Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
LỜI CẢM ƠN
TrướchếttôixintrânthànhcảmơnTS.Nguyễn Xuân Thành–Viện
SinhTháivàTàiNguyênSinhVật.Ngườiđãtậntìnhchỉbảo,hướngdẫnvề
mọimặttrongquátrìnhnghiêncứuđểtôihoànthànhkhóaluậntốtnghiệp
này.
TôixingửilờicảmơntớicáccánbộTrungTâmĐậuĐỗcủaViệnKhoa
HọcNôngNghiệpViệtNamđãgiúpđỡchúngtôitrongquátrìnhđiềutratại
khuruộngthínghiệmcủatrungtâm.
Quađâytôicũngxinbàytỏlòngbiếtơnsâusắctớicácthầycô,cánbộ
KhoaCôngNghệSinhHọc-ViệnĐạiHọcMởHàNộiđãtậntìnhchỉbảo,tạo
điềukiệnthuậnlợichotôihọctậpsuốt4nămhọcvừaqua,cũngnhưtrong
quátrìnhthựchiệnkhóaluậntốtnghiệpnày.
TôicũngxinchânthànhcảmơncáccôcácbácnôngdântạithônVĩnh
Quỳnh–ThanhTrì–Hànội,ThônKhuyếnLương–HoàngMai–HàNội.
Ninh Sở-ThườngTín-Hà Nộiđãtạomọiđiềukiện thuậnlợicho chúng tôi
điềutratạithựcđịa.
Mộtlầnnữatôixinchânthànhcảmơn!
HàNội,Tháng5năm2012
Sinhviên
Nguyễn Chung Hiếu
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC HÌNH
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
MỞ ĐẦU 1
PHẦN I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 5
3.2.2Tậpquánsinhhoạt. 29
3.3 Đặc điểm sinh học, sinh thái của sâu xám. 31
3.4Biến động số lượng ấu trùng loài sâu xám qua các buổi điều tra
thực địa. 38
PHẦN IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41
4. 1 Kết Luận 41
4.2 Kiến Nghị. 41
TÀI LIÊỤ THAM KHẢO 43
PHỤ LỤC
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình1: Giávàlọnuôicôntrùng. 12
Hình2: Điềutrangoàithựcđịa(ẢnhcủaTS.NguyễnXuânThành) 13
Hình3: Ấutrùngsâukhoang. 21
Hình4: Ấutrùngsâuxanh. 22
Hình5: Ấutrùngsâuróm4gù2vàng2vệtđen.(ẢnhcủaT.SNguyễn
XuânThành) 23
Hình6: Ongkýsinhđènlồng(ẢnhcủaTS.NguyễnXuânThành) 25
Hình7: Trưởngthànhsâuxám. 31
Hình8: Ấutrùngsâuxám 35
Hình9: Nhộngcủasâuxám 37
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
DANHMỤCCÁCBẢNGBIỂU
trênnhữngdiệntíchđấtngàycàngbịthuhẹplại,conngườiđãsửdụngnhiều
biệnphápnhư:nghiêncứutạoracácgiốngcâytrồngmớicónăngsuấtcao,
bónphân,phunthuốctrừsâuđểphòngtrừsâuhại.Mộttrongnhữngthóiquen
củangườisảnxuấtnôngnghiệpởViệtNamđólàthấysâu làphunthuốc,
thấycódịchlàdậpchưaquantâmnhiềutớicáctácđộngtiêucựccủaviệc
làmđó.Nhữngviệclàmnhưvậychỉcóthểthuđượckếtquảtrướcmắtchứ
khôngthểduytrìtácdụngdiệtsâuvềmặtlâudàiđược.Đócũnglàmộttrong
nhữnghạnchếcủangànhbảovệthựcvậtmàchưathểgiảiquyếtngayđược.
TheomộtkếtquảđiềntramớiđâycủaĐạihọcQuốcGiaHàNộithìcó
khoảng15–20triệungườithườngxuyêntiếpxúcvớithuốcbảovệthựcvật.
