Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
MỤC LỤC
Nội dung Trang
LỜI NÓI ĐẦU 3
5
PHẦN I:TỔNG QUAN VỀ XE CỨU HỘ GIAO THÔNG 5
1.1. GIAO THÔNG VÀ CỨU HỘ GIAO THÔNG 5
1.2. TÌNH HÌNH GIAO THÔNG Ở VIỆT NAM VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA XE
CỨU HỘ GIAO THÔNG 6
1.3. ĐẶC ĐIỂM VÀ PHÂN LOẠI XE CỨU HỘ GIAO THÔNG 7
1.3.1. Phân loại 7
1.3.2.Cấu tạo chung 8
1.4.MỘT SỐ LOẠI XE CỨU HỘ THƯỜNG GẶP Ở VIỆT NAM 10
1.4.1.Loại kéo xe 10
1.4.2.Loại Chở xe 11
PHẦN II: TỔNG QUAN VỀ XE CƠ SỞ 13
2.1. PHÂN TÍCH, LỰA CHỌN XE CƠ SỞ 13
2.2.KHÁI QUÁT CÁC HỆ THỐNG TRÊN XE HD72 15
2.2.1.Động cơ 15
2.2.2.Hệ thống bôi trơn 16
2.2.3.Hệ thống làm mát 17
2.2.4.Hệ thống nhiên liệu 17
2.2.5.Hệ thống truyền lực 17
2.2.6. Xăm lốp và bánh xe 18
2.2.7. Hệ thống treo 19
2.2.8. Hệ thống phanh 19
2.2.9. Hệ thống lái 19
3.1. PHÂN TÍCH, LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN 20
3.1.1. Phương án 1 20
3.1.2. Phương án 2 21

có những bước phát triển. Các liên doanh ô tô liên tục đưa vào thị trường các kiểu
xe, các dịch vụ mới nhằm tăng số lượng xe bán ra.
Số lượng xe ô tô lắp rắp trong nước và nhập khẩu không ngừng tăng lên, cùng với
lượng xe đang lưa hành đã làm mật độ lưu thông xe ở một số thành phố lớn trở nên
quá tải.
Mặc dù sự phát triển của các phương tiện giao thông nói chung và ô tô nói riêng là
rất nhanh nhưng chất lượng đường giao thông thì không phát triển kịp, ngược lại có
nhiều con đường đang xuống cấp không kịp thời tu bổ. Bên cạnh đó ý thức lái xe và
chấp hành luật giao thông của người điều khiển phương tiện chưa cao, do đó không
tránh khỏi những hư hỏng và rủi ro có thể bất ngờ xảy ra làm ách tắc giao thông gây
ảnh hưởng đến lưu thông trên đường. Do số lượng xe gặp nạn trên đường nhiều nên
xe cứu hộ của cảnh sát giao thông, các gara tư nhân chưa đủ để ngay lập tức có thể
đưa xe gặp nạn về gara, xưởng sửa chữa, giải phóng đường giao thông.
Vì vậy để nhanh chóng đưa xe hư hỏng về xưởng, tạo lưu thông trên đường cho
các phương tiện khác, bên cạnh việc nhập khẩu những xe cứu hộ chuyên dùng, cần
phải nghiên cứu chế tạo ra những phương tiện cứu hộ chuyên dùng để đưa xe hư
hỏng về nơi sửa chữa với chất lượng tốt mà giá thành lại rẻ hơn so với xe cứu hộ
nhập khẩu của nước ngoài.
Căn cứ vào yêu cầu thực tế đó và dựa trên những kiến thức cơ bản đã được học
của sinh viên chuyên ngành ô tô, em được nhận đề tài tốt nghiệp “ Nghiên cứu thiết
kế chuyển đổi xe tải HuynDai HD72 thành xe phục vụ cứu hộ giao thông ”. Nội
dung trình bày thuyết minh của đồ án bao gồm các phần chính sau:
- Phần I: Tổng quan về xe cứu hộ giao thông
- Phần II: Tổng quan về xe cơ sở
- Phần III: Tính toán chuyển đổi xe HuynDai –HD72 3,5T thành xe cứu hộ giao
thông.
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 3
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực

