trờng Đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN THị MAI ANH
Mở RộNG DịCH Vụ TàI TRợ NHậP KHẩU HàNG HóA
CủA NGÂN HàNG TMCP ĐầU TƯ Và PHáT TRIểN
VIệT NAM TRÊN ĐịA BàN Hà NộI
Hà nội, năm 2012
trờng Đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN THị MAI ANH
Mở RộNG DịCH Vụ TàI TRợ NHậP KHẩU HàNG HóA
CủA NGÂN HàNG TMCP ĐầU TƯ Và PHáT TRIểN
VIệT NAM TRÊN ĐịA BàN Hà NộI
Chuyên ngành
: Kinh tế đối ngoại
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs.ts. nguyễn thờng lạng
Hà nội, năm 2012
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
I. Tiếng Việt
TT Các chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ
1 CN Chi nhánh
2 NHTM Ngân hàng thương mại
3 SGD Sở giao dịch
4 TTQT Thanh toán quốc tế
5 TMCP Thương mại cổ phẩn
II. Tiếng Anh
TT Các chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ
12 ISBP International Standard
banking practice for
documentary credit
Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn
quốc tế để kiểm tra chứng từ
trong thư tín dụng
13 ISP International Standby
Practices
Quy tắc thực hành thư tín dụng
dự phòng quốc tế
14 LC Letter of Credit Thư tín dụng
15 R&D Research and
Development
Nghiên cứu và phát triển
16 URC Uniform Rules for
collection
Quy tắc thực hành phương thức
nhờ thu
17 SACOMBANK Saigon commercial Joint-
stock Bank
Ngân hàng Sài Gòn thương tín
18 TTR Telegraphic Transfer Chuyển tiền điện
19 TECHCOMBANK Vietnam Technological
and Commercial Joint-
stock Bank
Ngân hàng thương mại cổ phần
Kỹ thương Việt Nam
20 UCP The uniform custom and
practice for documentary
credit
CHƯƠNG 1: NỘI DUNG MỞ RỘNG DỊCH VỤ TÀI TRỢ NHẬP KHẨU
HÀNG HÓA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KINH NGHIỆM
1.1. Vai trò và đặc trưng của dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa
1.1.1.Khái niệm
Dịch vụ tài trợ nhập khẩu là một trong số các loại hình dịch vụ của NHTM hỗ
trợ doanh nghiệp nhập khẩu nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh. Sự hỗ
trợ được hiểu là hỗ trợ tài chính. Đó là các khoản cấp tín dụng của ngân hàng dành
cho doanh nghiệp nhập khẩu. Hơn nữa, ngân hàng còn hỗ trợ doanh nghiệp bằng
các dịch vụ thanh toán quốc tế đi kèm khác như: bán ngoại tệ thanh toán bộ chứng
từ nhập khẩu đến hạn; cung cấp dịch vụ bảo hiểm hàng hóa, vận tải, kho bãi, Ngân
hàng còn sử dụng uy tín để bảo lãnh thanh toán xuất khẩu, chịu trách nhiệm về tài
chính với nhà xuất khẩu khi nhà nhập khẩu mất khả năng thanh toán.
1.1.2.Vai trò mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu
Đối với các ngân hàng:
Việc mở rộng dịch vụ tài trợ của ngân hàng trong lĩnh vực nhập khẩu là hình
thức cho vay mang lại hiệu quả cao, an toàn, đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích
và thời gian thu hồi vốn nhanh.
Mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu mang lại nguồn thu đáng kể từ các khoản
phí và lăi cho ngân hàng. Tại nhiều quốc gia, nghiệp vụ này đóng góp đến 70% tổng
doanh thu từ các dịch vụ ngân hàng quốc tế của ngân hàng.
Thông qua việc mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu, ngân hàng giúp khách
hàng duy trì, phát triển hoạt động kinh doanh, khi đó các hoạt động khác của ngân
hàng cũng phát triển như kinh doanh ngoại tệ, bảo hiểm, vận tải.
Mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu cũng như các nghiệp vụ kinh doanh đối
ngoại khác giúp ngân hàng duy trì mối quan hệ với các doanh nghiệp trong nước,
mở rộng mối quan hệ với các ngân hàng nước ngoài từ đó gián tiếp nâng cao cơ hội
sinh lời.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu:
Thông qua việc mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu của ngân hàng, các doanh
i
ii
Tài trợ phát hành các loại thư tín dụng đặc biệt
Tài trợ thanh toán bộ chứng từ nhờ thu nhập khẩu kèm chứng từ
1.2. Nội dung mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu
1.2.1. Khái niệm
Mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa là sự gia tăng về phạm vi, quy
mô, chất lượng các loại hình sản phẩm tài trợ nhập khẩu mới nhằm đáp ứng nhu cầu
ngày càng cao của doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Nói cách
khác, để mở rộng hoạt động tài trợ nhập khẩu hàng hóa, các ngân hàng cần phải gia
tăng cả về số lượng và chất lượng các hoạt động tài trợ nhập khẩu.
1.2.2. Nội dung mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa
Phát triển doanh số tài trợ nhập khẩu hàng hóa
Doanh số nhập khẩu càng lớn càng thể hiện sự mở rộng, phát triển của dịch vụ
tài trợ nhập khẩu của mỗi NHTM. Đây là một trong những chỉ tiêu cơ bản đánh giá
mức độ mở rộng dịch vụ của NHTM
Gia tăng nguồn thu phí dịch vụ tài trợ nhập khẩu
Để đánh giá được kết quả mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu của ngân hàng có
hiệu quả hay không, phải căn cứ vào mức phí dịch vụ mà ngân hàng thu về. Đó chính
là cái đích mà mọi ngân hàng hướng tới và phải cố gắng đạt được. Phí dịch vụ càng cao
càng thể hiện hiệu quả của việc mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa.
Mở rộng khối khách hàng cả về số lượng và chất lượng
Về số lượng, khối khách hàng cần được chia nhỏ hơn, chi tiết hơn đảm bảo
không bỏ sót bất cứ đặc điểm riêng biệt nào của mỗi khách hàng.
Về chất lượng, NHTM cần nâng cao chất lượng chính sách khách hàng, nâng
cao chất lượng phục vụ đảm bảo việc mở rộng, phát triển đem lại nhiều lợi ích hơn
cho khách hàng, chú trọng đến đối tượng khách hàng VIP để có cơ chế chăm sóc
đặc biệt
Phát triển các phương thức cung ứng dịch vụ và kênh cung cấp
Các phương thức ở đây bao gồm: trực tiếp đến doanh nghiệp để marketing sản
phẩm, tổ chức các chương trình quảng bá hoành tráng để giới thiệu sản phẩm, tham
nhận được hàng hóa. Đó là sự kết hợp của nhiều loại hình dịch vụ như: bảo hiểm,
giao nhận vận tải, kho bãi, khai thuế hải quan.
Phát triển các sản phẩm tài trợ nhập khẩu theo đặc thù của từng ngành hàng để
iv
có thể hỗ trợ doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất.
Phát triển hoạt động marketing giới thiệu sản phẩm dịch vụ của mình như
slogan: “WELLSFARGO tiếp sức doanh nghiệp thủy sản”, hay “đồng hành cùng
ngành gỗ”.
Dịch vụ Trade X change- Import Services cho phép các doanh nghiệp nhập
khẩu có thể tự thực hiện các nghiệp vụ nhập khẩu hàng hóa như: phát hành, sửa đổi
thư tín dụng, nhờ thu trên internet giúp các doanh nghiệp rút ngắn được thời gian xử
lý chứng từ, đẩy nhanh tốc độ khả năng ra quyết định.
Kinh nghiệm của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam- Vietcombank:
Đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, phát triển nâng cao kỹ năng nghiệp vụ
về các sản phẩm tài trợ nhập khẩu cho cán bộ với sự tham gia giảng dạy của nhiều
chuyên gia có uy tín, kinh nghiệm trong lĩnh vực tài trợ thương mại tại nhiều ngân
hàng cũng như các tổ chức tài chính quốc tế lớn trên thế giới như: ICC, World
Bank, IFC.