Từđóchứngtỏviệcsửdụngthuốcbảovệthựcvậtlàmộtvấnđềcốhữuvà
khóthayđổiđược.Chínhtừnhữngưuđiểmcủathuốcbảovệthựcvậtnhư:
bàybánrộngrãi,giáthànhhợplý,dễmua,dễsửdụngvàđạthiệuquảtương
đốicao,cóthểápdụngtrênnhiềuloạisâu,loạicâymànótrởthànhlựachọn
hàngđầucủangườisảnxuấtnôngnghiệpmỗikhipháthiệnrasâubệnh.Từ
đó,việcsửdụngmộtcáchtrànlanvàbừabãiđãgâyranhữngtáchạikhông
nhỏđốivớisứckhỏe của conngười cũngnhư ảnhhưởngnặngnềtới môi
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
2
trường:ônhiễmđất,ô nhiễmnước,ô nhiễmkhôngkhí;làmmấtcânbằng
sinhthái,làmgiảmsúttínhđadạngcủaloài.Trongquátrìnhsửdụngthuốc
trừbảovệthựcvậtđểtiêudiệtcácloàicôntrùnggâyhại,chúngtacũngvô
tìnhtiêudiệtcảnhữngloàicôntrùng cóích,làthiênđịchcủacácconcôn
trùnggâyhại.Cácloàithiênđịchluôntồntạisongsongvớicácloàicôntrùng
gâyhại,chúngđóngmộtvaitròquantrọngtrongviệckìmhãmsựphátsinh,
pháttriểnvềmặtsốlượngcủacácloàisâuhại.Chúngsănbắtcácloàicôn
trùnggâyhạihoặclàtruyềnbệnhchosâuhại.Thiênđịchđượcchialàm3
loại:Loạithiênđịchbắtmồiănthịt,nhómthiênđịchkísinhvànhómvisinh
phòngtrừsâuhạilàmộttrongnhữngviệckhôngthểthiếu,bớisâuhạimùavụ
nàocũngcóvàtrongđiềukiệnnóngẩmcủanướcta,cácloàisâubệnhphát
sinh kế tiếp luân phiên nhau theo vụ, theo mùa làm giảm năng xuất, sản
lượng.Nhữngnămgầnđâycácnhàkhoahọcđãnghiêncứunhiềuhơnvềcác
loàicôntrùnggâyhạiđểtừđóđưarađượccáckhuyếncáochongànhnông
nghiệp.Mộttrongnhữngloàiđólàsâuxámvớikhảnăngsinhtrưởngmạnh
mẽ,pháhạimùamàngrấtcaovàlàloàitươngđốikhótiêudiệt.Chúngphá
hoạitrênlánhiềuloạicâynhưngchủyếulàcácgiốngcâytrồngthuộchọlạc,
đỗtương,ngô.Sâuxámpháhoạichủyếuvàogiaiđoạncâycònnonnênsẽ
gâyranhữngảnhhưởngnặngnềtớicây.Cùngvớiđólàvòngđờicủaloài
sâuxámtươngđốingắn,thờigiancủa1cáthểtừgiaiđoạntrứngđếnkhivũ
hóavàokhoảng50ngày.Trưởngthànhcủasâuxámvũhóađược2–3ngày
làbắtđầuđẻtrứng,sốlượngtrứngcóthểlêntới1600quả.Trứngcủasâu
xámnhỏlạiđẻrảirácnênkhónhậnbiếtđượcđểtiêudiệt.Giaiđoạnấutrùng
thìcósứctànphárấtlớn,lạisốngdướiđấtvàchỉchuilênmặtđấtvàolúc
sángsớmđểpháhoạinêncũngkhótiêudiệt.
Vìthế,đượckhoaCôngNghệSinhHọcViệnĐạiHọcMởHàNộicho
phép,dướisựgiúpđỡcủaTiếnsỹNguyễnXuânThànhchúngtôiđãthựctập
và viết luậnvăn với đề tài “ Điều tra, nghiên cứu sự đa dạng về thành
phần loài côn trùng và đặc điểm sinh học sinh thái của sâu xám
Agrotis
ypsilon Trên cây lạc tại vùng ngoại thành Hà Nội vụ Xuân Hè 2012.”