cứu hộ giao thông, lực lượng này có chức năng mang các xe bị hỏng hóc về các
xưởng sửa chữa, giải phóng đường cho các phương tiện khác. Phương tiện bị hỏng
cũng nhanh chóng được đem sửa chữa và đưa vào hoạt động trở lại.
Song song với việc phát triển mạng lưới các phương tiện giao thông vận tải
thì việc phát triển đội xe cứu hộ cũng rất quan trọng, lực lượng xe cứu hộ phải được
trang bị đầy đủ để có thể đáp ứng được ngay lập tức các yêu cầu cưú hộ.
Mạng lưới giao thông đường bộ của nước ta rất phức tạp, chất lượng đường
xá chưa hoàn hảo, ý thức chấp hành luật giao thông của người dân chưa cao, trong
khi đó các phương tiện giao thông ở nước ta đang tăng lên nhanh chóng. Ngoài
những loại xe mới và hiện đại vẫn còn những xe cũ lạc hậu, tình trạng kĩ thuật thấp
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 5
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
không đảm bảo an toàn khi tham gia lưu thông. Điều này gây nhiều vấn đề bức bối
như tai nạn giao thông, ách tắc giao thông…Khi phương tiện giao thông gặp rủi ro
hoặc hư hỏng dọc đường sẽ gây cản trở giao thông cho các phương tiện khác làm
ách tắc giao thông. Khi giao thông bị tắc thì không chỉ hàng hoá vận chuyển bị tắc
mà còn làm lãng phí thời gian lao động, chậm trễ công việc của nhiều người tham
gia giao thông. Vì vậy, việc ách tắc giao thông làm ảnh hưởng đến nhiều ngành
cùng lúc, gây hại lớn cho nền kinh tế quốc dân. Xe gặp tai nạn thì hàng hoá trên xe
không được luân chuyển gây ảnh hưởng tới kinh doanh của doanh nghiệp, ảnh
hưởng tới nền kinh tế quốc dân.
Vấn đề trước mắt là phải làm sao nhanh chóng giải toả những điểm ách tắc
giao thông, làm cho giao thông luôn thông suốt bằng biện pháp đưa những xe gặp
nạn về cơ sở sửa chữa kịp thời. Nhiệm vụ này khẳng định cần phải có phương tiện
cứu hộ giao thông là rất cấp thiết. Qua những phân tích trên ta thấy cần phải thiết kế
chế tạo ra những chiếc xe ôtô cứu hộ giao thông đối với tình hình hiện nay là không
thể thiếu.
1.2. TÌNH HÌNH GIAO THÔNG Ở VIỆT NAM VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA XE

Trong nền kinh tế thị trường, một công ty muốn phát triển mạnh phải đảm
bảo mối quan hệ và giao lưu hàng hoá với nhiều công ty khác đồng thời phải có độ
tin cậy, uy tín lớn đối với khách hàng. Uy tín của công ty thể hiện một phần ở việc
trao đổi hàng hoá, phân phát sản phẩm kịp thời, đúng thời điểm với đối tác. Trong
nhiều trường hợp, chỉ cần chậm trễ một khoảng thời gian nào đó cũng dễ phá vỡ
hợp đồng, uy tín giảm sút ảnh hưởng rất lớn đến công ty, thậm trí lỗ nặng. Vì vậy,
thông thường ở nước ta cũng như ở các nước khác, các doanh nghiệp hay công ty
lớn đều có đội xe chuyên chở riêng, sẵn sàng phục vụ vì lợi ích của công ty.Trong
quá trình hoạt động, có hỏng hóc biến cố kĩ thuật có thể xảy ra bất cứ lúc nào cho
nên ngoài việc đầu tư vào đội xe, các công ty còn phải đầu tư vào các công việc bảo
dưỡng, sửa chữa thay thế các phụ tùng và phải có mối quan hệ chặt chẽ với các trạm
bảo dưỡng, sửa chữa theo định kì và còn phải có những chiếc xe cứu hộ luôn luôn
sẵn sàng, kịp thời đưa những xe hư hỏng dọc đường về sửa chữa khi có bất trắc xảy
ra.
Việc có những chiếc xe cứu hộ giao thông có thể làm giảm khả năng chậm
trễ trong việc giao hàng và phân phối sản phẩm của công ty, tránh được thiệt hại về
vật chất đôi khi là rất lớn, quan trọng nhất là cứu vãn được uy tín của công ty đối
với khách hàng. Chính vì vậy, việc có những chiếc xe cứu hộ để đưa những xe hư
hỏng dọc đường về sửa chữa là cần thiết và không thể thiếu.
1.3. ĐẶC ĐIỂM VÀ PHÂN LOẠI XE CỨU HỘ GIAO THÔNG
1.3.1. Phân loại
− Xe cứu hộ được chia làm 3 loại chính:
+ Loại có nhiệm vụ cứu hộ
+Loại xe có nhiệm vụ kéo xe
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 7
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
+Loại co nhiệm vụ chở xe
− Xe cứu hộ chia thành các hạng sau:

Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
Hình 1.1 Xe cứu hộ loại chở xe
Hình 1.2 Loại kéo xe
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 9
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
1.4.MỘT SỐ LOẠI XE CỨU HỘ THƯỜNG GẶP Ở VIỆT NAM
1.4.1.Loại kéo xe
1
4
5
2
3
6
7
8
9
10
11
12
1-xe cứu hộ; 2-cụm tang tời; 3-dầm đỡ; 4-xy lanh nâng hạ cần ;5-càng nâng; 6-
thân cầu;7-hộp cuốn cáp;8-xy lanh thủy lực; 9-khúc cẩu; 10-móc treo; 11-bu lông
quay; 12-xy lanh nâng càng kéo.
Hệ thống điều khiển thủy lực và nguyên lý hoạt động của xe
Khi gặp xe bị nạn người điều khiển xe cứu hộ giao thông điểu khiển đóng
van phân phối số 4 và 5 để đẩy trụ đỡ ra xa và hạ hai trụ đỡ xuống,giữ vững chắc
cho xe cứu hộ được ổn định.Sau đó đóng van phân phối số 6 nâng cần kéo xe lên
,đóng van số 7 hiệu chỉnh càng nâng lên cao,đóng van số 8 điều khiển cho càng kéo

3
4
5
6
7
2
1-xe cứu hộ; -2-xe bị nạn ; 3-cụm tang tời ; 4-xy lanh đẩy sàn trượt ;5-xy lanh nâng
sàn trở; 6-xy lanh hạ càng kéo; 7-xy lanh đẩy càng kéo.
Sơ đồ hệ thống điều khiển thủy lực và nguyên lý làm việc của xe
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 11
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
2
1
4 5
7
1311
1098
6
12
3
1-máy lai; 2-bơm thủy lực ;3-động cơ thủy lực ; 4,8,9- van phân phối và 2 xy lanh
nầng sàn trở; 5,10,11-van phân phối và 2 xy lanh hạ càng kéo; 6,12-van phân phối
và xy lanh đẩy sàn trượt; 7,13- van phân phối và xy lanh đẩy càng kéo; 14-van
phân điều khiển tời kéo.
Nguyên lý làm việc:
Thực hiện quá trình kéo xe:người điều khiển xe cứu hộ đóng van số 14 dùng
tời kéo móc vào xe bị nạn.Đóng các vân phân phối số 6 và 7 hiệu chỉnh sao cho
càng nâng nâng đẩu xe bị nạn nên.cố định xe cho ổn định.Sau đó kéo xe về nơi sửa

3 Chiều dài cơ sở L
0
3800 mm
4 Chiều cao toàn bộ H 2355 mm
5 Chiều rộng cơ sở R
0
1650 mm
6 Trọng lượng toàn tải G 6900 kG
7 Trọng lượng bản thân G
0
2375 kG
8 Vệt bánh xe trước 1800 mm
9 Vệt bánh xe sau 1860 mm
10 Khoảng sáng gầm xe 235 mm
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 13
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
2
5
°
1104 3800
6670
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 14
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
2170
1619
700