Có sự đầu tư lớn vào công tác chăm sóc khách hàng. Đặc biệt là những
khách hàng kinh doanh nhập khẩu lớn, có uy tín trên thị trường, đã và đang sử dụng
dịch vụ Vietcombank cung cấp, mang lại nguồn lợi nhuận lớn từ dịch vụ tài trợ
nhập khẩu và có sự gắn bó lâu dài với ngân hàng
1.3.2. Bài học
BIDV có thể áp dụng một số cách thức, phương pháp của WELLSFARGO
như việc: nghiên cứu áp dụng dịch vụ hỗ trợ nhập khẩu trọn gói cho doanh nghiệp
các khâu trọn gói từ A-Z với sự kết hợp của nhiều loại hình dịch vụ như: bán
ngoại tệ thanh toán bộ chứng từ nhập khẩu, bảo hiểm, vận tải, kho bãi, hải quan,
xem xét, liên kết ký hợp đồng dịch vụ với các công ty giao nhận có uy tín trên thị
trường hiện nay
BIDV cũng cần quan tâm, chú trọng tới việc nghiên cứu các sản phẩm đặc thù
đổi giữa các năm. Năm 2009, mức phí đạt 77.91 tỷ đồng. Năm 2010, mức phí giảm
nhẹ 12,07% xuống còn 68.54 tỷ đồng do những bất ổn khó khăn của nền kinh tế.
Trước sự nỗ lực, cố gắng của toàn bộ các chi nhánh, mức phí tăng 11,08% lên 77.08
tỷ đồng vào năm 2011, và tính cho đến 8 tháng đầu năm 2012, mức phí tài trợ
thương mại của địa bàn Hà Nội đạt 42.10 tỷ đồng. Theo dự tính, đến cuối năm
2012, mức phí dịch vụ tài trợ nhập khẩu sẽ ước đạt khoảng 68,05 tỷ đồng. Mức phí
vi
này giảm nhẹ xuống 9,03 tỷ đồng.
2.2.3.Mở rộng khối khách hàng cả về số lượng và chất lượng
Dành nguồn vốn lớn với lãi suất ưu đãi hỗ trợ hoạt động nhập khẩu cho
các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong giai đoạn nền kinh tế khó khăn
Trong năm 2012, các chi nhánh trên địa bàn đã sử dụng một khoản tín dụng
lớn, 10.000 tỉ đồng, với lãi suất 9%/năm được Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát
triển Việt Nam (BIDV) bắt đầu giải ngân từ ngày 22-3.
Ngày 25/5/2012, các chi nhánh BIDV trên địa bàn Hà Nội tiếp tục đưa ra gói
hỗ trợ nhập khẩu “chương trình cho vay ưu đãi nhập khẩu 2012”, quy mô tài trợ đạt
5000 tỷ đồng.
Thực hiện các chương trình chăm sóc khách hàng với quy mô lớn
Đối với các khách hàng VIP, ngân hàng sẽ chấp nhận các hình thức như: hạch
toán các hợp đồng mua bán ngoại tệ, lệnh chuyển tiền qua bản fax
Các khách hàng nhập khẩu còn được khai thác theo ưu thế, thế mạnh của
khách hàng về mặt hàng nhập khẩu, thị trường nhập khẩu trên thế giới nhằm cung
cấp cho khách hàng các thông tin về tình hình kinh tế, pháp luật, bảng xếp hạng mới
nhất của các ngân hàng thông báo thư tín dụng để khách hàng luôn chủ động trong
công việc kinh doanh của mình.