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
4
2. Mục tiêu của đề tài
Đềtàinhằmmộtsốmụctiêusauđây
- Điềutrathu thập mẫu vật,xác địnhcácnhómcôntrùnggâyhạivà
PHẦN I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
1.1 Tình hình nghiên cứu sâu hại lạc
Lạclàloàicâycôngnghiệpngắnngàycógiátrịkinhtếcao.Việccảitiến
kĩthuậttrongcanhtácnôngnghiệptrongnhữngnămtrởlạiđâyđãmanglại
đượcnhữngkếtquảtolớn.Năngxuấtcâylạccũngnhưvậyđượctănglênvà
đemlạikimngạchxuấtkhẩucaochonướcta.Tuynhiên,chấtlượngcácmặt
hàngnôngsảncủanướctavẫnchưađượccao,vìvậymàgiátrịvềmặtkinhtế
cũngbịhạnchếđinhiều.Mộttrongnhữngnguyênnhânkhiếnchonăngsuất
lạcvàphẩmchấtcủalạcbịgiảmlàdocácloàisâuhại.Tùytheođiềukiệnthời
tiết,cácvùngđịalí,vàotừngvụvàmùakhácnhaumàcâylạcbịsựpháhoại
củacácloạisâuhạikhácnhau.Ởnhữnggiaiđoạnsinhtrưởngkhácnhautrên
câylạcxuấthiệncácloàicôntrùnggâyhạikhácnhau.
1.1.1 Tình hình nghiên cứu loài côn trùng hại lạc ở trong nước.
Việcnghiêncứuvềcácloàicôntrùnggâyhạiđóngmộtvaitròquantrọng
trongviệctiêudiệtchúng.Từnghiêncứuđó,tabiếtđượcđặcđiểmphátsinh,
pháttriểncủacácloàicôntrùnggâyhại,biếtđượcgiaiđoạnnàoyếunhấtvà
mạnh nhất của chúng Từ đó đề ra được các biện pháp phòng trừ hợp lý.
Nướctalàmộtnướcnôngnghiệpnênviệcnghiêncứuvềcácloàixôntrùng
hạilạccũngđãđượcnghiêncứutừnhiềunămtrởlạiđây.
Kết quảnghiêncứucủa LêSongDự, NguyễnThế Côn (1997)cho biết
nướctacókhoảng17loàigâyhạichínhtrênsinhquầnruộnglạcbaogồm:
Nhómsâuhạihạtgiốngcó4loài,nhómgâyhạicâynoncó3loàivànhóm
sâuhạilácó10loài.TrênvùngruộngHàNộiđãxácđịnhđược21loàisâu
hạithườngxuyênxuấthiện.Trongđócó10loàisâuhạiđángkể,nhiềunhất
làbọtrĩThripsp.,rệp,sâucuốnlá,sâukhoang,sâuróm…Sâukhoangcómật
độcaoởcácgiaiđoạnlạcđâmtia,cònbọtrĩ,rệpvàrầyxanhthườnggâyhại
nặngngayđầuvụlạc.Đánglưuýlàvàotrungtuầntháng4,trungtuầntháng
5mậtđộcácloàisâuđạtđỉnhcao
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
24,24%tổngsốloàigâyhại)bộcánhcứng21loài(chiếm21,21%loàigây
hại)bộcánhthẳng17loài(chiếm17,2%loàigâyhại)bộcánhnửa15loài
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
7
(chiếm15,1%)bộ cánhgiống14loài(chiếm14%)cácbộ cònlại mớixác
địnhđược1–2loài[14,8,10,36]
Từđótathấyđượcrằng,thànhphầnsâuhạilạcởnướctakháphong
phú,đasốcácloàisâuhạiquantrọngtrêncâylạcởViệtNamlàcácloàisâu
đathực,ngoàirachúngcòngâyhạitrênnhiềucâycôngnghiệpquantrọng
khácnhư:ngô,bông,đậutương
1.1.2 Tình hình nghiên cứu côn trùng hại lạc ở ngoài nước.
Trênthếgiới,tìnhhìnhnghiêncứucôntrùnghạilạccũngđượcnhiều
nhà khoahọc nghiên cứuvà đưa ra đượcnhiều kết quả. Gópphần làmđa
dạngthêmdanhmụccácloàicôntrùnggâyhạitrênlạc.
Smith và Barfield (1982) đã thống kê có khoảng 360 loài sâu hại lạc
khácnhauởcácvùngtrồnglạctrênthếgiới,trongđócókhoảng60loaid
thuộcbộcánhvẩy,tuynhiênsốloàigiảmlàmgiảmnăngsuấtvàgâyhạivề
kinhtếlạikhôngnhiều.Loàihạichínhtrênlạclànhómsâuchíchhútchiếm
khoảng227,78%tổngsốloàisâuhại(cókhoảnghơn100loài),trongđócó
19loàibọtrĩgâyhạichínhtrênlạc.
