PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN NGHĨA
HƯNG
“
“
Bµn tay nÆn bét”
Bµn tay nÆn bét”

N i dung ch ng trình t p hu n. ộ ươ ậ ấ
Ph n th nh t:ầ ứ ấ Gi i thi u chung v ph ng pháp”Bàn tay n n b t”ớ ệ ề ươ ặ ộ
1 Th nào là “Bàn tay n n b t” ? ế ặ ộ
2 Đ c đi m c a PPBTNBặ ể ủ
*M t s đ c đi m quan tr ng đ phân bi t Bàn tay n n b t v i các ộ ố ặ ể ọ ể ệ ặ ộ ớ
ph ng pháp d y h c khác :ươ ạ ọ
3 M t s l u ý khi d y pp : Bàn tay n n b t.ộ ố ư ạ ặ ộ
4 Nh ng u đi m c a ph ng pháp: Bàn tay n n b t.ữ ư ể ủ ươ ặ ộ
Ph n th hai:ầ ứ Ti n trình d y h c theo ph ng pháp “Bàn tay n n ế ạ ọ ươ ặ
b t”ộ
1 Gi i thi u t ng th 5 b c c a ti n trình.ớ ệ ổ ể ướ ủ ế
2 Gi i thi u chi ti t t ng b c có l y ví d minh h a làm rõ.ớ ệ ế ừ ướ ấ ụ ọ
3 M t s l u ý khi l a ch n bài và v n d ng các b c c a PPBTNBộ ố ư ự ọ ậ ụ ướ ủ
Ph n th ba :ầ ứ T ch c d y h c m t s chuyên đ theo PPBTNB ổ ứ ạ ọ ộ ố ề
trong năm h c 2013- 2014 trong tr ng ti u h c.ọ ườ ể ọ
Ph n th t :ầ ứ ư Xem đĩa ghi hình ti t d y TNXH l p 3 bài : Lá cây.ế ạ ớ
1 Gi i thi u s l c n i dung bài d y theo 5 b c tr c khi xem. ớ ệ ơ ượ ộ ạ ướ ướ
(Ho c v a xem v a nghe thuy t minh theo các b c.)ặ ừ ừ ế ướ

-
Năm học 2012 – 2013, PPBTNB được dạy thí điểm
trên 63 tỉnh thành, tỉnh Nam Định được dạy ở
trường Kim Đồng và trường Nguyễn Văn Trỗi. Hiện

Bàn tay nặn bột
(Tiếng Pháp “La main à pâte”; Tiếng Anh : Hand on)
(Tiếng Pháp “La main à pâte”; Tiếng Anh : Hand on)Phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp
Phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp
dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm nghiên cứu, áp
dạy học tích cực dựa trên thí nghiệm nghiên cứu, áp
dụng cho dạy các môn Khoa học tự nhiên.
dụng cho dạy các môn Khoa học tự nhiên.
“
“
Bàn tay nặn bột” chú trọng đến việc hình thành
Bàn tay nặn bột” chú trọng đến việc hình thành
kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm tìm tòi
kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm tìm tòi
nghiên cứu để chính các em tìm ra câu trả lời cho
nghiên cứu để chính các em tìm ra câu trả lời cho
các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua
các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua
tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu
tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu
hay điều tra…
hay điều tra…

1.2 Đ c đi m c b n c a ph ng phặ ể ơ ả ủ ươ áp
Bàn tay nặn bột ?
- Đặc điểm cơ bản của phương pháp Bàn tay nặn bột là
phương pháp giảng dạy dựa trên sự tìm tòi - nghiên cứu.

phân tích, suy luận, thảo luận chung và tranh luận
với bạn với giáo viên về những ý tưởng hay kết quả
thực nghiệm( Tức là bắt đầu từ đầu giống như các
nhà khoa học đã đi )

1.3 Một số lưu ý khi dạy pp : Bàn tay nặn bột.
-
Người học phải tự nhiên như quá trình tìm ra chân lý
hoạt động tự nhiên.Với PPBTNB thì kể cả việc hs đọc
sách trước, học thêm trước, biết trước kiến thức thì khi
đề xuất ra các thí nghiệm để chứng minh,hs sẽ lúng
túng khi hỏi lại : Vì sao em biết điều đó? Làm sao em
chứng minh được kết luận của em là đúng ? Và nếu dạy
trước thì tiết học sẽ không tốt cho lắm.
-
Sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột không được
nhận xét quan điểm của ai đúng, ai sai. ( Đây là một
điều mà chúng ta đặc biệt chú ý khi sử dụng phương
pháp này và thông qua thí nghiệm thì chính hs sẽ tự
đánh giá mình đúng hay sai.(Tức là hoàn toàn hs tự
mình rút ra điều đó).