Xây dựng chiến lược thu hút khách hàng:
Nhằm khảo sát, dự báo toàn diện nhu cầu thị trường, khách hàng và thu thập
đầy đủ thông tin về đối thủ cạnh tranh làm cơ sở hoạch định chiến lược phát triển,
nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng sức cạnh tranh của BIDV trên địa bàn, ngân hàng
đã ký kết hợp đồng dịch vụ với công ty kiểm toán hàng đầu thế giới
Trong khoảng thời gian 2009-2012, các chi nhánh gấp rút chuẩn bị các
phương án gia tăng số lượng chi nhánh để mở rộng phạm vi hoạt động, khuếch
trương hoạt động dịch vụ tài trợ nhập khẩu
2.3. Đánh giá thực trạng mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa của ngân
viii
hàng BIDV trên địa bàn Hà Nội
2.3.1.Những thành tựu đạt được
Việc duy trì và phát triển khối khách hàng về cả số lượng và chất lượng, việc
phát triển các phương thức cung ứng dịch vụ và các kênh cung cấp đã mang lại cho
các chi nhánh BIDV trên địa bàn Hà Nội những thành công đáng kể trong công tác
mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa.
Liên tục đưa ra các sản phẩm dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao được xem là
nhân tố cốt lõi, quan trọng lôi kéo các doanh nghiệp nhập khẩu gia tăng sử dụng
dịch vụ của ngân hàng.
2.3.2. Hạn chế
Nhiều chi nhánh trên địa bàn Hà Nội chưa có sự quan tâm đúng mức tới công
tác phát triển dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa như: Ba Đình, Tây Hà Nội, Hà Nội
đặc biệt là trong công tác triển khai các sản phẩm tài trợ thương mại mới.
Trên thực tế, chưa có nhiều sản phẩm mang tính cạnh tranh cao như:
fortaiting, bao thanh toán, dịch vụ thanh toán quốc tế trực tuyến.
Cán bộ quan hệ khách hàng, cán bộ thanh toán quốc tế của một số chi nhánh
còn tâm lý e ngại, chần chừ khi triển khai sản phẩm mới, ngại phải nghiên cứu từ
đầu quy trình mới, rụt rè, sợ mất thời gian.
Công tác marketing, giới thiệu sản phẩm đến khách chưa được đầu tư một
cách thích đáng. Logo thương hiệu, biển quảng cáo, banner, áp phích còn chưa đồng
bộ, chưa tạo ra phong cách nhận diện thương hiệu mang màu sắc riêng của BIDV.
2.3.3.Nguyên nhân
Nguyên nhân khách quan:
Đa số các doanh nghiệp nhập khẩu hiện nay có quy mô vừa và nhỏ, kinh
nghiệm trên thương trường quốc tế cũng như trình độ ngoại ngữ hạn chế, vốn ít,
Tập trung phát triển sản phẩm tài trợ theo chuỗi và sản phẩm chuyên biệt theo
nhóm khách hàng mục tiêu.
x
Nghiên cứu nhu cầu sử dụng dịch vụ thanh toán của các khách hàng lớn, bổ
sung các tính năng tiện ích mới của chương trình phần mềm, xây dựng cơ chế
khuyến khích khách hàng sử dụng dịch vụ
Phấn đầu phát triển để đáp ứng các chỉ tiêu là ngân hàng hàng đầu Việt Nam
về mọi lĩnh vực đặc biệt là lĩnh vực tài trợ nhập khẩu hàng hóa với mạng lưới kênh
phân phối rộng khắp, mở rộng mạng lưới hoạt động, danh mục sản phẩm phong
phú, với muc tiêu không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ nhằm đáp ứng nhu cầu
ngày càng cao về dịch vụ.
3.2. Giải pháp tiếp tục mở rộng dịch vụ tài trợ nhập khẩu hàng hóa của BIDV
trên địa bàn Hà Nội.
3.2.1.Tiếp tục đa dạng hóa các hình thức tài trợ nhập khẩu
Triển khai các hình thức tín dụng mới như:
Tín dụng thuê mua
Mở rộng bảo lãnh quốc tế
Triển khai nghiệp vụ bao thanh toán
3.2.2.Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động marketing trong cung ứng dịch vụ tài trợ
nhập khẩu
Thực hiện chính sách thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ tài trợ nhập khẩu
bao gồm: tiến hành quảng cáo rộng rãi để các doanh nghiệp biết rõ hơn về sản phẩm
dịch vụ của ngân hàng, xây dựng chủ trương định hướng cụ thể với chính sách
khách hàng.