ỞĐàiLoantheothốngkêcủaChen(1987)có156loàibọtrĩđượcphát
hiệntrêncáccâytrồngkhácnhau,trongđócókhoảng70loàigâyhạitrênlạc
đặcbiệtcó11loàithườngxuyênxuấthiệnvàpháhỏngđángkể.
TạiẤnĐộngườitađãtìmthấy3loàibọtrĩgâyhạichủyếucholạccó
tới2500loàirầyxanhpháhoạitrênhầuhếtcáccâytrồngtrongđócónhiều
loạihạilạc[36].
Ngoàiracònrấtnhiềunghiêncứucủacácnhàkhoahọcởcácnướckhác
nhaunhưMỹ,TrungQuốc,TháiLan, Cũngđãxácđịnhđượcđặctínhsinh
Bêncạnhđócónhiềuloạiănmồikhôngkémphầnquantrọngđốivớisâuhại
lạc nhưng ít được quan tâm nghiên cứu như là bọ chân chạy (Carabidae)
chẳnghạnnhưChlaeniussp(RangaRao,1988).
ĐiềutrathiênđịchănthịtkýsinhtrênlạcởHàBắcvàNghệTĩnh(1991)
LêVănThuyếtvàcáccộngsự(1993)đãthuthậpđược19loàinhện,1loàibọ
rùa,2loàiongkýsinhtrứng,1loàiruồivàmộtsốloạibệnhtrênsâunoncủa
mộtsốloàisâuhạinhưrệp,bọtrĩ,sâukhoang,sâuxanhnhưngchưađược
địnhtênkhoahọc.[28]
KếtquảnghiêncứucủaPhạmThịVượng(1995)chobiếtcó9loàichân
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
9
khớpănthịtsâuhạilạcởNghệAn,HàTây,HàBắc.Trongđócó4loàithuộc
bộ Coleoptera và 5 loài thuộc bộ Araneida. Cũng tác giả này (1996) khi
nghiêncứuvềkýsinhsâunon sâukhoang(Spodoptera litura)hạilạctại
NghệAn,HàTây,HàBắcđãpháthiệnđược5loàiongvàruồikýsinhthuộc
3 họ của 2 bộ. Bộ Hymenoptera có 2 loài thuộc họ Ichneumonidae, bộ
Dipteracó3loàithuộc2họ:HọTachinideacó2loài,họPhoridaecó1loài.
Tỷlệkýsinhdaođộngtừ1,99%-4,91%,tỷlệsinhvàotrungtuầntháng5,
thấpnhấtởHàBắcrồiđếnNghệAncaonhấtởHàTây.Nghiêncứuchothấy
tỉlệkýsinhthấpnhấtởnhữngvùngnôngdânphunthuốctrừsâuhóahọc
nhiềulần/vụ.Phải chăng sốlần phun thuốc đã là mộttrongnhững nguyên
nhânlàmgiảmtỷlệkýsinhtựnhiên[30].
Mặcdùnhữngnămgầnđâyđãcómộtsốcôngtrìnhnghiêncứuthiên
địchcủasâuhạilạctuynhiênvaitròcủachúngtronghạnchếquầnthểsâu
hạiởnướcta còn thấp,phòngtừsâuhạilạc đasốngườidânvẫnsửdụng
thuốctrừsâuhóahọclàchínhbởivậykhôngpháthuyđượcvaitròcủakẻthù
tựnhiênmàcònlàmgiảmmậtđộcủachúng,ảnhhưởngđếnchấtlượngnông
sản,gâyônhiễmmôitrường…
lạctheoRangaRaovàWightman(1994)đãxácđịnhđược48loàiănthịt,71
loàikýsinh,25loàituyếnvôtrùngvàsinhvậtgâybệnh[39].
SmithvàBarfield(1982)đãtậptrungnghiêncứutácnhângâychếtcủa
cácloàisâuxanhHeliothisvirescensởvùngĐôngNamnướcMỹ.Kếtquả
chothấycótừ3-38%trứngcácloàisâutrênbịongmắtđỏ(Trichogramma
sp )ký sinh, cácloài kýsinh sâunon ( Microplitiscroceipes, Ucelatoria
armigera)vàvirusNuclear polyhedrosisđãlàmgiảmmậtđộsâuxanhhạilạc
xuốngdướingưỡnghạikinhtế.[40]
TheoSmithvàJohnson(1989)trêncâylạckhôngphunthuốctạiTexas
(Mỹ)tỷlệchếtcủasâuxanhtrongmộtlứasâutừ87,1%-96,5%tácgiảxác
địnhtácnhângâychếtlàdo13loàikýsinh,5loàiănthịt,mộtsốloàinấm,
virusgâybệnh.
