy hc chú tr hc
- ng hc tp cá th, phi hp hc tp hp tác
- Kt hp va thy vi s t a trò
- Vai trò ch o ca GV là vô cùng quan trng
1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
1.2.1. Đặc điểm, nội dung chương trình SGK lớp 10
- a lí SGK lp 10 gm 2 ph-
p 10 là s dng nâng cao m rng so v
trung h m sau:
15
+ Các kin thc trong ph-XH trình bày trong SGK không
c cu trúc ct và mt s
hit, núi lc bit phn này cung cp cho các em v
m, s phân b, mi quan h ca các quyn ct.
t s quy lut ca lp v a lí (2 tit lí thuyt, 2 tit thc hành)
t tng kt c c trong phn
cho các em thc quy lut, quan h gia các thành phn trong các
thành phn ca lp v a lí và quy lut ca i vi phn này các em s
m tng hp khi phân tích s vt hia lí.
t lí thuyt, 1 tit thc hành)
cn các kin thc v , v qu hóa.
+ Chu nn kinh t (mt tit lí thuyt)
HS có kin thc v mt s khái nin lu kinh t.
n kin th quan tr hc sinh hiu thêm v các v
kinh t - xã hi s hc bài tip theo.
t lí thuyt, 1 tit tha lí nông nghip
c m, các nhân t ng ti phát trin,
phân b công nghip các ngành công nghip ch yu, mt s hình thc t chc
lãnh th công nghip. Cung cp thêm mt s khái nim v công nghi
trung tâm công nghip, vùng công nghip,
t lí thuyt, 1 tit tha lí dch v
p cho HS mt s m nhân t ng
ti dch v 3 ngành DV quan trng là: Giao thông vn ti
(GTVT), thông tin liên li.
t lí thuyng và s phát trin bn vng
i kt ca cuc nhìn nhn
không ch u kin, ngun l phát trin kinh t - xã hng
li nn kinh t y, v t ra trong s
phát trin bn vng chính là s kt thúc ca cun sách, m ra cho HS nhng
ng hc tp và nghiên cu mi.
huy tính t giác, sáng to ca HS trong vic ch ng tìm ra kin th