- Chúng ta là những người gv thì không được nhận xét
là ý kiến nào là đúng, ý kiến nào là sai và thông qua thí
nghiệm thì chính hs sẽ tự đánh giá mình đúng hay sai.
(Tức là hoàn toàn hs tự mình rút ra điều đó).
-
PPBTNB chủ yếu dạy ở các môn Khoa học, môn Tự
nhiên, môn Công nghệ ở các chủ đề gắn với đời sống
của hs. PPBTNB rất phù hợp môn Tự nhiên & xã hội,

Phần thứ hai : Tiến trình dạy học theo
phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
Bước 1: Đưa ra tình huống xuất phát và câu hỏi nêu
vấn đề .
Bước 2 : Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu của học
sinh.
Bước 3 : Đề xuất câu hỏi(dự đoán/ giả thuyết) và
phương án tìm tòi. ( Đây là bước hoàn toàn mới ).
Bước 4 : Tiến hành thực nghiệm tìm tòi.
Bước 5 : Kết luận kiến thức.

Bước 1: Đưa ra tình huống xuất phát và câu hỏi
nêu vấn đề .
VD: Dạy kiến thức : Cấu tạo bên trong hạt đậu.
- Giáo viên đưa ra một vài hạt đậu (loại đậu hạt lớn
nhằm mục đích để cho hs dễ quan sát.)
-
Giáo viên đặt câu hỏi nêu vấn đề : Theo em trong
hạt đậu có gì? ( Đây là b1 nêu vấn đề )
Dùng phương pháp Bàn tay nặn bột để
dạy kiến thức : Cấu tạo bên trong hạt đậu.

Bước 2 : Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu
của học sinh.
Bước này là bước thường là chúng ta không để ý.
- Ở bước này hs phải bộc lộ được quan điểm ban
đầu của mình.
-
VD : Làm bộc lộ quan điểm ban đầu của hs thì gv
giao nhiệm vụ cho hs: (Trong hạt đậu có những

hs 1,5,7,9 đều cho rằng trong hạt đậu có nhiều hạt
đậu nhỏ khác.+ Nhóm biểu tượng hai : Hình vẽ của hs 2,6,8 đều cho
rằng: Trong hạt đậu đều có một câu đậu con với đầy đủ
các bộ phận bên trong ( Tức là hs biểu hiện bằng hình
vẽ đó )
+ Nhóm biểu tượng ba : Hình vẽ của hs trong hạt đậu
có một cây đậu con có đầy đủ các bộ phận đã nở hoa,
ngoài ra còn có nhiều hạt đậu khác( Tức là hs thể hiện
trong hình vẽ là như vậy )
+ Nhóm biểu tượng bốn: Hình vẽ của hs cho rằng
trong hạt đậu có nhiều hạt đậu nhỏ đang mọc rễ.
Lưu ý: Các nhóm biểu tượng trên chỉ là một phương án. Có thể hs ghép h.vẽ 4
vào các nhóm hình vẽ 1, 5, 7, 9 hoặc nhóm hình vẽ 3 vào nhóm với các hình 2,
6, 8 đều chấp nhận được.

* Tất cả các hiểu biết ban đầu của hs từ các kiến thức
có sẵn hs có thể hiểu trong hạt đậu đó nó có trường hợp
đó xảy ra. Và giáo viên hướng dẫn hs đặt câu hỏi nghi
vấn:
- Có phải bên trong hạt đậu có nhiều hạt đậu nhỏ
không ?
- Có phải có cây đậu nhỏ nở hoa bên trong hạt đậu
không ?
-
Có phải bên trong hạt đậu có nhiều hạt đậu nhỏ có
rễ không ?
- …

Bước 4 : Tiến hành thực nghiệm tìm tòi :
- Trong các phương án đưa ra thì chúng ta thấy là
phương án tách hạt đậu ra là phương án tối ưu
nhất.
- Giáo viên phải khéo léo nhận xét các phương án
trên đều có lí nhưng tất cả phải thực hiện theo
phương án tách hạt đậu ra để quan sát cấu tạo
bên trong hạt đậu.
- Vì vậy sau khi thảo luận các nhóm thì chúng ta
sẽ đưa ra phương án tối ưu nhất là : Học sinh
phải tiến hành tách hạt đậu ra để quan sát.

- Sau khi quan sát rồi thì giáo viên yêu cầu hs vẽ
lại hình vẽ đã quan sát và ghi chú thích các bộ
phận bên trong của hạt đậu.
- Nếu hs chưa chú thích đúng hình vẽ quan sát thì
giáo viên đừng vội chỉnh sửa ngôn ngữ. Học sinh
quan sát gì,chú thích gì thì đó là quyền của học
sinh, giáo viên không chỉnh sửa .
- Qua việc quan sát thì hs tự làm việc đó.
- Sau khi cả lớp thực hiện xong quan sát hình vẽ,
chú thích xong hình vẽ thì giáo viên cho hs quan
sát thêm một bức tranh phóng to cấu tạo bên
trong của hạt đậu có chú thích và phóng lên màn
hình máy chiếu …vv hoặc cho hs quan sát hình
vẽ trong sách giáo khoa.

Tóm lại : Giáo viên đưa ra hình ảnh chính
xác nhất để cho học sinh so sánh với ý kiến
của mình. Sau đó hs tự điểu chỉnh các