Bêncạnhnhómsâuănláthìnhómsâuchíchhútnhưrầy,rệp,bọtrĩ
cũng gây hại đáng kể. Nghiên cứu về côn trùng ký sinh bọ trĩ hại lạc
Ananthaksishnan(1984)chobiếtcácloàithuộc nhómongkísinh Chalcid,
Eulophids,Mymarids,Trichogrammaticslànhữngloàikýsinhchủ yếucủa
bọtrịvàchúngcókhảnănghạnchếsựpháttriểncủabọtrĩkhárõnét.Điều
đóchothấycácloàicôntrùngkýsinhcóvaitròquantrọngtrongviệchạn
chếsựpháttriểncủasâuhạicâytrồngtrênđồngruộng.
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
11
PHẦN II
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng và nội dung nghiên cứu
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu:Cácloàicôntrùngtrênlạctạingoạithành
HàNội.
-Bútchìkimvàbútbi
c-Thiếtbị:
-Lúpcầmtay
-Kínhlúpsoinổi
-Ôn,ẩmkếtreotường
-Bôngthấmnước
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
-VùngtrồnglạctạitrungtâmđậuđỗcủaViệnKhoaHọcNôngNghiệp
ViệtNam(VĩnhQuỳnh–ThanhTrì–HàNội)
-VùngtrồnglạctạithônKhuyếnLương–TrầnPhú–HoàngMai–Hà
Nội.
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
13
-VùngtrồnglạcNinhSở-ThườngTín–HàNội.
2.2.3. Thời gian nghiên cứu
-Bắtđâunghiêncứungày1/2/2012.Kếtthúcnghiêncứu5/2012
2.3. Phương pháp nghiên cứu
2.3.1. Phương pháp điều tra ngoài tự nhiên
-Điều tra định tính:Nhằmthuthậpthànhphầnloài(Sựđadạngvềloài);
Vùngphânbốcủacácloài(Phânbốsinhtháitheođiềukiệnđịalý);Phânbố
theocáccâychủ(câytrồngkhácnhau).(Điềutrangoàivùngcốđịnh)
1.ẢnhhưởngcủaT
0
CvàW%đếnthờigianpháttriển,tỷlệsốngsótcủa
từngpha(Trứng,ấutrùng,nhộng,trưởngthànhvàtỷlệsốngsót),vàvòngđời
củaloàisâuxámAgrotis ypsilonRott.
2.ẢnhhưởngcủaT
0
CvàW%đếnkhảnăngđẻtrứngcủatrưởngthành
sâuxámAgrotis ypsilonRott.
2.4. Phương pháp tính toán
Tổngsốconthuđược
1-Mậtđộcon/cây(hoặccon/m
2
=
Tổngsốcâyđiềutra
Sốđiểmbắtgặploài
2-Tầnxuấtxuấthiện(TSXH)= X100
Tổngsốđiểmđiềutra
Đánhgiámứcđộphổbiến:
+++ Rấtphổbiến(TSXH>50%)
++ Phổbiến (TSXHtừ20-50%)
+ Ítphổbiến (TSXH<20%)
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
15
3-Đokíchthướctừngphaphátdụcvớin=≥30
- Kíchthướctrungbìnhcủacơthểđượctínhbằngcôngthức:
X
i
- Thờigianpháttriểncủancáthểtrongngàythứi
n
i
-Sốcáthểlộtxáctrongngàythứi
N-Tổngsốcáthểthínghiệm
5-Vòngđờitrungbìnhcủaloài:
1
n
X X
Trongđó:
X
-Vòngđờitrungbình
X
1
- ĐếnX
n
-Thờigianphátdụctrungbìnhcủatấtcảcácpha(Bắt
đầulàphatrứngđếnphaphátdụccuốilàtrưởngthành)(Phatrưởngthành
tínhtừlúcvũhóachođếnkhiđẻquảtrứngđầutiên).