Nắp xi lanh bố trí hình chữ nhật theo thân động cơ,làm bằng hợp kim nhôm.
Piston:trên đỉnh piston có khoét lõm để tạo buồng cháy dạng xoáy lốc
Chốt piston được chế tạo bằng thép.
Trục khuỷu được chế tạo bằng thép,có 5 gối đỡ cổ trục.Trên trục khuỷu có
bố trí các đối trọng.Trong trục khuỷu có chứa các đường dầu bôi trơn để dẫn dầu đi
bôi trơn các khuỷu và cổ trục khuỷu .
Thanh truyền:làm bằng thép,tiết diện ngang có dạng chữ I.Trong thân thanh
truyền có đường dầu để dẫn dầu từ cổ khuỷu đi lên bôi trơn chốt khuỷu.Đầu nhỏ
thành truyền có bạc lót bằng đồng thanh.
Bánh đà có dạng hình chậu,vật liệu chế tạo bằng gang.Trên bánh đà có vành
răng bằng thép để truyền động từ bộ khởi động sang động cơ để khởi động động cơ.
2.2.2.Hệ thống bôi trơn
Dùng phương pháp bôi trơn cưỡng bức nhờ bơm dầu tạo ra áp lực để đưa
dầu đi bôi trơn và làm mát các bề mặt ma sát.
Bơm dầu:dùng bơm bánh răng,được dẫn động từ trục cam của động cơ.
Bầu lọc:dùng bầu lọc ly tâm hoàn toàn,bầu lọc được lắp nối tiếp với mạch
dầu từ bơm dầu lên.Do đó toàn bộ dầu nhờn do bơm dầu cung cấp đều đi qua bầu
lọc.
Một phần dầu nhờn phun qua lỗ phun làm quay roto của bầu lọc rồi về lại
cacte còn phần lớn dầu nhờn được làm sạch rồi đi theo đường dầu chính để đi bôi
trơn và làm mát các bề mặt ma sát.
Bộ tản nhiệt :đê làm mát dầu nhờn sau khi dầu nhờn đi bôi trơn và làm mát
các bề mặt ma sát.Bộ tản nhiệt dạng ống,làm mát bằng không khí được lắp trước bộ
tản nhiệt dùng nước.Dầu sau khi được làm mát được trở lại cacte động cơ.
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 16
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
2.2.3.Hệ thống làm mát.
Trong oto HUYNDAI-HD72 người ta sử dụng phương pháp làm mát tuần

và một số lùi,gồm hai bộ đồng tốc.sử dụng các bộ đồng tốc trong hộp số làm cho
việc chuyển số được dễ dàng hơn và êm dịu.Đồng tốc làm việc theo nguyên lý ma
sát.
2.2.5.3.Các đăng
Các đăng được nối giữa hộp số và hai cầu chủ động sau.Trên các đăng có 1
khớp nối chữ thập và một khớp nối then hoa.
Trong khớp nối chữ thập có lắp ổ bi kim.Khớp nối then hoa dùng để thay đổi
chiều dài trục các đăng khi dầm cầu sau dao động tương đối so với khung xe.
2.2.5.4.Vi sai-bán trục
Vi sai của xe oto HUYNDAI-HD72 là vi sai có dạng bánh răng côn với 4
bánh răng hành tinh.Số răng của bánh răng vi sai là 10.
2.2.5.5.Cầu xe
Gồm cầu xe trước và sau:
Cầu trước là cầu bị động,làm bằng thép,được dập theo tiết diện chữ I,ở các
đầu mút của dầm có các lỗ để ghép dầm với cam quay bằng chốt chuyển
hướng.Dầm cầu trước được nối với khung xe qua các lá nhíp của hệ thống treo ở
phía trước.
Cầu sau là cầu chủ động.Truyền lực chính là truyền lực đơn với cặp bánh
răng côn.Tỉ số truyền cầu sau là 6.666.
2.2.6. Xăm lốp và bánh xe
Lốp bánh xe HUYNDAI-HD72 có hai loại như sau:
Lốp trước:7.50R16-10PR
Lốp sau: 7.50R16-10PRx2
Trên xe có 7 bánh xe ,2 bánh xe ở cầu trước và 4 bánh xe ở cầu sau và 1
bánh xe dự trữ gắn dưới khung xe.
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 18
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
Áp suất cho phép trong lốp khi chạy trên đường cứng:

