Phần của các số 10, Mười vấn đề thường gặp và cách phòng tránh
Trong phần này
Một số điều không hợp với bất kỳ chỗ nào trong cuốn sách này, nên chúng
được nhóm lại thành nhiều danh sách. Một sự trùng hợp ngẫu nhiên là mỗi danh
sách có đúng 10 điều để nói. (Ghi chú cho những người có đầu óc viết lách: Bạn có
thể phải cắt dán mấy ngón tay mới làm cho bản văn của bạn cũng có 10 điều như
của tôi. Thành ra để cho dễ dàng thì cứ việc lấy chữ của tôi mà dùng).
Mười vấn đề thường gặp và cách phòng tránh
Trong chương này
 Các cơ hội để quấy rối và làm mất mặt.
 Những cách thức dễ dàng để không bị quấy rối và làm mất mặt.
Mạng chết rồi !
Vâng, thật ra có lẽ là không. Ví dụ, giả sử bạn cố sử dụng một dịch vụ trên
một máy tính ở xa và bạn không thể dùng được. Bạn biết rằng bạn đã không thay
đổi gì trên máy tính của bạn, nên chi mạng và/hoặc máy tính ở xa kia hẳn là đã cũ
và hư rồi, đúng không? Không nhanh thế đâu.
Rất nhiều những phần di chuyển (nói một cách ý niệm) nằm giữa máy tính
của bạn và một cái máy tính ở đầu bên kia của đất nước (hoặc thế giới). Internet là
một mớ các mạng được nối qua lại lẫn nhau, nên dữ liệu của bạn có thể được
truyền tải qua nhiều mạng chỗ này chỗ kia. Khi đó, về lý thuyết, một sự cố có thể
bắt nguồn từ một mạng bất kỳ trong số đó. Trong thực tế, những mạng trung gian
là những mạng tốc độ cao, chia sẻ với nhiều đường nối còn dư, tự động tái lập
đường nối khác, giám sát 24/7 và nhiều đặc tính ưu việt khác với ý nghĩa là:
A.) chúng ít có khả năng bị ngắt
B.) ngay cả nếu chúng thật sự bị ngắt, chuông sẽ bắt đầu reo trong vòng
chưa đầy một giây, các liên kết mạng tự động được tái lập đường nối, và người ta
sẽ đến sửa chữa sự cố.
Hãy biết rằng: trong vòng hơn 20 năm, Internet chỉ để xảy ra một lần một sự
cố trên đường truyền chính (backbone) và đó là do một xung đột về phần mềm,
1
chứ không phải lỗi trên đường dây cáp. Mặt khác, nếu vô tình bạn đá bật mối nối

mà một thông điệp đi đến máy tính kia và quay trở lại, đo bằng phần ngàn giây
(viết tắt là ms). Với những máy tính trên cùng một Ethernet, thời gian có thể chỉ là
10 ms. Với những máy tính ở hai đầu trên thế giới, nó có thể lên đến 2 - 3000 ms -
2 hay 3 giây. Thỉnh thoảng ping có thể bị lạc trên mạng. Nếu đó chỉ là thỉnh
thoảng thôi thì không sao. Nhưng nếu nó xảy ra thường xuyên (hơn 10% số lần
dùng) thì hoặc là bạn đang bị kẹt mạng nghiêm trọng, hoặc, nhiều khả năng hơn,
chỗ nối với mạng của một trong các máy tính trên đường truyền đó đã có vấn đề.
Nếu bạn không có ping, lệnh mạng finger hay telnet cũng dùng được. Đầu
tiên xem thử xem bạn có thể liên lạc đến một máy tính gần đó hay không - lý
tưởng là trên cùng một đường cáp mạng vật lý (máy kia càng gần bạn thì càng có
nhiều khả năng nó nằm trên cùng một đường cáp. Cái ở văn phòng kế bên là lý
tưởng). Có thể có 3 kết quả:
 Máy tính của bạn không thể tìm thấy máy tính kia
 Máy của bạn tìm thấy máy tính kia, nhưng máy tính kia không trả lời
 Hoạt động bình thường
Nếu nó hoạt động bình thường, bạn biết rằng mạng cục bộ và máy tính của
bạn là tốt, bạn có thể qua bước kế tiếp.