n -Sốphapháttriểncủaloài
n
6-Tỷlệnởtrungbìnhcủatrứng%:= x100
N
2 Sâukhoang
Spodoptera
lituraFabr
Noctuidae Lá +++
3
Sâuđoxanhđầu
bé
Plusia chalcites Noctuidae Lá ++
4 Sâuxanh
Helicoverpa
armigeraHibner
Noctuidae
Lá ++++
5 Sâukeodaláng
Spodoptera
exiguaHubner
Noctuidae Lá +++
6 Sâurómcánh Amsacta Arcttidae Lá ++
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
17
trắngviềnđỏ lactineacramer
7
Sâuróm4gù
vàng2sọctrắng
Lá +++
13 Sâucuốnlánõn
Cacoecia
micaceana
Walker
Tortricidae
Lá +++
14 Sâucuốnlá
Nacoleia
comixtaButler
Pyralidae Lá +++
15
sâucuốnláđầu
nâu
Lamprosema
indicata
Fabricius
Pyralidae Lá ++++
16
sâuđụcngọn
lạc
Maruca
Testulalis
Pyralidae Quả +++
Bộ cánh nửa (Hemiptera)
17
Bọxítnâugai
Bọcánhcứng
nâu4chấm
Monolepta
signataOliver
Chrysomelidae Lá +
23
Bọcánhcứng
nâu
Chưabiếttên Chrysomelidae Lá +
Bộ cánh đều (Homoptera)
24 Rầylámạ
Empoasca
flavescensFabr
Cicadellidae Ngọn,lá +++
25 Bọphấntrắng
Benusia mircae
Kunwayana
26 Rệpmuội
Aphi gossypii
Glover.
Aphididae Ngọnlá +++
Bộ cánh thẳng (Orthoptera)
27 Chấuchấulúa
Oxya velox
Fabricius
Lá +
28
Châuchấuto
xanh
mộtlớpnilonmỏng,chínhvìvậyđãtạođiềukiệnthuậnlợichocácloài
sâusốngdướiđấtcóđiềukiệnvôcùngthuậnlợiđểpháttriển.Giúpchúng
tránhđượckẻthùtứphíatrêncao,đồngthờicũnggiữđượcnhiệtđộ;độ
ẩmtạođiềukiệnthíchhợp chochúngpháttriển.Ngoàira thứcănchính
củasâuxámlàlálạcvâncònnon.Vìvậyloàisâuxámcsođiềukiệnthuân
lợiđểpháttriển.Loàichiếmưuthếtronggiaiđoạnnàylàloàisâuxám.
Ở các khu điều tra Khuyến Lương – Hoàng Mai – Hà Nội và Ninh Sở -
ThườngTín–HàNộithìloàisâuxámbắtgặpmuộnhơnvàmậtđộcủachúng
ởđócũngthấphơn.Tại2khuđiềutrađó,dobàconnôngdânsửdụngcác
loàithuốctrừsâu,thuốcdiệtcỏnênlàmchosốlượngloàisâuxámgiảmđi
đángkể.
Giaiđoạn2:Từkhicâylạcđượctừ5–7láđếnkhicâylạcrahoa.
Bướcvàogiaiđoạnpháttriểnnàycủacâylạc,chúngtôibắtgặpsựxuất
Khoá luận tốt nghiệp SV. Nguyễn Chung Hiếu
Khoa Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội
20
hiệnnhiềuhơncủacácloàicôntrùnggâyhạinhư:sâuxám,sâukhoang,sâu
cuốnlá.Đặcbiệtkhicâylạcvàogiaiđoạngầnrahoađãbắtgặpđượcsựxuất
hiệncủaloàisâuróm4gùvàng.
Nổibậttronggiaiđoạnnàyvẫnlàsựpháttriểnvềsốlượngcủaloàisâu
xám.QuátrìnhđiềutrađãghinhậnđượctạikhuđiềutraVĩnhQuỳnhmậtđộ
củaloàisâuxámlúccaođiểmlêntời37con/100cây.Chínhcácyếutốnhư:
thứcăncủasâuxámcònnonvànhiều,nhiệtđộ,độẩmphùhợpđãtạođiều
kiệncholoàisâuxámpháttriển.Ở2khuđiềutratraKhuyếnLương–Hoàng
Mai–HàNộivàNinhSở-ThườngTín–HàNộimậtđộcủaloàisâuxám
cũngtănglên,nhưngvẫnthấphơnsovớikhuVĩnhQuỳnh–ThanhTrì–Hà
Nội.Mậtđộsâuxámở2khunàykhiđạtcaođiểmcũngchỉlà20con/100
cây.Loàisâuxámvẫnlàloàisâuchiếmưuthếtronggiaiđoạnpháttriểnnày
củacâylạc.