ĐỀ THI TUYỂN VÀO LỚP 10
( Đề 11 đến đề 15)
Đề 11:
SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT QUỐC HỌC HUẾ THỪA
THIÊN HUẾ Khóa ngày 19.6. 2006
ĐỀ CHÍNH THỨC Môn: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1: (2,0điểm)
Và Kể tên các văn bản nhật dụng được học trong chương trình Ngữ văn 8 và 9. Trong số
đó văn bản nào để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng em ? Bằng một đoạn văn nghị luận (dài
không quá 15 dòng giấy thi) theo phép lập luận qui nạp, hãy trình bày về ấn tượng đó?
Câu 2: (2,0điểm)
Đọc đoạn thơ sau :
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông
Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia.
Bẻ bàng mây sớm đèn khuya,
Nửa tình, nửa cảnh như chia tấm lòng
( Nguyễn Du – Truyện Kiều)
Hãy viết một văn bản (dài không quá một giấy thi) phân tích hoàn cảnh và tâm trạng của nhân
vật trữ tình trong đoạn thơ. Trong văn bản có sử dụng các yếu tố : khởi ngữ, thành phần biệt
lập, lời dẫn trực tiếp (Gạch chân thành phần ấy)
Câu 3: (6 điểm)
Từ việc trình bày cảm nhận về một tác phẩm văn học Việt Nam trong chuopxng trình Ngữ
văn Trung học cơ sở, hãy nói về góc đẹp nhất trong lòng em
GỌI Ý ĐÁP ÁN
Câu 1: (2,0điểm)
a.Kể tên các văn bản nhật dụng được học trong chương trình
Ngữ văn 8: - Thông tin về trái đất năm 2000
- Ôn dịch thuốc lá

b. Cảm hứng về lao động của tác giả đã tạo nên những hình ảnh đẹp, tráng lệ, giàu màu sắc lãng
mạn về con người lao động trên biển khơi bao la.Hãy chép lại những câu thơ đầy sáng tạo ấy .
c. Hai câu thơ:
"Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đập sập cửa"
được tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ? Cho biết tác dụng của biện pháp nghệ thuật
ấy.
Câu2:: ( 3,0 điểm )
Nhận xét về vai trò của chi tiết nghệ thuật trong truyện , có ý kiến cho rằng : “ Chi tiết nhỏ làm nên
nhà văn lớn ” . Chi tiết chiếc bóng trong tác phẩm “ Chuyện người con gái Nam Xương ” của Nguyễn
Dữ đã thể hiện rõ điều đó .
Em hãy trình bày hiểu biết của em về vấn đề trên.
Câu 3 : ( 5 điểm )
Em hãy giải thích và chứng minh nhận định : “ Truyện Kiều tố cáo chế độ phong kiến thối nát chà
đạp lên con nguời lương thiện một cách tàn nhẫn ”. ĐÁP ÁN
Câu 1: (2đ)
a.Huy Cận, sáng tác nhân chuyến đi thực tế vùng biển Hòn Gai, năm 1958
b.Những câu thơ sử dụng bút pháp lãng mạn:
+Thuyền ta….biển bằng
+Đêm thở… Hạ Long
+Gỏ thuyền…trăng cao”.
+Mặt trời…cửa”
cHai câu thơ: được tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh+ nhân hóa+ liên tưởng. Tác dụng
của biện pháp nghệ thuật ấy làm cho bức tranh thiên nhiên trở nên gần gũi , sinh động
Câu 2: (3,0 điểm )
Về kiến thức :
1. Nêu được vai trò của chi tiết nghệ thuật trong truyện :

