Quản trị chuỗi cung ứng – Quản
trị tồn kho (Phần 2) 4. Quản trị kế toán dự trữ.
TOP
4.1 Nắm số lượng dự trữ:
- Doanh nghiệp sử dụng các phiếu kho để ghi chép sự vận động của hàng
hóa (nhập và xuất) và tính toán số lượng tồn kho (dự trữ cuối cùng = dự trữ ban
đầu + nhập – xuất)
- Kiểm kê: Phiếu kho cho phép nắm được hàng tồn trong kho về mặt giấy
tờ, nhưng nó không thể tính được những mất mát hoặc hư hỏng ở tất cả các dạng.
Để khắc phục điều này, quy định các doanh nghiệp thực hiện kiểm kê một cách
thường xuyên (kế toán), hoặc gián đoạn (ngoài kế toán). Việc kiểm kê này
là cơ sở để đánh giá dự trữ được biểu thị ở bảng cân đối, cho phép nhà quản trị
biết được bất cứ lúc nào về tình hình dự trữ của họ. Việc kế toán này của dự trữ là
khá dễ dàng về số lượng hiện vật, nhưng có nhiều khó khăn về giá trị.
4.2 Nắm giá trị dự trữ. Việc nắm các dự trữ về mặt giá trị là khó
khăn, vì thông thường các mặt hàng nhập vào có những giá mua khác nhau. Vấn
đề cần phải định giá cho chúng khi xuất kho theo giá nào? Về phương pháp có thể
sử dụng (xem thêm trong kế toán dự trữ):
- Phương pháp nhận diện.
- Phương pháp giá bình quân gia quyền.
- Phương pháp FIFO.
- Phương pháp LIFO.
Cả bốn phương pháp trên đều là phương pháp kế toán được thừa nhận. Tuy
nhiên, lựa chọn phương pháp để áp dụng cần chú trọng tới ảnh hưởng của từng
phương pháp đối với bảng tổng kết tài sản và bảng kê lời lỗ của doanh nghiệp.
5. Quản trị kinh tế của dự trữ.
TOP
Chức năng dự trữ phải thực hiện hai mục tiêu có vẻ trái ngược nhau:

5.2.2 Chí phí đặt hàng: Đó là những chi phí cho mỗi lần DN bắt đầu quá
trình mua để tái dự trữ. Loại chi phí này bao gồm những chi phí có liên quan đến
đơn hàng như: chi phí các mẫu đơn sử dụng và chi phí xử lý các đơn đặt hàng, thư
tín, điện thoại, đi lại, tiền lương và bảo hiểm xã hội của nhân viên mua (tìm người
cung ứng, thương lượng, thảo đơn đặt hàng, thúc dục, nhắc nhở…), của nhân viên
kế toán (ghi chép, thanh toán hóa đơn v.v), chi phí bố trí thiết bị, chi phí cho công
tác kiểm tra về số và chất lượng hàng hóa. Khi chúng ta sản xuất một lô hàng sẽ
phát sinh một chi phí cho việc chuyển đổi qui trình do sự thay đổi sản phẩm từ giai
đoạn trước sang giai đoạn tiếp theo. Kích thước lô hàng càng lớn thì tồn kho vật tư
càng lớn, nhưng chúng ta đặt hàng ít lần trong năm thì chi phí đặt hàng hàng năm
thấp hơn.
5.2.3 Chi phí mua hàng: Loại chi phí này phụ thuộc vào nhu cầu hàng
năm của DN và giá mua. Khi mua nguyên vật liệu với kích thước lô hàng lớn sẽ
làm tăng chi phí tồn trữ nhưng chi phí mua hàng thấp hơn do chiết khấu theo số
lượng và cước phí vận chuyển cũng giảm.
5.2.4 Chi phí thiếu hàng: là những khoản bị thiệt hại do không đủ hàng
trong kho, mỗi khi chúng ta thiếu hàng tồn kho nguyên vật liệu cho sản xuất hoặc
thành phẩm cho khách hàng, có thể chịu một khoản chi phí như là sự giảm sút về
doanh số bán hàng, và gây mất lòng tin đối với khách hàng. Nếu thiếu hụt nguyên
vật liệu cho sản xuất có thể bao gồm những chi phí của sự phá vỡ qui trình sản
xuất này và đôi khi dẫn đến mất doanh thu, mất lòng tin khách hàng.
Loại chi phí này gồm:
- Doanh thu bị mất do thiếu hàng doanh nghiệp không có thể thỏa mãn
được nhu cầu về vật tư, hàng hóa.