3.2.3.Tăng cường thu thập thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng
Việc thu thập thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng giúp chi nhánh có
thể đưa ra những biện pháp ứng phó kịp thời với những biến động bất thường của
khách hàng
3.2.4.Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng
Các chi nhánh BIDV trên địa bàn Hà Nội cần lựa chọn giải pháp kỹ thuật,
Từ đó, sẽ ngày càng có nhiều doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu lựa chọn ngân
hàng với đối tác của mình trong các hợp đồng mua bán ngoại thương.
3.2.10. Nghiên cứu cơ chế phát triển sản phẩm mới
Thực hiện khảo sát, thu thập thông tin, nghiên cứu thị trường/đối thủ cạnh
xii
tranh về danh mục sản phẩm, cơ chế sản phẩm, giá bán sản phẩm để có những cập
nhật, điều chỉnh phù hợp nhằm tăng tính cạnh tranh của sản phẩm.
3.3. Kiến nghị
3.3.1.Đối với chính phủ
Chính phủ cần xây dựng một chính sách kinh tế vĩ mô ổn định và hợp lý để
phát huy được những thế mạnh của Việt Nam trong quá trình hội nhập, khẩn trương
hoàn thiện hệ thống pháp luật đặc biệt là các quy định liên quan đến quản lý nhập
khẩu hàng hóa nhằm tạo nên một hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ và hiệu quả,
đồng thời đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính.
Chính phủ cần dành nguồn vốn thích đáng để giúp ngân hàng khai thông quan
hệ tín dụng với doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, xây dựng chính
sách thuế nhập khẩu hợp lý nhất là trong điều kiện Việt Nam hội nhập ngày càng
sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu, gia nhập vào các tổ chức kinh tế quốc tế .
3.3.2.Đối với Ngân hàng nhà nước
NHNN cần tiếp tục triển khai cho ra đời quy chế tín dụng riêng về tài trợ nhập
khẩu của các NHTM, điều hành chính sách tỷ giá một cách linh hoạt, mềm dẻo trên
cơ sở nghiên cứu tổng hợp các nhân tố trong nền kinh tế
NHNN cũng cần hoàn thiện hệ thống thanh tra, giám sát các ngân hàng thương
mại để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận, thất thoát gây ảnh
hưởng lớn đến toàn hệ thống.
3.3.3.Kiến nghị đối với các doanh nghiệp nhập khẩu
Luôn luôn đổi mới, nhạy bén trong kinh doanh để nắm bắt được những thay
đổi của thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh
Nghiên cứu tìm hiểu kỹ về đối tác nhập khẩu, thị trường nhập khẩu và mặt
hàng nhập khẩu, chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp cần có thầm nhìn dài, đón
Thỏa thuận với công ty bảo hiểm BIC để có thể cung cấp cho các khách hàng
nhập khẩu mức phí bảo hiểm cạnh tranh hơn để hỗ trợ cho việc bán chéo các sản
phẩm tài trợ nhập khẩu
Cần phân định rõ mô hình mới phân tách trách nhiệm rõ ràng của hai bộ phận:
Thanh toán quốc tế và quan hệ khách hàng trong việc phát triển mở rộng dịch vụ tài
trợ nhập khẩu hàng hóa hiện nay là chưa rõ ràng.
xiv
Đề nghị trung tâm tác nghiệp và tài trợ thương mại cập nhật định kỳ theo
tháng tổng hợp các tình huống rủi ro xảy ra trong thanh toán quốc tế để các chi
nhánh được biết, học tập và rút kinh nghiệm và tư vấn cho khách hàng, tránh xảy ra
các rủi ro đáng tiếc, không chỉ ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động của chính ngân hàng.
xv
trờng Đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN THị MAI ANH
Mở RộNG DịCH Vụ TàI TRợ NHậP KHẩU HàNG HóA
CủA NGÂN HàNG TMCP ĐầU TƯ Và PHáT TRIểN
VIệT NAM TRÊN ĐịA BàN Hà NộI
Chuyên ngành
: Kinh tế đối ngoại
Ngời hớng dẫn khoa học:
pgs.ts. nguyễn thờng lạng
Hµ néi, n¨m 2012
2
Copyright: Tài liệu đại học ©