kịch của người phụ nữ .
Về kỹ năng :
- Sử dụng linh hoạt các phép lập luận, tạo hệ thống luận điểm chặt chẽ , giàu sức thuyết phục .
- Dùng từ , đặt câu chính xác , trình bày đoạn văn logic
- Văn viết trong sáng , giàu cảm xúc .
Câu 3: (5,0 điểm) Học sinh viết bài văn nghị luận
1) Mở bài : - Giới thiệu Nguyễn Du
- Tác phẩm Truyện kiều
2) Thân bài : a) Chế độ phong kiến suy tàn trong Truyện Kiều
 Bộ mặt của chế độ hiện rõ qua bộ mặt của bọn quan lại .
- Đó là viên quan chẳng xét việc dân có oan ức gì không mà chỉ lo tra khảo cho ra ba trăm lạng , khiến
cho gia đình họ Vương “ tan đàn xẻ nghé ”.
- Đó là tổng đốc đại thần Hồ Tôn Hiến đại diện cho Triều đình nhưng lại hành hạ , phản trắc , lừa giết
một người đã chịu quy hàng chỉ vì không dám để người ấy trở lại đời sống bình thường , bỡi vốn dĩ
người ấy là một bậc anh hùng .
Như vậy , viên quan xuất hiện đầu tiên đã đẩy Thúy Kiều vào vũng bùn còn viên quan cuối cùng thì
không muốn người ta sống như một con người bình thường .
Dưới tay bọn quan lại như thế , bao nhiêu thế cường bạo thi nhau hoành hành .
- Mẹ con họ Hoạn ngang nhiên đốt nhà , bắt người về làm nô lệ , rồi hành hạ người
- Bọn buôn người hành động một cách công khai : thách thức công lý: mua người , lừa gạt , đánh đập ,
bắt ép những cô gái lương thiện đưa vào lầu xanh ( Tú Bà , Bạc Bà , Bạc Hạnh, Mã Giám Sinh … )
- Bọn lưu manh , tay sai của những kẻ có thế lực , sẵn sàng thực hiện bất cứ hành động tàn ác nào ,
miễn là có tiền : Sở Khanh …
 Bên cạnh các thế lực thống trị và lũ người hung ác là sức mạnh của dồng tiền . Vì tiền mà bọn quan
lại tham ô đã đẩy gia đình Thúy Kiều vào cảnh khốn đốn , bản thân Kiều sa vào con đường luân lạc ,
vào chốn bùn nhơ chịu nhiều cảnh hành hạ thương tâm . Vì tiền mà bọn lưu manh vô cớ bắt người ; vô
cớ đánh đập người vô tội .
Một ngày lại thói sai nha
Làm cho khối hại chẳng qua vì tiền
b) Chế độ phong kiến ấy chà đạp một cách tàn nhẫn lên con người lương thiện

Lẽ nào vay mà không trả
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình"
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về lẽ sống được thể hiện trong bốn dòng thơ trên.
CÂU 3 : (5đ)
Phân tích bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
CÂU 1: (2,0đ)
- Biện pháp nghệ thuật được sử dụng : nhân hóa (0,5đ)
- Bằng biện pháp nhân hóa: tác giả không chỉ diễn tả hình ảnh con thuyền nằm im trên bến mà
còn cảm thấy nó như đang lắng nghe, đang cảm nhận chất mặn mòi của biển cả. Hình ảnh con thuyền
vô tri đã trở nên có hồn. Và , cũng như người dân chài, con thuyền lao động ấy cũng thấm đậm vị
muối mặn của biển khơi, đó là sự vất vả nhưng tràn đầy hạnh phúc.(1,0đ)
- Hai dòng thơ thể hiện sự tinh tế tài hoa và một tấm lòng gắn bó sâu nặng với con người, cuộc
sống lao động của quê hương.(0,5đ)
CÂU 2 (3,0đ)
* Yêu cầu:
- HS thể hiện được suy nghĩ của mình về quan niêm sống được thể hiện qua bốn dòng thơ (chứ
không phân tích bốn dòng thơ đó)
* Những gợi ý chính:
a/ Về nội dung:
Ý 1: + Mỗi con người sống trong cuộc đời không chỉ là hưởng thụ cuộc sống mà còn phải biết
phục vụ cho cuộc sống.(1đ)
+ Đoạn thơ nêu lên một lẽ sống, một quan niệm sống tốt đẹp. Đó là: mỗi cá nhân đều
phải có trách nhiệm với cuộc đời chung, phải cống hiến cho cộng đồng, cho xã hội, cho những người
xung quanh mình. (dẫn chứng)( 2đ)
+ Mỗi người sẽ sống trọn vẹn hơn khi biết chia sẻ, biết sống vì người khác. Xã hội hạnh
phúc hơn khi mọi người đều hướng đến cái chung, cái cao cả. (dẫn chứng)(2đ)
Ý 2: + Liên hệ cuộc sống hiện tại và trách nhiệm cá nhân.(1đ)
b/ Về diễn đạt:

