Bài 6
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:
- Hiểu được nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Nắm được diễn biến chủ yếu, tính chất, kết cục của chiến tranh.
2. Tư tưởng: Lên án chủ nghĩa đế quốc - nguồn gốc của chiến tranh.
3. Kỹ năng:
- Biết trình bày diễn biến chiến sự qua bản đồ, sử dụng tài liệu để rút ra những kết luận, nhận
định, đánh giá.
- Phân biệt các khái niệm : “Chiến tranh đế quốc”, “Chiến tranh cách mạng”, “Chiến tranh chính
nghĩa”, “Chiến tranh phi nghĩa”.
II. THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY HỌC
- Lược đồ Chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Bảng thống kê kết quả của chiến tranh.
- Tranh ảnh lịch sử về Chiến tranh thế giới thứ nhất, tài liệu có liên quan.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
2. Dẫn dắt vào bài mới
- Từ năm 1914 - 1918 nhân loại đã trải qua một cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc, lôi
cuốn hàng chục nước tham gia, lan rộng khắp các châu lục, tàn phá nhiều nước, gây nên những
thiệt hại lớn về người và của. Để hiểu được nguyên nhân nào dẫn đến chiến tranh diễn biến, kết
cục của chiến tranh chúng ta cùng tìm hiểu bài 6. Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914 - 1918.
3. Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp
Hoạt động của GV và HS Kiến thức HS cần nắm
* Hoạt động 1 : Cả lớp
- GV treo bản đồ “Chủ nghĩa tư bản” (thế kỉ
XVI - 1914). Giới thiệu bản đồ : bao gồm 2
nội dung chính.
+ Thể hiện sự phân chia thuộc địa giữa
các nước đế quốc.
Pháp cũng mộ 30 vạn lính ở các thuộc địa,
chiến sự diễn ra ở nhiều nơi, song chiến
trường chính là châu Âu. Chiến tranh chia
làm 2 giai đoạn 1914 - 1916 và 1917 – 1918
- GV : Yêu cầu HS theo dõi SGK lập bảng
niên biểu diễn biến chiến tranh theo mẫu.
- GV dùng bảng niên biểu do GV làm sẵn
treo lên bảng làm thông tin phản hồi giúp HS
chỉnh sửa phần HS tự làm, đồng thời GV
tóm tắt diễn biến trên lược đồ châu Âu trước
I. Quan hệ quốc tế cuối thế kỷ XIX
đầu thế kỉ XX. Nguyên nhân dẫn đến
chiến tranh
1/ Nguyên nhân sâu xa:
- Vào cuối TK XIX đầu TK XX, sự phát triển
không đều giữa các nước tư bản về kinh tế,
chính trị đã làm thay đổi sâu sắc so sánh lực
lượng giữa các đế quốc.
- Mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa đã dẫn tới
các cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên:
+ Chiến tranh Mĩ - Tây Ban Nha (1898).
+ Chiến tranh Anh - Bô ơ (1899 - 1902).
+ Chiến tranh Nga- Nhật (1904 - 1905).
- Để chuẩn bị một cuộc chiến tranh lớn nhằm
tranh giành thị trường, thuộc địa, các nước đế
quốc đã thành lập 2 khối quân sự đối lập:
+ Khối Liên minh gồm Đức - Áo-Hung (1882)
+ Khối Hiệp ước gồm Anh, Pháp và Nga
(1907) => Cả 2 khối đều tích cực chạy đua vũ
trang, nhằm tranh nhau làm bá chủ thế giới.
rõ: “Về cả hai phía, cuộc chiến đều là chiến tranh đế
quốc chủ nghĩa, điều đó hiện nay không còn bàn cãi
gì nữa Chiến tranh vô luận là do giai cấp tư sản
Anh, Pháp tiến hành, cũng đều nhằm mục đích cướp
bóc các nước khác, bóp nghẹt các dân tộc nhược tiểu,
thống trị thế giới về mặt tài chính và chia lại thuộc
địa, cứu chế độ tư bản chủ nghĩa bằng cách lừa bịp
và chia rẽ công nhân các nước”.
- Tuy nhiên, vào giai đoạn cuối của chiến tranh,
phong trào cách mạng thế giới tiếp tục phát
triển, đặc biệt là sự bùng nổ và giành thắng lợi
của Cách mạng tháng Mười Nga.
2. Tính chất: Chiến tranh thế giới thứ nhất là
cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa.
4. Củng cố:
- Nguyên nhân sâu xa dẫn đến chiến tranh là do mâu thuẫn giữa các đế quốc về
vấn đề thị trường và thuộc địa. Sự kiện Hoàng thân Áo - Hung bị ám sát châm ngòi cho
cuộc chiến bùng nổ.
- Tính chất, kết cục của chiến tranh.
5. Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
* KIỂM TRA 15 PHÚT :
Đề ra: ( Khối cơ bản)
1/ Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ? Vì sao đến 4/1917
Mỹ mới tham chiến ?
2/ Kết cục chiến tranh thế giới I ? Qua kết cục chiến tranh thế giới I gợi cho em suy
nghĩ gì?