Lời mở đầu
Kiểm toán là một lĩnh vực còn hết sức mới mẻ ở Việt Nam. Lịch sử hình
thành và phát triển của kiểm toán Việt Nam mới chỉ bẳt đầu từ những năm
đầu của thập niên 90, xuất phát từ nhu cầu tất yếu khách quan của nền kinh tế
thị trường: đòi hỏi các hoạt động kinh tế- tài chính diễn ra một cách bình
đẳng, minh bạch, công khai. Điều này thực sự cần thiết đối với các nhà đầu
tư, các doanh nhân, thương nhân và cả Nhà Nước. Họ rất cần độ tin cậy cao
của những thông tin kinh tế- tài chính để sử dụng, xem xét cân nhắc khi đưa
ra quyết định đầu tư, kinh doanh, hoặc quyết định những vấn đề về kinh tế, tài
chính, ngân sách của địa phương , Nhà Nước. Và họ chỉ có thể yên tâm, mạnh
dạn đưa ra các quyết định kinh tế tài chính khi các thông tin do các nhà kế
toán cung cấp được đánh giá và xác nhận một cách khách quan, trung thực
bởi một tổ chức hoặc các chuyên gia hành nghề độc lập. Đó chính là các hoạt
động kiểm toán do các kiểm toán viên thực hiện. Vì thế hiện nay kiểm toán
đang phát triển rất mạnh mẽ với nhiều loại hình kiểm toán và được phân loại
theo nhiều tiêu thức khác nhau. Vì lí do này nên em đã lựa chọn đề tài:
“Nghiên cứu về các loại hình kiểm toán được phân loại theo bộ máy tổ
chức: Kiểm toán Nhà nước, Kiểm toán độc lập, Kiểm toán nội bộ”.
Ngoài phần mở đầu và kết luận đề án bao gồm ba phần như sau:
Phần một: Những cơ sở lý luận chung.
Phần hai : Thực trạng tình hình hoạt động của ba loại hình kiểm toán trên tại
Việt Nam.
Phần ba : So sánh với kiểm toán của một số nước khác như: Nhật Bản, Úc,
Mỹ, Pháp, Malaixia..... và đưa ra các biện pháp, kiến nghị nhằm góp phần
hoàn thiện công tác kiểm toán ở Việt Nam.
1
Vì thời gian và trình độ có hạn nên trong quá trình viết đề án em không tránh
khỏi những thiếu sót, em mong thầy cô góp ý để đề án của em được hoàn
thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
2

hiện tượng ấy.Do vậy khi tìm hiểu về kiểm toán chúng ta có thể phân loại
theo một số tiêu thức sau:
 Theo đối tượng cụ thể: kiểm toán có thể phân thành kiểm toán tàichính,
kiểm toán nghiệp vụ, kiểm toán liên kết.
 Theo lĩnh vực cụ thể của kiểm toán: có thể phân kiểm toán thành kiểm
toán thông tin, kiểm toán quy tắc( tuân thủ), kiểm toán hiệu năng và
kiểm toán hiệu quả.
 Theo phương pháp áp dụng trong kiểm toán có thể phân kiểm toán
thành kiểm toán chứng từ và kiểm toán ngoài chứng từ.
 Theo quan hệ giữa chủ thể và khách thể kiểm toán có thể phân kiểm
toán thành nội kiểm và ngoại kiểm.
 Theo phạm vi tiến hành kiểm toán có thể phân kiểm toán thành kiểm
toán toàn diện và kiểm toán chọn điểm (điển hình).
 Theo chu kỳ của kiểm toán có thể phân kiểm toán thành kiểm toán
thường kỳ, kiểm toán định kỳ, kiểm toán bất thường (đột xuất).
 Theo quan hệ về thời điểm kiểm toán với thời điểm thực hiện nghiệp
vụ, kiểm toán bao gồm kiểm toán trước, kiểm toán hiện hành, kiểm
toán sau.
 Theo quan hệ pháp lý của kiểm toán có thể có kiểm toán bắt buộc và
kiểm toán tự nguyện.
 Theo tổ chức bộ máy kiểm toán, có thể phân kiểm toán thành kiểm toán
nhà nước, kiểm toán độc lập. kiểm toán nội bộ.
4
1.3. Đặc trưng của từng loại hình kiểm toán được phân
chia theo bộ máy tổ chức.
1.3.1. Kiểm toán Nhà nước.
1.3.1.1. Khái niệm.
Sự hình thành, ra đời và phát triển của kiểm toán Nhà nước gắn liền với sự
hình thành, ra đời và phát triển của tài chính công mà chủ yếu là ngân sách
nhà nước, xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi của việc kiểm tra, kiểm soát việc chi

nước và các đơn vị có sử dụng 50% vốn nhà nước trở lên
- Loại 2: Các đối tượng kiểm toán được lựa chọn- là các đối tượng
có sử dụng một phần ngân sách nhà nước.
• Về tiêu chí kiểm toán: Thực hiện theo 4 tiêu chí sau: tính chính xác, tính
tuân thủ, tính kinh tế, tính hiệu quả của đối tượng kiểm toán. Cụ thể
báo cáo kiểm toán của KTNN xác nhận về tính đúng đắn, trung thực
của báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách, đánh giá tính tuân
thủ pháp luật, tính kinh tế , tính hiệu lực. tính hiêụ quả trong quản lý, sử
dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước.( khoản 1 điều 9)
• Các lĩnh vực kiểm toán: Ngân sách, tài sản nhà nước, khu vực công
cộng, thuế, công trình công ích.
1.3.2. Kiểm toán độc lập
1.3.2.1.Khái niệm
Kiểm toán độc lập là việc kiểm tra và xác định của KTV chuyên nghiệp thuộc
các tổ chức kiểm toán độc lập về tính đúng đắn, hợp lý của các tài liệu, số liệu
kế toán và báo cáo quyết toán của các doanh nghiệp, các cơ quan, tổ chức,
đoàn thể, tổ chức xã hội khi có yêu cầu của các đơn vị này.
6
1.3.2.2.Những đặc trưng của kiểm toán độc lập.
Ở Việt Nam, từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà
Nước, các hoạt động đa dạng và nền kinh tế đòi hỏi phải có dịch vụ tốt. Để
đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế, ngày 13/05/1991 Bộ Tài
Chính thành lập hai công ty kiểm toán đầu tiên là Công ty Kiểm Toán Việt
Nam (VACO) và Công ty dịch vụ tư vấn tài chính kinh tế và kiểm toán
(AASC) .
* Hình thức tổ chức của các công ty Kiểm Toán ở Việt Nam bị chi phối bởi
hình thức sở hữu công ty:
+Đối với các công ty kiểm toán là doanh nghiệp nhà nước, tổ chức phụ
vào cơ chế quản lý của nhà nước đối với các doanh nghiệp nhà nước trong đó
giám đốc - người đứng đầu công ty do cơ quan thành lập bổ nhiệm (Bộ Tài

-->doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
-->dự án quốc tế
--> doanh nghiệp nhà nước
-->công ty TNHH
-->công ty tư nhân
-->công ty cổ phần
--> công ty nà nước
* Lĩnh vực hoạt động của kiểm toán độc lập chủ yếu là kiểm toán báo cáo tài
chính. Ngoài ra, theo yêu cầu cầu của khách hàng, kiểm toán độc lập còn có
thể thực hiện các cuộc kiểm toán, kiểm toán tuân thủ hoặc tiến hành các dịch
vụ tư vấn tài chính khác.
8