Nếu máy tính của bạn cho rằng máy tính mà bạn đang cố liên lạc đến là
không tồn tại, có thể là bạn đã mất liên lạc với server tên - cái máy tính làm công
việc chuyển ngữ tên các máy chủ thành các địa chỉ số bốn phần. Giả sử bạn biết
địa chỉ số cái máy láng giềng của bạn, hãy thử liên lạc với nó qua địa chỉ số này
xem, gõ 4 con số cách nhau dấu chấm. (Nếu bạn không biết số của máy kia, thì
hãy đi qua đó và dùng lệnh ping bản thân nó, sẽ hiện ra - ngoài những thứ linh tinh
khác - địa chỉ của nó. Nếu không làm được, hãy nhờ một chuyên gia cho biết danh
sách các địa chỉ).
Nếu máy tính của bạn có thể liên lạc đến máy láng giềng bằng địa chỉ số mà
3
không thể bằng tên, thì server tên của bạn đã có vấn đề. Tìm một chuyên gia (một
cách lịch sự) và nhờ giúp đỡ. Nếu bạn thấy rằng địa chỉ số thì làm việc được
nhưng tên thì không thì khi đó bạn đã thu hẹp vấn đề lại một cách đáng kể. Nếu

Server tên của bạn
Địa chỉ số của server tên
Một máy tính gần đó
Địa chỉ số của nó
Lệnh ping của bạn
Cũng vậy, một vài công ty sử dụng lối truy cập quay số, giá rẻ để nối mạng
cục bộ của họ với Internet, có nghĩa là họ chỉ có trên mạng khi có ai đó trong công
ty đó muốn dùng một tài nguyên mạng bên ngoài. Ngược lại họ không vào mạng.
Nếu bạn cả quyết rằng máy tính kia thực sự là có, cũng có thể là nó vừa bị
hư. Hãy thử nhiều máy tính khác trên mạng xem sao. (Nhiều trung tâm thông tin
như is.internic.net rất nên thử). Nếu bạn liên lạc được đến đó, có thể là mạng thì
OK. Nếu bạn biết người nào đó ở cái máy tính mà bạn cố liên lạc đến, điện thoại
cho họ hỏi xem có chuyện gì không.
Sau cùng có thể đó là do mạng
Nếu bạn có thể liên lạc đến một cái máy láng giềng, điều đó cho thấy rằng
máy tính của bạn là OK. Nhưng bạn không thể liên lạc đến bất kỳ một máy tính
nào ở thế giới bên ngoài, điều đó có vẻ như mạng có vấn đề. Lúc này rất nên đi
xuống bên dưới và vào cái phòng nhỏ nơi sinh sống của các thiết bị lập đường
mạng xem thử xem có ai làm việc gì ở đó hay không. Nên nhớ rằng sự cố trên
mạng cục bộ là thường gặp nhất. Cũng nên thử ping ở các máy tính khác trong ban
đó, ở các tầng khác nhau, và v.v , để xem thử bạn có thể liên lạc xa đến đâu. Điều
5
này cũng giúp tìm ra chỗ ngắt nằm giữa hai máy tính nào.
Địa chỉ của tôi là gì
Trước khi bạn gởi ra ngoài nhiều thư email và các bài báo, hãy bảo đảm
rằng bạn thật sự biết địa chỉ thư điện tử của bạn. Hãy nhớ đây là địa chỉ so với
Internet, và có thể khác với địa chỉ nội bộ trong công ty bạn. Ví dụ địa chỉ trong
công ty của bạn là:
tom@calmari
nhưng địa chỉ của bạn từ bên ngoài có thể là một trong số:

những mục đích phi thương mại. Hoàn toàn chẳng có gì nếu nói chuyện về những
vấn đề liên quan đến công việc, nhưng đừng ngầm ẩn những quáng cáo đánh tiếng
về doanh nghiệp của mình. Nếu bạn làm như vậy, hãy chuẩn bị nhận về hàng đống
những thông điệp chẳng thân thiện gì và quản trị hệ thống của bạn có thể sẽ loại
bạn ra khỏi hệ thống.
 Đừng gởi những thông điệp về những thằng nhóc đang chết, thuế trên
thiết bị modem, hoặc các thư chuyền. Những người sử dụng Internet đều đã nghe
đến chúng và không muốn nghe thêm về chúng. (Xem chương 18 về những chi
tiết đáng tiếc).
 đừng gởi những thông điệp toàn viết hoa như thế này vì người gởi sẽ
nghĩ rằng bạn bị mờ mắt quá nên không thấy và tắt được phím capslock trên bàn
phím của mình. Dùng chữ viết thường và viết hoa giống như trên máy đánh chữ
bình thường. Một vài người sử dụng email nghĩ rằng chuyện này chẳng bao giờ
xảy ra nhưng có chứng cớ cho thấy là họ lầm.