làng quê VN.
2. Khổ 2: đến bên lăng – tác giả thể hiện tình cảm kính yêu sâu sắc của nhân dân với Bác.
+ Hai cặp câu với những hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ
Mặt trời đi qua trên lăng /
Mặt trời trong lăng rất đỏ
Dòng người…/ tràng hoa…
- Suy ngẫm về mặt trời của thời gian (mặt trời thực): mặt trời vẫn toả sáng trên lăng, vẫn tuần hoàn
tự nhiên và vĩnh cửu.
- Từ mặt trời của tự nhiên liên tưởng và ví Bác cũng là 1 mặt trời – mặt trời cách mạng đem đến ánh
sáng cho cuộc đời, hạnh phúc cho con người  nói lên sự vĩ đại, thể hiện sự tôn kính của nhân dân
của tác giả đối với Bác.
+ Hình ảnh dòng người / tràng hoa dâng lên 79 mùa xuân của Bác  sự so sánh đẹp, chính xác, mới
lạ thể hiện tình cảm thương nhớ, kính yêu và sự gắn bó của nhân dân với Bác.
3. Khổ 3: cảm xúc của tác giả khi vào trong lăng
+ Không gian trong lăng với sự yên tĩnh thiêng liêng và ánh sáng thanh khiết, dịu nhẹ được diễn tả :
hình ảnh ẩn dụ thích hợp “vầng trăng sáng dịu hiền” – nâng niu giấc ngủ bình yên của Bác.
- Giấc ngủ bình yên: cảm giác Bác vẫn còn, đang ngủ một giấc ngủ ngon sau một ngày làm việc.
- Giấc ngủ có ánh trăng vỗ về. Trong giấc ngủ vĩnh hằng có ánh trăng làm bạn.
+ “Vẫn biết trời xanh …. Trong tim’ : Bác sống mãi với trời đất non sông, nhưng lòng vẫn quặn đau,
một nõi đau nhức nhối tận tâm can  Niềm xúc động thành kính và nỗi đau xót của nhà thơ đã được
biểu hiện rất chân thành, sâu sắc.
4. Khổ 4 : Tâm trạng lưu luyến không muốn rời.
+ Nghĩ ngày mai xa Bác lòng bin rịn, lưu luyến
+ Muốn làm con chim, bông hoa  để được gần Bác.
+ Muốn làm cây tre “trung hiếu” để làm tròn bổn phận thực hiện lời dạy “trung với nước, hiếu với
dân”.
 Nhịp dồn dập, điệp từ “muốn làm” nhắc ba lần mở đầu cho các câu  thể hiện nỗi thiết tha với
ước nguyện của nhà thơ.
III/ Kết bài:
- Âm hưởng bài thơ tha thiết sâu lắng cùng với nghệ thuật ẩn dụ làm tăng hiệu quả biểu cảm.