PHẦN III:TÍNH TOÁN CHUYỂN ĐỔI XE HUYNDAI-HD72 3,5T THÀNH
XE CỨU HỘ GIAO THÔNG.
3.1. PHÂN TÍCH, LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN
Việc phân tích, lựa chọn phương án sẽ đưa ra các phương án có thể sử dụng
để cứu hộ giao thông, các phương án này đều có những ưu, nhược điểm riêng. Tuy
nhiên căn cứ vào yêu cầu cứu hộ giao thông trên đường bằng, trong thành phố, căn
cứ vào ưu, nhược điểm của các phương án mà ta có thể chọn được một phương án
thích hợp.
3.1.1. Phương án 1
a. Sơ đồ chung:
1
2 3 4
Hình 3.1.Sơ đồ bố trí phương án 1
1-Xe cứu hộ; 2-Móc cáp; 3-Thanh kéo; 4-Xe bị nạn
b. Nguyên lý làm việc:
Sử dụng xe có tải trọng đủ yêu cầu, dùng thanh kéo được chế tạo sẵn móc
vào đầu xe bị nạn để kéo xe hỏng về cơ sở sửa chữa.
Phương án này có những ưu nhược điểm sau:
− Ưu điểm:
*Hệ thống cứu hộ gọn nhẹ.
*Thời gian giải toả giao thông ngắn.
*Công việc của người cứu hộ rất đơn giản.
− Nhược điểm:
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 20
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
*Hệ thống phanh và lái của xe bị nạn phải hoạt động bình thường thì xe cứu
hộ mới kéo được.
*Xe bị nạn phải có người điều khiển thì xe mới đi đúng hướng.

4
5
6
7
2
Hình 3.3.Sơ đồ bố trí phương án 3
1-Xe cứu hộ; 2-Xe bị nạni; 3-cụm tang tời; 4-Xy lanh đẩy sàn trượt; 5-Xy lanh
nâng sàn; 6-Xy lanh hạ càng kéo xe; 7-Xy lanh đẩy càng kéo xe.
b. Nguyên lý làm việc:
Khi xe gặp nạn, xe cứu hộ đến và người làm công tác cứu hộ nâng sàn cứu
hộ lên nhờ xy lanh số 5 và hậ sàn cứu hộ trạm đất nhờ xy lanh số 4,sau đó dùng cáp
mắc vào xe bị nạn kéo xe bị nạn lên sàn trở cố dịnh bằng các chốt hãm bánh xe và
kéo sàn trượt lên,hạ sàn cứu hộ xuống.Trở xe về sửa chữa.
Loại này có thể kéo xe nhờ càng kéo đặt ở sau xe.
Phương án này có ưu nhược điểm:
− Ưu điểm:
*Kết cấu đơn giản.
*Giải toả ách tắc giao thông nhanh chóng.
*Xe bị nạn có thể bị hư hỏng nặng.
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 22
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
− Nhược điểm:
*Xe cứu hộ phải lớn.
*Công việc của người làm công tác cứu hộ khó khăn nặng nhọc, thực hiện
nhiều thao tác.
*Chỉ thích hợp khi vận chuyển xe đi những đoạn đường dài.
Do đó phạm vi sử dụng không lớn.
3.1.4. Phương án 4

chọn làm phương án cứu hộ các loại xe nhỏ.
1
3
4
5 6
7
2
Hình 3.5.Sơ đồ bố trí phương án
1-Xe cứu hộ; 2-Xe bị nạni; 3-cụm tang tời; 4-Xy lanh đẩy sàn trượt; 5-Xy lanh
nâng sàn; 6-Xy lanh hạ càng kéo xe; 7-Xy lanh đẩy càng kéo xe.
3.2. TÍNH TOÁN ĐỘNG HỌC,ĐỘNG LỰC HỌC CỦA CƠ CẤU CÔNG TÁC
Với mục đích của đề tài là cứu hộ các loại xe cỡ nhỏ thì việc thống kê các
loại xe du lịch, xe tải cỡ nhỏ là việc làm cần thiết cho việc thiết kế tính toán cũng
như việc xác định khả năng mà xe cứu hộ có thể làm việc được. Qua tìm hiểu, em
GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 24
Trường ĐH SPKT Hưng Yên ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Khoa Cơ khí Động lực
đã thống kê được một số loại xe hiện đang phổ biến trên thị trường Việt Nam hiện
nay như sau:
Bảng 3.1. Các thông số kĩ thuật của một số xe ở Việt Nam
TT Loại xe Dài/Rộng/Cao L
0
G
0
Z
1
Cỡ lốp
1 Mazda 323 KOMBI 4235/1645/1380 2400 980 686 175/65
R14

GVHD : Luyện Văn Hiếu
SVTH : Vũ Hải Đăng Trang 25