 Đừng quên: Email thường luôn đi đến những người có thể vô lễ hay
đáng chê trách hơn là bạn tưởng. Càng ngày người ta càng nghiệm ra điều này một
cách khó khăn. Email là một thứ buồn cười, không giống như điện thoại hoặc thư
trên giấy. Và rất dễ làm bay mất câu trả lời; dễ đến nỗi có một thuật ngữ cho việc
7
này là nóng tiết. Đừng nóng. Nếu bạn nóng giận, người ta sẽ nghĩ rằng bạn đang
nóng Bạn biết tôi ám chỉ điều gì rồi đấy.
Những giao thức lịch sự trong các nhóm tin tức USENET và Danh sách
nhận thư
Phần này đã được thảo luận rất nhiều trong chương 10 nhưng sau đây là một
xem xét tóm tắt lại:
 Biết được sự khác biệt giữa địa chỉ bạn dùng để vào ra một danh sách
nhận thư và địa chỉ bạn dùng để gởi các thông điệp đến chính danh sách đó.
 Đọc một danh sách nhận thư hay một nhóm tin tức ít nhất một tuần
trước khi bạn thử gởi một cái gì đến đó, để bạn có thể biết được các chủ đề đang
nói đến là gì và nắm được mức thảo luận (Ví dụ, một nhóm USENET gọi là

cửa sổ telnet cho phép bạn không nối vào hệ thống ở xa nữa.
Lệnh rlogin rất giống telnet, ở chỗ là nó cũng có cùng vấn đề như vậy. Đa số
các phiên bản của rlogin, bạn thoát bằng cách bấm phím Enter rồi ~. (dấu ngã theo
sau là dấu chấm), rồi Enter lần nữa. Phiên bản telnet và rlogin của bạn có thể khác.
Telnet luôn cho bạn biết ký tự thoát khi nó bắt đầu vào; rlogin thì cực kỳ kín tiếng,
và bạn có thể phải nhờ đến một chuyên gia hoặc - nếu muốn đau đầu - tìm trong sổ
tay hướng dẫn.
Một ý tưởng Không Đến Nỗi VIếT HOA Cho Lắm
Trở lại những thời kỳ đen tối của ngành tính toán, chẳng ai phải lo về
chuyện viết thường viết hoa. Máy đục lỗ và trạm đầu cuối chỉ có chữ hoa nên tất
cả đều phải viết hoa, kể cả tên và địa chỉ thư. nhưng ngay khi các trạm cuối có thể
xử lý chữ viết thường, việc đó gần giống như một tiếng hét dữ dội, và người ta
chuyển sang chế độ viết lẫn lộn như những người bình thường - hay ít nhất một
vài trong số đó - vẫn dùng.
Vấn đề là ở chỗ có một vài máy tính (đáng kể là các máy chạy Unix) vẫn
xem chuyện viết thường viết hoa là khác nhau, trong khi những máy khác (thường
9
chạy những hệ khác) coi là một. Ví dụ trên một hệ Unix, readme, ReadMe, và
readme là các file khác nhau. Điều này có nghĩa là khi bạn lấy các file bằng FTP
hay RCP, hãy bảo đảm rằng bạn gõ vào tên theo đúng hỗn hợp chữ thường chữ
hoa hiện ra trong lúc liệt kê thư mục. Điều đó chẳng thiệt hại gì mà lại làm tốt.
Một chỗ khác mà phiền toái này cũng thỉnh thoảng có là các địa chỉ email.
Theo chuẩn đánh địa chỉ email chính thức, viết thường viết hoa thường không
thành vấn đề trong phần vùng của địa chỉ (phần sau dấu @). Nhưng phần địa
phương (phần trước @) có thể được xử lý theo ý của hệ thống thư của người nhận
muốn. Theo lý thuyết điều này có nghĩa là một hệ thống nào đó có thể phiên dịch
và là những địa chỉ khác nhau, dù rằng
tôi thật sự chưa bao giờ thấy một hệ thống nào như thế. Trong một vài trường hợp,
bạn phải gõ phần địa phương của địa chỉ theo cùng kiểu viết thường/hoa như một
hệ thống thấp hơn xử lý nó; nên nếu địa chỉ người nhận là fred, nó sẽ không nhận