I-Về kiến thức:
Cảm nhận được nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ :
- Đây là đoạn thơ đặc sắc nhất trong bài thơ “ Nhớ rừng “của Thế Lữ;vừa giàu tính tạo
hình ,vừa giàu màu sắc ,lại vừa giàu nhạc điệu.
+ Đoạn thơ như một bộ tranh tứ bình độc đáo mà hình ảnh trung tâm là chúa sơn lâm oai
linh ,dữ dội và đầy lãng mạn-Đúng là “ thi trung hữu hoạ”.
Bức tranh thứ nhất là một bức tranh đầy thơ mộng: đêm vàng bên bờ suối, hổ như một
chàng trai, một thi sĩ đang thưởng thức vẻ đẹp của đêm trăng rừng bên dòng suối “đứng uống
ánh trăng tan”.Thật mơ màng,lãng mạn và huyền diệu.
Bức thứ hai là cảnh ngày mưa chuyển bốn phương ngàn, vị chúa tể sơn lâm như một
bậc hiền triết thâm trầm đứng lặng ngắm giang sơn đổi mới.
Bức thứ ba là cảnh huy hoàng buổi bình minh “cây xanh nắng gội” hổ như bậc đế
vương đang ru mình trong giấc ngủ với bao tiếng chim ca rộn rã .
Bức thứ tư là cảnh hoàng hôn rực lửa, hổ như một bạo chúa đang khao khát chờ đợi
bóng đêm để mặc sức tung hoành nơi vương quốc rộng lớn đầy bí ẩn của mình.
+ Các màu vàng, xanh, đỏ hoà điệu và nối tiếp nhau tạo cho bộ tứ bình càng thêm lộng
lẫy, mạnh mẽ, đầy ấn tượng .
+Giọng thơ đầy hào hứng, bay bỗng với những kỉ niệm đẹp đẽ của thời vàng son, oanh liệt
trong khoá khứ. Nhưng khi trở về với thực tại giọng thơ bỗng vụt chuyển sang buồn thương
nhớ tiếc, não ruột như một tiếng thở dài ai oán với những câu hỏi tu từ và câu thơ cảm thán:
“Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu ? ”. Tuy giọng điệu thay đổi đột ngột nhưng vẫn rất tự
nhiên, lôgic.
II- Về kĩ năng:
Yêu cầu bố cục chặt chẽ, biết dựng đoạn có luận điểm, luận cứ rõ ràng; văn viết có hình
ảnh, cảm xúc, diễn đạt lưu loát, không sai sót về dùng từ , cú pháp, chính tả, chữ viết rõ ràng
sạch sẽ.
Câu 3:
a. Mở bài:
- Hình ảnh người phụ nữ là hình ảnh mà các nhà văn nhân đạo thường hướng đến . - Họ là
những con người có đủ tài năng, có đức hạnh thanh cao nhưng lại bị cuộc đời vùi dập, xô đẩy .

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
(Bếp lửa)
Em hãy trình bày một cách ngắn gọn về thành công của Bằng Việt trong việc sử dụng từ nhiều
nghĩa.
Câu 2 (2,0 điểm):
Viết một đoạn văn chỉ rõ vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong việc làm nên cái hay của
đoạn thơ sau:
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
( Quê hương – Tế Hanh)
Câu 3 (5,0 điểm):
Hình tượng anh bộ đội trong thơ ca thời kỳ chống Pháp và chống Mĩ vừa mang những
phẩm chất chung hết sức đẹp đẽ của người lính Cụ Hồ vừa có những nét cá tính riêng khá độc
đáo… Qua hai bài thơ Đồng chí của Chính Hữu và Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm
Tiến Duật, em hãy làm sáng tỏ nội dung vấn đề trên.
ĐÁP ÁN:
Câu 1 (3,0 điểm):
Từ “nhóm” trong “nhóm bếp lửa” và “nhóm nồi xôi” có nghĩa là làm cho lửa bắt vào, bén vào
chất đốt để cháy lên
- Từ “nhóm” trong “nhóm niềm yêu thương” và “nhóm tâm tình” có nghĩa là bắt đầu gợi lên
trong tâm hồn tình yêu thương nồng đượm.

Nội dung 1:
- Người lính chiến đầu cho một lí tưởng cao đẹp.
Những con người dũng cảm bất chấp khó khăn, coi thường thiếu thốn, hiểm nguy.
- Những con người thắm thiết tình đồng đội.
- Những con người lạc quan yêu đời, tâm hồn bay bổng lãng mạn.
Nội dung 2:
- Nét chân chất, mộc mạc của người nông dân mặc áo lính (bài thơ Đồng chí).
- Nét ngang tàng, trẻ trung của một thế hệ cầm súng mới (bài thơ về tiểu đội xe không kính).
________________________________________________________